علیاصغر امانیان با حضور در تحریریه ایسنا با اشاره به اینکه در طول بحرانهای اخیر مشکلی در تولید انواع محصولات کشاورزی وجود نداشته است، اظهار کرد: تولید و امنیت غذایی در حقیقت پشتوانه اصلی امنیت نظامی کشور محسوب میشود. تجربههای اخیر بهخوبی نشان میدهد که ما نهتنها در تولید با کمبود مواجه نیستیم، بلکه سیاستگذاریها در این بخش به بهترین شکل ممکن پیش رفته است، بهطوری که با رصد بازار میبینیم انواع محصولات کشاورزی به فراوانی در دسترس مردم قرار گرفته است.
وی افزود: در مجموعه جهاد کشاورزی و به ویژه در معاونت تولیدات گیاهی، توانستیم طبق برنامههای ابلاغی وزارتخانه، تعهد کشت گندم را بهصورت ۱۰۰ درصدی محقق کنیم که شامل ۱۳۶ هزار هکتار گندم آبی و ۱۱۲ هزار هکتار گندم دیم است؛ همچنین در بحث کشت جو به تحقق ۹۷ درصدی برنامهها رسیدیم و آن مقدار اندک باقیمانده نیز صرفا به دلیل کمبود بذری است که بهخاطر خشکسالی سال گذشته در کل کشور ایجاد شده بود.
امانیان با اشاره به وضعیت مطلوب بارشها و تامین نیاز آبی محصولات، افزود: در حال حاضر گندم، جو و کلزا از نظر رشد و سلامت در وضعیت بسیار عالی قرار دارند. با تلاش شبانهروزی کارشناسان ما در سطح استان و شهرستانها و نظارت دقیق بر فرآیند مبارزه با آفات، پیشبینی میشود با تداوم و افزایش بارندگیها در نیمه اردیبهشتماه، شاهد جهشی قابلتوجه در تولید باشیم؛ بهطوری که میزان تولید در برخی بخشها تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و مجموع تولید علوفه استان در سال جاری به حدود ۶۴۰ تا ۶۵۰ هزار تن خواهد رسید.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به اینکه سطح زیر کشت کلزا امسال به ۳ هزار و ۱۵۰ هکتار رسیده است، عنوان کرد: کشاورزان با هدف مدیریت بهترِ مصرف آب، رویکرد خود را در کشت این محصول تغییر دادهاند. با وجود اینکه تعهد اولیه ما کشتِ ۵ هزار هکتار بود اما به دلیل وضعیت مزارع بسیار عالی و مدیریت خوبی که بر روی آنها صورت گرفته، پیشبینی میکنیم از همین سطح فعلی بتوانیم حدود ۹ تا ۱۰ هزار تن محصول برداشت کنیم. در واقع پایش و بررسی مزارع ما نشاندهنده این خبر خوب است که کیفیت و میزان تولید در سطح بسیار بالایی قرار دارد و شرایط برای یک برداشت موفق کاملا فراهم شده است.
بیش از ۹۰ درصد نیازهای خوراک دام و طیور به تولیدات داخلی وابسته است
وی با اشاره به شرایط حساس کنونی و لزوم تغییر رویکرد در تولید محصولات کشاورزی و علوفهای، خاطرنشان کرد: کمیته فنی معاونت بهبود تولیدات گیاهی تصمیمات مهمی برای تغییر در رویکرد کشت این محصولات اخذ کرده است. با توجه به اینکه بیش از ۹۰ درصد نیازهای خوراک دام و طیور ما به تولیدات داخلی وابسته است و خراسان رضوی نیز رتبه دوم تولیدات دامی کشور را در اختیار دارد، بازنگری در اولویتهای کشت یک ضرورت انکارناپذیر بود. بررسیها نشان میدهد که در حال حاضر بالغ بر ۲۹ هزار و ۸۵۰ هکتار از اراضی استان زیر کشت محصولات جالیزی است اما در نشستهای تخصصی کمیته به این نتیجه رسیدیم که کشت محصولاتی مانند خربزه دیگر اولویت اصلی استان محسوب نمیشود.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی ادامه داد: وضعیت فعلی بازار نیز درستی این تصمیم را تایید میکند؛ چرا که با محدود شدن بازار تهران و شهرهای بزرگ، حجم انبوهی از محصولات جالیزی به سمت خراسان سرازیر شده و این موضوع افت شدید قیمتها را به دنبال داشته است. برای مثال، حتی محصولات نوبرانهای مانند هندوانه که در ابتدا با قیمت بالایی عرضه میشدند، اکنون در محدوده ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان معامله میشوند که نشان دهنده لزوم تغییر سریع الگوی کشت به سمت محصولات استراتژیک است.
امانیان با اشاره به جایگاه برتر استان در سطح ملی، عنوان کرد: در تولید طیور رتبه دوم و در تولید پروتئین رتبه نخست کشور را در اختیار داریم. بر همین اساس، امسال با وجود اینکه در ابلاغیه اولیه وزارتخانه برنامه خاصی برای کشت ذرت دانهای پیشبینی نشده بود، طی جلساتی در کمیته تخصصی تصمیم گرفتیم یک برنامه استراتژیک پنجساله را از همین امسال آغاز کنیم، متاسفانه کشت ذرت دانهای، به دلیل نبود ابزارهای پشتیبانی، ماشینآلات برداشت و دستگاههای خشککن، در حدود ۱۰ سال متوقف شده بود. این محصول بار دیگر در دستور کار قرار گرفته است. هدف ما این است که تمامی مراحل تولید و کشت را در قالب یک زنجیره یکپارچه و منسجم سازماندهی کنیم. خوشبختانه این تصمیم با استقبال گسترده اتحادیههای تخصصی، از جمله اتحادیه مرغداران و تولیدکنندگان، روبهرو شده است. در همین راستا، پس از تعیین سهمیهها و ارائه گزارش به وزارتخانه، دوشنبه هفته گذشته ابلاغیهای به سراسر کشور صادر شد که بر اساس آن، اولویتهای استان باید به سمت تامین نیازهای داخلی و کاهش وابستگی به واردات، به ویژه در زمینه تولید ذرت دانهای و علوفهای، هدایت شود.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با بیان اینکه برای سال نخست، برش ۳ هزار هکتاری در نظر گرفته شده بود، بیان کرد: این سطح فقط برای شهرستانهایی تعریف شد که ظرفیت و سابقه کشت ذرت را دارند. هدف این بود که اجرای طرح در مناطقی انجام شود که زیرساخت لازم را دارند و زنجیره تولید نیز تا حدی در آنها شکل گرفته است. برای نمونه، در غرب خراسان شهرستانهایی مانند سبزوار، جوین و جغتای از مناطقی هستند که تا حدی زنجیره تولید در آنها وجود دارد. همچنین در مناطقی مانند تایباد، تربتحیدریه، تربتجام، کاشمر، مشهد و نیشابور نیز شهرستانهایی وجود دارند که برای کشت ذرت مناسباند و اجرا این طرح در آنها امکانپذیر است. بر همین اساس، این سطح بین حدود ۱۲ تا ۱۳ شهرستان تقسیم شد تا طرح بهصورت هدفمند اجرا شود.
اجرای سطح ۲.۵ هزار هکتاری با محوریت زنجیره تولید
وی در ادامه بیان کرد: در حال حاضر برنامهریزی برای اجرای سطح ۲.۵ هزار هکتاری با تمرکز بر تکمیل زنجیره تولید در حال انجام است. در این زنجیره، تامین پیشنیازهایی همچون دستگاههای خشککن و بذر باکیفیت به طور کامل دیده شده و شرایط لازم برای اجرا فراهم است. خوشبختانه سازمان تعاون روستایی و زنجیرههای تولید مرغ استقبال قابلتوجهی از این طرح داشته و برای ورود به «کشت قراردادی» اعلام آمادگی کردهاند. در این مدل، شرکتهای تعاونی یا اتحادیهها با انعقاد قرارداد مستقیم، خدمات اولیه را در اختیار کشاورز قرار داده و فرآیند تولید را با اطمینان پیش میبرند. نقش اصلی سازمان در این میان، هماهنگ سازی و کنار هم قرار دادن این بخشها بوده که با موفقیت انجام شده و طرح اکنون در مرحله آمادهسازی نهایی قرار دارد.
وی با اشاره به افزایش کشت علوفهای پس از خردادماه سال جاری، گفت: برای این بخش، سطح زیر کشت ۲۱ هزار و ۵۰۰ هکتار پیشبینی شده و امیدواریم این میزان از این نیز بیشتر شود. در زمینه کشت ذرت دامی نیز قرار است از سطح زیر کشت محصولات جالیزی کاسته شود؛ بهویژه در شهرستانهایی مانند تایباد، تربتجام و جوین که کشت جالیز در آنها رواج بیشتری دارد. هدف این است که از همان سال نخست، بخشی از این اراضی به کشت ذرت دامی اختصاص پیدا کند تا بتوانیم بخشی از نیاز اولیه استان را تامین کنیم.
امانیان در ادامه خاطرنشان کرد: برنامه ما بر اساس پیوند زدن حلقههای زنجیره تولید و اجرای کشت قراردادی، استوار است که این امر در طی ۴ تا ۵ سال آینده بخش مهمی از نیاز استان را تامین میکند. آمارهای متفاوتی از نیاز دقیق استان در حوزه دام و تولیدات وابسته وجود دارد اما هدف نهایی این است که با اجرا درست این طرح، تولید ذرت دانهای در استان تقویت شود تا پاسخگو بخشی از نیاز سالانه یک میلیون تنی این بخش باشد. بر اساس قراردادهای اخذ شده در سال جاری، امیدواریم بتوانیم ۷۰ تا ۸۰ درصد از اهداف پیشبینی شده را محقق کرده و کشاورزان را برای ورود گسترده به کشاورزی قراردادی و تکمیل زنجیره تولید بهخوبی با خود همراه کنیم.
بهرهگیری از الگوی کشت صحیح و توسعه کشت قراردادی
وی با اشاره بر ضرورت مدیریت دقیق تولید، خاطرنشان کرد: تجربههای حاصل از شرایط سخت و بهویژه دوران جنگ، نشان داد که باید سیاستهای تولید را با جدیت بیشتری دنبال کنیم و با در نظر گرفتن ارزش آب و نیازهای استانی و کشوری، تولیداتمان را هدفمندتر مدیریت کنیم. یکی از راهکارهای اصلی در این مسیر بهرهگیری از الگوی کشت صحیح و توسعه کشت قراردادی است؛ به عنوان نمونه، اکنون اتحادیه مربوطه برای خرید توافقی کلزا تولیدی امسال اعلام آمادگی کرده است تا با استحصال روغن، کنجاله آن را برای مصرف دام در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد. این مدل الگوی موفقی برای سایر محصولات نیز خواهد بود؛ چرا که از حدود ۹ تا ۱۰ هزار تن کلزا، ۴۵ تا ۵۰ درصد روغن بهدست میآید و مابقی آن به عنوان کنجاله در تغذیه دام استفاده میشود که این خود گامی مهم در جهت بهرهوری کامل از زنجیره تولید است.
امانیان با اشاره بر ضرورت ایجاد تغییرات بنیادین در الگوی کشت برای دستیابی به خودکفایی، تصریح کرد: اگرچه شرایط ناشی از جنگ به محرکی برای اخذ این تصمیمات تبدیل شد، اما پیش از این نیز مشخص بود که با توجه به محدودیتهای اقلیمی و بحران منابع آبی، دیگر نمیتوان بدون اولویتبندی به الگوی کشت گذشته ادامه داد. رویکرد ما باید به سمتی باشد که حلقههای تولید، بهویژه در قالب کشت قراردادی و با مشارکت فعال اتحادیههای دامداری، کاملا به یکدیگر متصل شوند. در واقع وقایع اخیر تلنگر جدی بود تا یادآوری کند باید در این مسیر قاطعتر عمل کنیم.
وی با اشاره به جایگاه ویژه استان در تولید گیاهان دارویی، اظهار کرد: خراسان رضوی در تولید محصولاتی همچون زعفران، زیره و آنغوزه در سطح کشور پیشرو است. بر همین اساس، در نشستهایی که با نهادهای مالی داشتیم، تمرکز خود را بر شهرستانهای دارای ظرفیت بالا معطوف کردیم؛ بهطوریکه توسعه زعفران در زاوه، زیره در تایباد و آنغوزه در زبرخان و نیشابور بهصورت ویژه دنبال میشود. هدف اصلی از این برنامهریزی، اقتصادیتر کردن فرآیند تولید و ارتقای جایگاه برندینگ محصولات استراتژیک استان است.
امانیان با اشاره به لزوم رعایت تناسب میان نوع محصول و اقلیم منطقه، خاطرنشان کرد: ما نمیتوانیم همه محصولات را برای تمامی مناطق در نظر بگیریم، چرا که هر محصولی باید با ظرفیتهای خاص جغرافیایی و بازارهای هدف (از جمله مسیرهای صادراتی به افغانستان و هند) همخوانی داشته باشد. در همین راستا، حدود ۸۰۰ هکتار زمین آموزشی جهت پیشبرد کار بر اساس شرایط واقعی اختصاص یافته است. با توجه به بازه قیمتی ۸ تا ۲۵ هزار تومانی این محصول و افزایش بهرهوری تولید از سال سوم به بعد، چرخهی تولید مشخصی تعریف شده است که پیشبینی میشود ظرفیت آن در سالهای آینده به ۱۸ میلیون واحد برسد؛ هرچند که هدف اصلی ما بیش از اعداد، حرکت به سمت «اقتصادی شدن تولید» است.
وی در ادامه افزود: سیاست ما نباید صرفا افزایش کمی تولید باشد، بلکه باید محور کار را بر اساس وظایف، به سمت بهرهوری اقتصادی سوق دهیم. البته این به معنای حذف محصولات راهبردی مانند گندم نیست، چراکه این محصولات تأمینکننده نیاز غذایی مردم هستند، اما در کنار آنها باید بر روی محصولات با ظرفیت اقتصادی بالاتر نیز برنامهریزی و سرمایهگذاری کرد. به همین منظور برای هر شهرستان الگوی کشت جداگانهای (مانند زعفران یا زیره) متناسب با ظرفیتهای بومی تعریف شده است.
امانیان با اشاره به تاثیرات مثبت اصلاحات ارزی، عنوان کرد: حذف ارز ترجیحی به سود تولید ملی تمام شده است. این اقدام باعث شد تشکلها و زنجیرههای تولید با جدیت بیشتری وارد میدان شوند. در واقع این تغییر، تحولی بزرگ در تولید ایجاد کرده و فرآیندها را به سمت نظم، هماهنگی و بهرهوری بیشتر هدایت کرده است.
انتهای پیام
