حجتالاسلام سیدعلی موسوی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: فهم نقش امام جعفر صادق(ع) بدون توجه به فضای تاریخی آن زمان ممکن نیست. امام در سال ۸۳ هجری قمری در مدینه، در خانوادهای متولد شد که سرچشمه علم، تقوا و معنویت بود. از یک سو پدرش امام باقر(ع) بنیانگذار جریان علمی اهلبیت به شمار میرفت و از سوی دیگر مادرش امفروه، بانویی آگاه و شریف از خاندان قُضاعه بود. این دوران مصادف با تضعیف بنیامیه و شکلگیری تنشهای سیاسی گسترده بود؛ شرایطی که فرصت و تهدیدی برای امام ششم به وجود آورد.
وی افزود: امام صادق(ع) از همان کودکی نشانههای نبوغ علمی شگفتانگیزی داشت و نزد پدر بزرگوارش و بزرگان مدینه تعلیم یافت. او در دوران نوجوانی در جلسات علمی امام باقر(ع) حاضر میشد و بهتدریج محور پرسشهای بزرگ دینی در حوزههای مختلف مانند تفسیر، فقه، کلام و حدیث شد. منابع متعدد تاریخی گزارش میکنند که حتی در نوجوانی، دانشمندان بزرگ برای پرسش از او مراجعه میکردند؛ امری که جایگاه علمی استثنایی این امام را نشان میدهد.
استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه اصفهان با اشاره به تحولات سیاسی زمان امام بیان کرد: فاصله میان سقوط بنیامیه و استقرار بنیعباس، یک فضای نسبتاً آزاد برای فعالیت علمی ایجاد کرد. در همین دوران بود که امام صادق(ع) توانست بزرگترین مدرسه علمی تاریخ اهلبیت را بنیان بگذارد. در روایات آمده است؛ بیش از چهارهزار شاگرد از امام بهره میبردند؛ چهرههایی همچون هشام بن حکم، جابر بن حیان، مفضل بن عمر و بسیاری دیگر. این مدرسه پایههای علوم اسلامی از فقه و اصول تا شیمی و طب را در قالبی نظاممند سامان میداد.
حجتالاسلام موسوی ادامه داد: جامعیت علمی امام صادق(ع) یکی از ویژگیهای ممتاز او است؛ جامعیتی که در کمتر شخصیتی در تاریخ اسلام دیده میشود. امام هم در علوم نقلی، مانند تفسیر و فقه سرآمد بود و هم در علوم عقلی، طبیعی و تجربی. از تعبیرات دانشمندان معاصر، امام چنین برمیآید که او معرفتی فراتر از دانش زمانه داشت. جابر بن حیان بعدها مینویسد: «دانش من از امام صادق است و آنچه از او آموختم پایه علم شیمی شد.» این گستردگی، امام را به یک