علی محمودیان در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در بازدیدی که روزهای گذشته با حضور کارشناسان فنی میراثفرهنگی و معاون میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان از تعدادی از بناهای تاریخی این مجموعه صورت گرفت، بناهایی از جمله مسجد امام، تالار اشرف، تالار تیموری و عمارتهای جبهخانه، رکیبخانه و توحیدخانه مورد بررسی اولیه قرار گرفتند.
وی با اشاره به اینکه این بازدید در سطح اولیه و برای مشاهده وضعیت کلی بناها انجام شده است، افزود: با وجود آن که بررسیها هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد، میزان خسارات مشاهده شده، قابل توجه به نظر میرسد و به همین دلیل با یک بازدید اولیه نمیتوان ارزیابی کارشناسی نهایی درباره گستره دقیق آسیبها ارائه داد. بررسیهای دقیقتر و تخصصیتر نیازمند مطالعات میدانی گستردهتر و ارزیابی جزئیات در بخشهای مختلف بناهاست.
این کارشناس مرمت بیان کرد: در پی حمله ددمنشانه دشمن صهیونی-آمریکایی که منجر به اصابت چند موشک به محدوده استانداری اصفهان شد، موج شدید انفجار به بناهای تاریخی اطراف آسیب وارد کرده و مجموعه دولتخانه صفوی نیز از این آسیبها بیتأثیر نمانده است. شدت موج انفجار بهگونهای بود که برخی اجزا و تزئینات معماری در بخشهای مختلف این مجموعه تاریخی دچار خسارت شدهاند.
محمودیان با اشاره به وضعیت عمارت چهلستون تصریح کرد: در این بنا، بهویژه در بخش موزه و سالن مرکزی، موج انفجار از درزهای بالایی پنجرهها عبور کرده و همین موضوع موجب بروز خساراتی در بخشهایی از فضای داخلی شده است. بر اثر این اتفاق، افزون بر ریزش بخشهایی از نقاشیهای ارزشمند، نورگیر دوره صفویه که در پشت پنجره نورگیر قدیمی قرار داشت، تخریب شده است.
وی ادامه داد: در نقاط مختلف سالن مرکزی عمارت چهلستون نیز خرابیها و خساراتی مشاهده میشود. این آسیبها در بخشهای گوناگون فضا قابلمشاهده است و با توجه به گستره آنها، مرمت هر یک از این بخشها نیازمند زمان قابلتوجهی خواهد بود. به دلیل حساسیت زیاد تزیینات و ارزش تاریخی آثار موجود در این بنا، انجام عملیات مرمتی نیز باید با دقت و ظرافت بسیار انجام شود و احتمالاً مرمت برخی از این بخشها ماهها زمان خواهد برد.
این کارشناس پیشکسوت مرمت درباره خسارات وارد شده به سقفهای تزیینی بنا توضیح داد: براساس مشاهدات انجام شده، در سقف مقرنسکاری شیشهدار ورودی سالن مرکزی، آینهها شکسته و بخشهایی از مقرنسهای گچی بر زمین ریخته است. این موضوع نشان میدهد که موج انفجار توانسته است به عناصر تزیینی ظریف این بخش، نیز آسیب وارد کند.
محمودیان تأکید کرد: در سقف آینهکاریهای تخت نیز خسارات فراوان و قابلتوجهی مشاهده میشود. با این حال، به دلیل شدت تخریب و پراکندگی آسیبها، در حال حاضر امکان تعیین دقیق میزان واقعی خسارات در این بخش وجود ندارد و برای برآورد دقیقتر لازم است بررسیهای نزدیک و تخصصیتری انجام شود.
وی در ادامه به وضعیت ایوان شیشهدار این عمارت اشاره کرد و افزود: در سقف بزرگ چوبی ایوان شیشهدار نیز موج انفجار از میانه سقف عبور کرده و همین مسئله باعث شده است که دو پوش بیشتر پنجرهها شکسته و اجزای چوبی این بخش که شامل آلت لغتهای چوبی است، دچار آسیب جدی شوند. این بخش از بنا به دلیل وسعت زیاد و ارتفاع بالای فضا نیازمند بررسیهای دقیق از فاصله نزدیک است و چنین بررسیهایی تنها با استفاده از تجهیزات مناسب امکانپذیر خواهد بود.
این کارشناس پیشکسوت مرمت در ادامه درباره روند پیشنهادی خود برای مرمت و بازسازی بخشهای آسیبدیده گفت: پس از آن که برآورد کلی خسارات انجام شد، پیشنهاد من بهعنوان فارغالتحصیل رشته مرمت از فلورانس ایتالیا و کسی که سالها در زمینه مرمت و نگارگری ایوان چهلستون و کارشناس پروژههای مرمت و استحکامبخشی مسجد سید و دیگر بناها فعالیت داشتم، این است که عملیات مرمت بهصورت امانی انجام شود و نه به شکل پیمانی.
محمودیان درباره پیشنهاداتش برای مرمت بناهای آسیبدیده از جنگ رمضان توضیح داد: در روش امانی میتوان گروهی از نیروهای خبره و دارای تجربه عملی را به کار گرفت؛ افرادی که در حوزههایی مانند نگارگری، طراحی فرش، نقاشی و کار با چوب فعالیت دارند و با ویژگیهای فنی و هنری چنین آثاری آشنا هستند. در این شیوه، امکان آن وجود دارد که همزمان با انجام مرمت، آموزشهای لازم نیز در کنار استادان و پیشکسوتان این حوزه به نیروهای جوان منتقل شود و نوعی انتقال تجربه و مهارت نیز صورت گیرد.
وی با اشاره به اهمیت حفظ اصالت شیوههای مرمتی افزود: آثار آسیبدیده باید دقیقاً با همان روشهایی مرمت شوند که پیشتر با همکاری متخصصان ایرانی و ایتالیایی در این بناها اجرا شده بود. ادامه همان روشهای علمی و اصیل که مبتنی بر شناخت دقیق اثر و تجربههای پیشین است، برای حفظ ارزش تاریخی و هنری این مجموعه بسیار ضروری خواهد بود.
این کارشناس پیشکسوت درباره شیوه بررسی اولیه و دسترسی کارشناسان به بخشهای مرتفع بنا تأکید کرد: پیش از آغاز عملیات گسترده داربستگذاری، بهتر است از داربستهای بالابر برقی، دستی استفاده شود. این نوع تجهیزات برای بازدید و ارائه نظر کارشناسان مرمت، بهویژه کارشناسان پیشکسوت و سالمند بسیار مناسبتر است و امکان دسترسی ایمنتر و آسانتر به بخشهای مرتفع بنا را فراهم میکند.
محمودیان خاطرنشان کرد: روند مرمت باید بر پایه مطالعات میدانی دقیق، بررسیهای کارشناسی مرحلهبهمرحله و آموزش هدفمند نیروهای جوان پیش برود. بازگشت فرایند مرمتی از حالت پیمانی به شیوه امانی میتواند موجب شود انرژی و زحمات نیروهای متخصص به شکل مؤثرتری به کار گرفته شود و هزینهها نیز متناسب بامهارت، کیفیت کار و میزان تخصص افراد تقسیم شود.
انتهای پیام
