سعید غورقانلو در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: فضای مجازی بستری دیجیتال و غیرملموس است که پیامدهای آن در زندگی واقعی خانواده‌ها به‌صورت محسوس دیده می‌شود. درحالی‌که بسیاری از والدین فقط مصرف‌کننده منفعل این فضا هستند، لازم است مهارت سواد رسانه‌ای به‌عنوان یکی از پایه‌های تربیت مدرن در خانواده‌ها نهادینه شود.

وی افزود: نخستین گام در مدیریت صحیح فضای مجازی، آموزش والدین است. همان‌گونه که کسی بدون آموزش رانندگی نمی‌تواند با خودرو وارد خیابان شود، حضور بدون آموزش در فضای مجازی نیز می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های متعددی شود.

این روانشناس با تاکید بر اهمیت رابطه امن و گرم بین والد و فرزند، اضافه کرد: مدیریت رسانه‌ای تنها زمانی مؤثر است که پیش‌تر رابطه‌ای صمیمی و قابل اعتماد بین والدین و فرزندان شکل گرفته باشد. وقتی نوجوان احساس امنیت و احترام متقابل کند، پذیرای قوانین خانواده نیز خواهد بود.

غورقانلو ادامه داد: قانون‌گذاری در خانواده باید روشن، قابل اجرا و با توافق دوطرفه باشد. قوانین سخت‌گیرانه یا تهدیدهای غیرقابل اجرا تنها باعث پنهان‌کاری و قانون‌گریزی در فرزندان می‌شود.   

وی بیان کرد: برای شکل‌گیری رابطه سالم، مهارت گفت‌وگوی فعال روزانه بدون حضور تلفن همراه در خانواده ضروری است. گوش دادن آگاهانه و توجه واقعی والدین به دغدغه‌های فرزندان، نقش مؤثری در کاهش تمایل به پنهان‌کاری یا وابستگی افراطی به شبکه‌های اجتماعی دارد.

این مشاور با اشاره به راهکارهای فنی در کنترل فضای مجازی، تأکید کرد: والدین باید از ابزارهای نظارتی و درجه‌بندی سنی استفاده کرده و وسایل دیجیتال را در فضای عمومی منزل قرار دهند. افزون بر این، حذف اعلان‌های غیرضروری و محدودسازی دسترسی بر اساس سن، از روش‌های مؤثر در مدیریت محیط رسانه‌ای است.

وی جایگزینی فعالیت‌های واقعی با لذت‌های مجازی را ضروری دانست و افزود: برنامه‌های خانوادگی، ورزش، هنر و مهارت‌آموزی می‌توانند جایگزین مناسبی برای گذران زمان در فضای مجازی باشند. لذت و انگیزه‌ای که از تجربه واقعی و تعامل انسانی حاصل می‌شود، پایداری بیشتری نسبت به تحریک‌های آنی فضای مجازی دارد.

غورقانلو مهم‌ترین عامل در تربیت رسانه‌ای را الگو بودن والدین عنوان و بیان کرد: تا زمانی که والدین خود ساعت‌های طولانی در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند، نمی‌توانند از فرزندان انتظار رفتار متفاوتی داشته باشند. تغییر فرهنگی از رفتار والدین آغاز می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: سواد رسانه‌ای، رابطه امن، گفت‌وگوی مستمر، قانون‌مندی شفاف، تنظیم محیط فنی و در نهایت الگوبودن والدین، شش رکن اساسی برای مدیریت فضای مجازی در خانواده است. تقویت این مؤلفه‌ها نه‌تنها از آسیب‌های دیجیتال می‌کاهد، بلکه به تربیت نسلی مسئول، آگاه و متعادل کمک خواهد کرد. 

انتهای پیام