حجتالاسلام جعفر رحیمی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به جایگاه دفاع در تعالیم اسلامی اظهار کرد: دفاع از جان، سرزمین، ارزشها و کیان جامعه اسلامی، نهتنها یک حق طبیعی بلکه یک تکلیف دینی است که در متون اسلامی بهصراحت مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: این دفاع زمانی ارزشمند و مؤثر خواهد بود که مبتنی بر عقلانیت، وحدت، شناخت دقیق شرایط و پایبندی به اصول اخلاقی باشد. اسلام هیچگاه دفاع را به معنای تعدی و افراط نمیداند، بلکه آن را در چارچوب مقابله با تجاوز و برقراری عدالت تعریف میکند.
وی در ادامه با تبیین سیره پیامبر اسلام در مواجهه با دشمنان و منافقان گفت: پیامبر اکرم(ص) در طول دوران رسالت خود، همواره ترکیبی از اقتدار، تدبیر و رحمت را در برخورد با مخالفان بهکار میگرفتند. در برابر دشمنان آشکار که امنیت جامعه اسلامی را تهدید میکردند، با قاطعیت ایستادگی کرده و در مواجهه با منافقان، با هوشمندی و درایت، از بروز تفرقه و آسیب به انسجام جامعه جلوگیری میکردند. این سیره امروز نیز میتواند راهنمای عمل ما باشد؛ بهویژه در شرایطی که دشمنیها پیچیدهتر شده و نیازمند بصیرت و تحلیل دقیقتری است.
امام جمعه ساوه در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت پافشاری بر حق و مقابله با ظلم اشاره کرد و گفت: در آموزههای دینی، عدالتخواهی و ایستادگی در برابر ظلم از جایگاهی بسیار رفیع برخوردار است. مسلمانان موظفند در حد توان خود برای احقاق حق تلاش کنند و در برابر ظالمان سکوت نکنند.
وی ادامه داد: بیتفاوتی در برابر ظلم، بهنوعی زمینهساز گسترش آن در جامعه است و از منظر دینی، امری ناپسند و مردود به شمار میرود. از این رو، مسئولیتپذیری اجتماعی و حضور آگاهانه در صحنه، از شاخصههای یک جامعه پویا و متعهد است.
حجت الاسلام رحیمی همچنین با تأکید بر نقش معنویت در شرایط کنونی اظهار کرد: در کنار همه اقدامات مادی و تدابیر دفاعی، آنچه به جامعه قدرت درونی میبخشد، تقویت ارتباط با خداوند و بهرهگیری از ظرفیتهای معنوی است. انس با قرآن، دعا، توکل و توسل به اهلبیت(ع) میتواند آرامش روانی و تمرکز فکری را افزایش داده و روحیه مقاومت را تقویت کند.
وی افزود: در شرایطی که فشارهای مختلف میتواند موجب اضطراب و نگرانی شود، معنویت بهعنوان یک پشتوانه اساسی، نقش مهمی در حفظ تعادل روحی و جهتدهی صحیح به رفتارها ایفا میکند. اسلام با ترسیم یک چارچوب جامع، مسلمانان را به دفاع آگاهانه، عدالتطلبی مستمر و حفظ پیوندهای معنوی دعوت میکند و این سه مؤلفه، در کنار یکدیگر میتواند جامعه را در برابر تهدیدات مختلف مقاوم و پایدار نگه دارد.
امام جمعه ساوه تصریح کرد: پافشاری بر حق و تلاش برای احقاق آن، بهویژه در برابر مستکبران و ظالمان، از بنیادیترین و هویتسازترین مفاهیم در آموزههای دینی اسلام به شمار میآید و در واقع، ستون فقرات نظام اخلاقی و اجتماعی دین را شکل میدهد. در منطق اسلام، «حق» امری ثابت، الهی و غیرقابل معامله است و انسان مومن موظف است در هر شرایطی، حتی در مواجهه با سختیها و تهدیدها، از آن دفاع کند و اجازه ندهد باطل جایگزین آن شود.
وی افزود: در منابع دینی، عدالتخواهی و ایستادگی در برابر ظلم نهتنها یک توصیه اخلاقی، بلکه یک تکلیف قطعی معرفی شده است. قرآن کریم بارها بر لزوم قیام برای عدالت تأکید کرده و مؤمنان را بهعنوان کسانی معرفی میکند که باید «قوّام بالقسط» باشند؛ یعنی بهصورت فعال و مستمر برای برپایی عدالت تلاش کنند. این نگاه نشان میدهد که سکوت، انفعال یا بیتفاوتی در برابر ظلم، با روح دینداری سازگار نیست و حتی میتواند به نوعی همراهی با ظالم تعبیر شود.
حجت الاسلام رحیمی تصریح کرد: از سوی دیگر، در سیره پیامبران و پیشوایان دینی، پافشاری بر حق همواره با هزینه همراه بوده، اما هیچگاه کنار گذاشته نشده است. این مسئله نشان میدهد که ارزش حقطلبی در اسلام به اندازهای بالاست که حتی در شرایط نابرابر نیز نباید از آن دست کشید. در همین چارچوب، مقابله با مستکبران یعنی کسانی که با تکیه بر قدرت، حق دیگران را پایمال میکنند بهعنوان یکی از مصادیق مهم این وظیفه مطرح میشود. اسلام از پیروان خود میخواهد در برابر چنین جریاناتی، با آگاهی، بصیرت و در چارچوب عقلانیت و اخلاق، ایستادگی کنند.
وی افزود: نکته مهم این است که این پافشاری بر حق، صرفاً به معنای تقابل فیزیکی یا رویارویی مستقیم نیست، بلکه طیفی از اقدامات را در بر میگیرد؛ از روشنگری و مطالبهگری گرفته تا دفاع عملی در صورت لزوم. به بیان دیگر، اسلام یک رویکرد جامع ارائه میدهد که در آن، هم ابزارهای نرم مانند آگاهیبخشی و اصلاح فرهنگی اهمیت دارد و هم در شرایط خاص، دفاع قاطعانه مشروع مورد تأکید قرار میگیرد.
وی بیان کرد: همچنین، احقاق حق در آموزههای دینی صرفاً یک مسئله فردی نیست، بلکه ابعادی اجتماعی و حتی تمدنی دارد. جامعهای که در آن افراد نسبت به حقوق یکدیگر حساس باشند و در برابر ظلم واکنش نشان دهند، به سمت عدالت، پویایی و سلامت حرکت میکند. در مقابل، اگر روحیه بیتفاوتی گسترش یابد، زمینه برای سلطه ظلم و فساد فراهم خواهد شد.
امام جمعه ساوه گفت: در نهایت، میتوان گفت که پافشاری بر حق در اندیشه اسلامی، ترکیبی از ایمان، آگاهی، شجاعت و مسئولیتپذیری است. این اصل، نهتنها ضامن حفظ کرامت انسانی و ارزشهای الهی است، بلکه بهعنوان یک راهبرد اساسی، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری جامعهای عادل، مقاوم و آگاه ایفا میکند.
انتهای پیام
