سیدنوید نبوی در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: گرچه بارشها در برخی شهرها از نظر آماری فراتر از نرمال است، این افزایش نه تنها به معنای خروج از خشکسالی نیست، بلکه خطر برداشتهای نادرست درباره وضعیت منابع آب را نیز افزایش میدهد.
وی خاطرنشان کرد: بارندگیهای اخیر اگرچه به بهبود موقت شرایط سطحی کمک کرده، اما برای تغذیه سفرههای آب زیرزمینی که ستون اصلی تأمین آب شرب و کشاورزی هستند، کافی نیست.
این کارشناس سازههای آبی یادآور شد: بخش عمده بارشها در سال جاری به صورت کوتاهمدت، رگباری و بعضاً سیلابی بوده و این نوع بارشها به دلیل سرعت بالای روانآب، عمق نفوذ محدود و تبخیر زیاد، تأثیر چشمگیری در افزایش آبخوانهای زیرزمینی ندارند.
وی تاکید کرد: خشکسالی در برخی مناطق ماهیت مزمن پیدا کرده است. کاهش دبی چاهها و افت سطح سفرههای زیرزمینی طی سالهای اخیر روندی مستمر داشته و با وجود بارشهای امسال نیز این روند به شکل قابل توجهی تغییر نکرده است.
نبوی افزود: منابع آب زیرزمینی هماکنون با افتهای پیدرپی مواجهاند و بخش قابل ملاحظهای از چاهها نسبت به یک دهه گذشته کاهش دبی چشمگیری داشتهاند. این شرایط فشار مضاعفی بر شبکه آب شرب و همچنین بخش کشاورزی وارد کرده و امکان مدیریت پایدار منابع را دشوارتر میکند.
وی همچنین یادآور شد: حتی اگر بارشهای سال جاری به همین روال ادامه یابد، جبران کسری انباشته آبخوانها نیازمند سالها بارش مؤثر، پیوسته و نفوذپذیر است؛ بنابراین شهروندان نباید بارندگیهای اخیر را نشانه عبور از بحران تلقی کنند.
این کارشناس علوم و مهندسی آب ادامه داد: در ماههای اخیر برخی مناطق و شهرستانها شاهد بارشهای شدید و لحظهای بودهاند؛ اما این نوع بارشها که معمولاً در مدت زمان کوتاه با حجم زیاد رخ میدهند، نه تنها کارکرد جدی در تغذیه سفرههای آب زیرزمینی ندارند، بلکه در برخی موارد به دلیل شدت زیاد و ایجاد روانآب سطحی، بیشتر موجب خسارات سیلابی میشوند تا تأمین واقعی منابع آب.
وی در اینباره گفت: بارشهای سیلابی اگرچه در ظاهر چشمگیر و قابل توجه هستند، اما در عمل به دلیل سرعت تخلیه، فرصت کافی برای نفوذ به لایههای تحتانی خاک را نمیدهند؛ بنابراین ثبت چند بارش سیلآسا نمیتواند معیار مناسبی برای سنجش بهبود پایدار منابع آبی باشد.
نبوی با تاکید بر اینکه مهمترین راهبرد برای عبور از شرایط موجود، مدیریت صحیح مصرف آب در سطح خانوارها و بخش کشاورزی است، خاطرنشان کرد: کاهشهای متوالی سطح آبهای زیرزمینی در سالهای اخیر، فشار بر تأمین آب شرب را افزایش داده است. با توجه به اینکه وارد فصلهای گرم سال میشویم، پیشبینی میشود مصرف آب در ماههای آینده به ویژه در تابستان افزایش یابد و برای عبور از پیک مصرف، همکاری جدی شهروندان ضروری است.
وی ادامه داد: بهرغم اجرای طرحهای متنوع در حوزه کاهش هدررفت، اصلاح شبکه و مدیریت فشار، بخش عمده موفقیت در حفظ پایداری شبکه به رفتار مصرفی شهروندان بستگی دارد.
این پژوهشگر آب و خاک از مردم خواست در مصارف غیرضروری، بهویژه آبیاری فضای سبز خانگی، شستوشوهای غیرضروری و مصارف غیرخانگی، صرفهجویی جدی داشته باشند.
وی همچنین به اهمیت اصلاح برداشتهای عمومی از وضعیت آبوهوایی منطقه اشاره کرد و افزود: ثبت افزایش بارش یا سبز شدن پوشش گیاهی در برخی مناطق ممکن است این تصور را در بین برخی شهروندان ایجاد کند که خشکسالی پایان یافته است، در حالی که واقعیت علمی چیز دیگری است. افزایش بارش یک سال، به ویژه به شکل پراکنده، نمیتواند چند سال عقبماندگی و کاهش دبی چاهها را جبران کند.
نبوی تاکید کرد: تداوم سیاستهای مدیریت مصرف، توجه به آموزشهای عمومی و آگاهیبخشی درباره وضعیت واقعی آب منطقه باید ادامه یابد تا مردم با نگاهی واقعبینانهتر به موضوع مصرف آب، در مدیریت بحران سهیم باشند.
انتهای پیام
