کودکان، حساسترین و تاثیرپذیرترین گروه سنی جامعه هستند که نقش مهمی در ایجاد نسلها دارند و بدون در نظر گرفتن رشد کودک، ذهن و آموزش وی، پیشرفت جامعه امکانپذیر نیست اما آنان برای رشد ذهنی به تعامل با دنیای بیرونی نیاز دارند.
محققان معتقدند که منبع خلاقیت افراد در دوران کودکی و با توجه به رشد ذهنی آنان شکل میگیرد و بهترین زمان را دوران پیش از دبستان میدانند که کودک در شرایط فوقالعاده خلاقانه قرار دارد و در حال تجربه مواردی است که برای وی نو و جدید محسوب میشوند. بنابراین سالهای دوران کودکی را نباید نادیده گرفت زیرا بیشتر زمان خود را به بازی میگذرانند و از این طریق میتوان خلاقیت کودک را پرورش داد.
مفهوم خلاقیت
خلاقیت تعاریف گوناگونی دارد؛ خلاقیت، توانایی خاصی برای افراد برگزیده نیست و ویژگی مشترک همه انسانهاست. خلاقیت نیروی بالقوهای محسوب میشود که از شروع زندگی در همه افراد وجود دارد و در جریان رشد زندگی افراد میتواند کمرنگ و یا پررنگتر شود.
برخی از نتایج تحقیقات نشان داد که خلاقیت، توان ایجاد کار جدیدی است که تکراری نباشد. برخی معتقدند که خلاقیت از سنین پایین به وجود میآید. کودکان در سن پایین، خلاقیت ابرازگرایانه دارند و با ورود به مدرسه وارد مرحله سوادآموزی میشوند و خلاقیت هنری کاهش مییابد. خلاقیت کودکان بیشتر با پرورش تا آموزش در ارتباط است. پرورش در مدتی طولانی و توسط خود کودک انجام میشود. کودک در این فرایند آزاد است اما آموزش، کودک را محدود و آزادی وی را کمتر میکند.
خصوصیات رده سنی کودکان
مراحل رشد به چهار مرحله حسی و حرکتی (تولد تا ۲ سالگی)، اندیشه پیش از عمل (۲ تا هفت سالگی)، اعمال ملموس (هفت تا ۱۱ سالگی) و اعمال صوری (۱۱ سالگی تا بلوغ و بزرگسالی) تقسیم میشوند و مرحله پیش عملیاتی به دو دسته پیش مفهومی (۲ تا چهارسال) و تفکر شهودی (چهار تا هفت سال) دستهبندی میشود. در مرحله پیش مفهومی، ذهن خلاق کودک شکل میگیرد و در مرحله تفکر شهودی، ذهن کودک رشد بیشتری کرده است و میتواند آزمایش کند.
طبیعت و خلاقیت کودکان
نتایج این پژوهش نشان داد، ارتباط زیادی بین تماس کودک با طبیعت در دوران کودکی و رشد روحی و جسمی کودک وجود دارد. مهمترین موارد، کنجکاوی و طبیعت، تخیل و طبیعت همچنین بازی و طبیعت هستند.
خلاقیت و محیط بازی کودکان
بازی کودکان، حاصل تلاش برای لمس و حس دنیا و تحت کنترل در آوردن و آشنایی با آن است. نتایج نشان داده است که افزایش خلاقیت با بازی کودکان در سن پیشدبستانی مرتبط است زیرا فعالیت و تحرک، اولین راه بیان یادگیری و پیشرفت است، بنابراین نقش بازی را نباید در این مورد نادیده گرفت.
ویژگیهای محیط بازی و افزایش خلاقیت کودکان
فضای بازی کودکان میتواند تعامل کودک با آن را ایجاد کند و فضایی برای رشد جسمی و ذهنی کودک و افزایش خلاقیت کودک باشد. بر اساس نتایج مقاله منتشرشده در پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، خلاقیت کودکان را میتوان با توجه به فضای بازی کودکان پرورش داد زیرا مهمترین دوران برای هر فرد، دوران کودکی است که پیشرفت خلاقیت انجام میشود. بنابراین شناخت این دوره بسیار حیاتی است زیرا محیط بازی کودکان در این سن تاثیر بسیار مهمی در رشد ذهنی و خلاقیت کودکان دارد که اگر در طبیعت باشد نتیجه بهتری خواهد داشت.
علاوه بر حضور در طبیعت، عوامل دیگری ازجمله دسترسی و آزادی عمل، جذابیت و تنوع ناگهانی فضا، آسایش و ایمنی، سادگی، امکان کشف فضا، جزئیات بصری، انعطافپذیری، شکل و وسعت فضا، استفاده از آثار کودکان در طراحی فضای داخلی، استفاده از رنگهای شاد و نور طبیعی برای فضای بازی کودکان مهم است.
انتهای پیام
