به گزارش ایسنا، روزنامه اعتماد نوشت:
نه روز از آغاز جنگ میگذرد و همچنان معادلات میدانی و سیاسی در منطقه بر اثر تجاوز آشکار امریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان به صورت لحظهای در حال تغییر هستند. در این میان، واکنشهای متضاد از کاخ سفید تا پنتاگون و از ریاض تا دوحه، تصویری پیچیده از آینده این جنگ تحمیلی را ترسیم میکند.
پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، در برنامه «۶۰ دقیقه» با ادعای اطلاع از همکاریهای اطلاعاتی ایران و روسیه تلاش کرد از آمادگی واشنگتن سخن بگوید، همزمان، «کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید، شایعات اعزام نیروی زمینی توسط ایالات متحده به خاک کشورمان را تکذیب کرد؛ موضوعی که پیش از این با هشدار سختگیرانه علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مبنی بر آمادگی ایران برای اسارت هزاران سرباز امریکایی مواجه شده بود.
در داخل کشور نیز مسعود پزشکیان، رییسجمهور کشورمان با تصویب شورای موقت رهبری، خطمشی جدیدی را اعلام کرد و بر عدم حمله تلافیجویانه به کشورهای همسایه تاکید و بابت حملات اتفاقی از سوی خود عذرخواهی کرد، پزشکیان اما همزمان تاکید کرد: «امریکا و رژیم صهیونیستی این خواب را به گور میبرند که ما بدون قید و شرط تسلیم شویم.» در سطح منطقه نیز مجددا دیپلماسی و مقدمات برقراری آتشبس با میانجیگری «پرابووو سوبیانتو»، رییسجمهور اندونزی و حمایت پاکستان و امارات کلید خورده است.
با این حال، گزارشهای ضد و نقیضی از مواضع کشورهای عرب منتشر میشود. در حالی که «بلومبرگ» از افزایش تماسهای مستقیم عربستان با ایران برای کاهش تنش خبر میدهد، همزمان «اکونومیست» مدعی شد که برخی رهبران عرب خلیجفارس به صورت خصوصی از ترامپ میخواهند به جنگ ادامه دهد، زیرا از ایرانِ زخمخورده پس از جنگ هراس دارند. این ترس و دودلی در حالی است که سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر از پیامدهای فاجعهبار اقتصادی میگوید و پیشبینی میکند اگر تنگه هرمز بسته به صورت کامل توسط ایران مسدود شود، قیمت نفت به ۱۵۰ دلار و گاز نیز به ۴۰ دلار خواهد رسید و این مساله اقتصادهای جهان را با خطری جدی روبهرو خواهد کرد. به باور برخی ناظران اما آنچه در روزهای اخیر بیش از هر چیز خودنمایی میکند، شکست استراتژی فشار حداکثری و همزمان جنگافروزی امریکا و رژیم صهیونیستی در دستیابی به اهداف ژئوپلیتیک خود است، چراکه به ادعای این گروه حملات گسترده ایران، نه تنها امنیت رژیم صهیونیستی را به چالش کشیده، بلکه زخمهای کاری را بر پیکره ناتو و متحدان غربی و عربی این رژیم و ایالات متحده در منطقه وارد کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که ذخایر موشکی پاتریوت امریکا با سرعتی وحشتناک در حال اتمام است؛ وضعیتی که «وال استریت ژورنال» آن را تهدیدی جدی برای امنیت اوکراین و البته مزیتی برای روسیه توصیف میکند. به باور گروهی دیگر از تحلیلگران کشورهایی مانند قطر، کویت و بحرین که سالها چتر امنیتی غرب را پذیرفته بودند، اکنون با آسیبپذیری فاجعهبار زیرساختهای حیاتی خود مواجه شدهاند، چراکه تهدیدات علیه تاسیسات آبشیرینکن و بسته شدن تنگه هرمز، استخوانهای اعراب منطقه را لرزانده است؛ بهویژه که وابستگی ۹۰ درصدی کویت و ۷۰ درصدی عربستان به آبشیرینکن، آنها را در برابر هرگونه پاسخ تهاجمی ایران، در معرض فروپاشی قرار میدهد. این وضعیت باعث شده تا بسیاری از این کشورها، بهرغم میل باطنی، به سمت دیپلماسی و همکاری با تهران حرکت کنند، هر چند برخی همچنان در دوگانگی «ترس از ایران» و «ترس از خروج امریکا» گرفتار شدهاند.
به این بهانه با هدف ارزیابی معادلات اخیر در تجاوزات آشکار امریکا و رژیم صهیونستی به تمامیت ارضی کشورمان با سید جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس گفتوگو کردهایم.
مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
سید جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس در پاسخ به پرسش درباره ارزیابیاش از نتایج تجاوز یک هفتگی امریکا و رژیم صهیونیستی به تمامیت ارضی کشورمان گفت: واقعیت این است که در این بازه زمانی خسارتهای سنگینی متوجه کشور شده است، از جمله ترور ناجوانمردانه رهبر انقلاب به همراه خانواده ایشان و در شرایطی کاملا عادی توسط امریکا و اسراییل، یعنی شرایطی که ایشان در محل کارشان هدف فعالیت داشتند؛ این خود نیز ضایعهای بزرگ برای ملت ایران است. از طرفی در پی حملات متعدد دشمن به اماکن غیرنظامی نیز ما شاهد تلفاتی گسترده بودیم. از جمله حمله به دبستان شهرستان میناب که حدود ۱۷۰ دانشآموز و معلم به شهادت رسیدند.
به گفته ساداتیان البته خسارتهای وارد شده تنها به میناب محدود نیست، بلکه شامل اماکن مسکونی نیز شد و متاسفانه بسیاری از قربانیان، کودکان و دانشآموزان بودند. این تجاوز آشکار در شرایطی از سر گرفته شد که پیشتر نیز جمهوری اسلامی ایران نشان دادکه تمایل به حل اختلافات از ظریق مذاکره دارد؛ اما طرف مقابل برای دومین بار به مذاکرات خیانت کرده و تجاوزات خود را مجددا آغاز کرد. این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه این گفتوگو تاکید کرد: با این حال، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، اعم از ارتش و سپاه، در پاسخ به این اقدامات، ضربات و لطمات سنگینی به دشمن وارد کردند. امریکاییها که پس از جنگ جهانی دوم ادعاهای بزرگی را مبنی بر قدرتمند بودن مطرح کرده بودند، مدعی بودند حرکت ناوهای هواپیمابرشان به سمت منطقه خاورمیانه باعث وحشت بسیاری از کشورهای منطقه از جمله ایران خواهد شد، اما شاهد بودیم که اینبار نهتنها نتوانستند ایران را وادار به عقبنشینی کنند، بلکه تمام پایگاههای آنها در منطقه و کشورهای عربی مورد حمله قرار گرفت.
ساداتیان در ادامه خاطرنشان کرد: ناو «آبراهام لینکلن» که با تکبر و تبختر به منطقه آمده بود، هدف حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفت و مجبور به فرار شد تا جایی که گفته میشود حداقل هزار کیلومتر بر اثر حملات ایران از نقطه استقرار خود دورتر شده است. در این میان کشورهای عربی منطقه نیز دریافتند که کسانی از جمله امریکا که سالها ادعا میکردند امنیت آنها را تامین میکنند، امروز قادر به حفظ امنیت خود نیز نیستند، چه رسد به تامین امنیت پادشاهیهای خلیجفارس.
به باور ساداتیان در این شرایطی که حال درگیریهای متعددی به منطقه و دیگر کشورهای عربی منطقه تحمیل شده است، پیشنهاد میشود با تشکیل شورایی با نامی جدید، مثلا «شورای همکاریهای امنیتی منطقه»، کشورهای منطقه به یکدیگر بپیوندند تا امنیت خود را در منطقه تامین کنند و نیازی به قدرتهای فرامنطقهای برای تامین امنیت نباشد که با هدف تامین منافع اسراییل، امنیت منطقه را به خطر میاندازند.
سفیر اسبق ایران در انگلیس در پاسخ به دیگر پرسشی مبنی بر احیا یا عدم احیای بازدارندگی ایران بر اثر بروز درگیریهای اخیر در منطقه تشریح کرد: البته که این حمله ناجوانمردانه و تجاوز نظامی آشکار، اگرچه با حسن نیت ایران برای جلوگیری از آن مواجه نشد، اما دستاوردهایی به همراه داشت. از طرفی تشکیل شورای همکاری میتواند راهبردی و استراتژیک باشد و نه تنها مسائل امنیتی، بلکه مسائل اقتصادی را نیز پوشش دهد.
به باور ساداتیان پیروزی برای ایران در این است که کشورهایی مانند قطر، امارات و عربستان که قبلا امکانات خود را در اختیار امریکا و اسراییل قرار میدادند، اکنون تغییر رویکرد دادهاند. همچنین در اقلیم کردستان عراق، نیروهای محلی در کنار ما قرار گرفتند. از سوی دیگر، اهمیت حزبالله و مقاومت در برابر توطئه خلع سلاح آنها توسط دولت این کشور نیز آشکار شد، چراکه آنها نه تنها تهاجم زمینی اسراییل را دفع کردند، بلکه تا الخلیل نیز پیشرویهایی داشتند. در مجموع میتوان گفت که بهرغم خسارتهای سنگین به کشورمان تا این جای کار و حمایتهای ممتد ترامپ از نتانیاهوکه هر دو تروریست و جنایتکار هستند، ایران نیز دستاوردهای مهمی به دست آورده و تمام تجهیزات و امکانات دشمن را هدف حملات خود قرار داده که در تاریخ بیسابقه بوده است.
این دیپلمات پیشین کشورمان در پاسخ به دیگر پرسشی در راستای واکنش احتمالی اعراب منطقه نسبت به کنشهای اخیر ایران بالاخص در کنترل عبور و مرور در تنگه استراتژیک هرمز خاطرنشان کرد: شاهد هستیم که اقتصاد کشورهای عربی حوزه خلیجفارس اکنون نه تنها فلج شده، بلکه تاثیرات منفی این بحران بر اقتصاد جهانی نیز آغاز و آشکار شده است. کارشناسان پیشبینی میکنند که قیمت نفت که اکنون در نوسان و در حدود هر بشکه ۹۴ دلار است، به زودی و با گذشت اندکی زمان، از مرز بشکه ای۱۰۰ دلار نیز عبور خواهد کرد. افزون بر بازارهای مالی جهانی، کشورهایی همچون کره جنوبی نیز هشدار دادهاند که ذخایر گاز آنها تنها برای چند روز دیگر کافی است و در صورت تداوم این وضعیت، با بحران جدی مواجه خواهند شد. همزمان نیز قیمت گاز ابتدا ۳۰ درصد افزایش یافت و به نظر میرسد این روند صعودی ادامه خواهد داشت.
به گفته ساداتیان واقعیت آن است که در حال حاضر هیچ کشوری اجازه تردد و تحرک در تنگه هرمز را ندارد و این محدودیتها، حوادثی را رقم زده که تاثیرات قابل توجهی برای غرب در پی داشته است. غربیها که از جمله امریکا که خود را متکبر و نادان میپندارند و با حمایتهای کنگره و اختیاراتی که به آنها قدرت صدای رسا در دنیا را میدهد، در محاسبات خود دچار خطای استراتژیک شدهاند. حتی در اتحادیه اروپا، بسیاری از کشورها تمایلی به همکاری با دولت امریکا نشان ندادند. انگلستان که همواره روابط بسیار نزدیکی با امریکا داشت، به دلیل نوع رفتارهای ترامپ، مسیر خود را تغییر داد. پیشتر نیز شاهد بودیم با چین که رقیب اصلی امریکا محسوب میشود قراردادی بلندمدت امضا کرد.
سفیر اسبق کشورمان در انگلیس در ادامه این گفتوگو تشریح کرد: حوادثی که اکنون در حال رخ دادن است، باید با دقت رصد شوند؛ زیرا تکبر و غروری که ترامپ از خود نشان میدهد، واکنشهایی در پی داشته که اثرات جهانی مخربی نیز به همراه دارد. یکی از این حوادث، همان جنگی است که بر ایران تحمیل کردند و پاسخی که ایران داد. اثرات این پاسخ اکنون خود را در اقتصاد جهان، روابط بینالملل و حتی در تفکرات و دیدگاههای مردمان جهان نشان میدهد. دریافت ما این نیست که امریکا صرفا به دلیل قدرت و توانایی انجام هر کاری، چنین برخوردی کرده است؛ بلکه بسیاری از کشورها، حتی غیرعربها، اکنون معادلات جدید منطقه را پذیرفتهاند و مقاومت ایران را تایید میکنند.
ساداتیان در پاسخ به این سوال که رویکرد اعراب منطقه را در قبال این درگیریها چگونه ارزیابی میکند، خاطرنشان کرد: من گزینه تلاش برای پایان جنگ توسط کشورهایی که هدف حملات ایران قرار گرفتند را محتملتر میدانم؛ هر چند که رژیم اسراییل خبیث در تلاش است تا جبهههای جدیدی علیه ایران گشوده و فشارهایی را در این زمینه اعمال کند. با این حال، نوع واکنشهایی که از ایران دریافت کردند و پاسخ کوبنده ما، آنها را به این سمت سوق داده است که در برابر تقابل، پاسخگو باشند.
این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه تصریح کرد: ما بارها اعلام کردهایم که با کشورهای منطقه دشمنی نداریم و دست دوستی به سمت آنها دراز کردهایم حال چه قطر، چه کویت، چه بحرین و چه سایر کشورها. ما صرفا پایگاههای امریکا در این کشورها را که به عنوان خاک ایالات متحده محسوب میشود، هدف مشروع خود قرار میدهیم نه تمامیت ارضیشان را. پیام ما نیز روشن است: اگر شما وارد ماجرا شده و در کنار دشمن قرار بگیرید، طبیعی است که مورد تعرض قرار خواهید گرفت. ما بارها از طریق پیامهای مختلف تاکید کردهایم که قصد تعرض به هیچ یک از کشورهای منطقه که زیست مسالمتآمیز داشتهایم را نداریم.
این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه و در رابطه با سناریوهای احتمالی سرنوشت درگیریها طی روزهای آینده تشریح کرد: به نظر میرسد میانجیگریهایی از سوی پاکستان به همراه اندونزی در جریان است که احتمالا سران آنها سفری به ایران خواهند داشت. بنابراین به نظر میرسد که اگر ایران قرار است در ازای هرگونه آتشبسی قیودی را بپذیرد، باید جبران خسارتها در دستور کار قرار گیرد. حداقل کاری که باید انجام شود، این است که اگر امکان جبران خسارتهای جانی وجود ندارد، خسارتهای مالی پرداخت شود و همچنین متعارضین و متجاوزین متعهد شوند که دیگر شاهد تکرار ماجراهایی همچون جنگ دوازده روزه و خیانت اخیر آنها آن هم درست در میانه مذاکرات نباشیم؛ آن هم در شرایطی که مجددا درصدد باشند پس از مدتی تجهیز شوند و دوباره اقدامی را علیه تمامیت ارضی کشورمان انجام دهند. برای این کار باید یک تعهد یا یک توافق مطمئن و بینالمللی شکل بگیرد.
انتهای پیام
