محمدرضا منافی در گفتوگو با ایسنا درباره سفر منطقهای وزیر امور خارجه به پاکستان، عمان و روسیه اظهار کرد: سفر آقای عراقچی به اسلام آباد در ادامه رایزنیهای قبلی است که با شروع میانجیگری پاکستان میان ایران و آمریکا شکل گرفت، گویا در این سفر این مقام کشورمان حامل پیشنهادهایی برای طرف آمریکایی بود تا از طریق طرف پاکستانی به طرف آمریکایی منعکس شود.
وی با اشاره به همزمانی رایزنیهای وزیر امور خارجه در پاکستان با گفتوگوی تلفنی آقای پزشکیان با شهباز شریف نخست وزیر پاکستان گفت: این تعاملها همچنین تحرکات دیپلماتیک بسیار فشرده پاکستان با کشورهای مرتبط با موضوع میانجیگری برای صلح خاورمیانه از جمله ایالات متحده، عربستان، مصر، ترکیه و برخی دیگر کشورهای اثرگذار منطقه نشان میدهد پاکستان یک دورخیز بلند برای انجام یک کار خیلی بزرگ انجام داده است. اما به نظر میرسد دستیابی به نتیجه بسیار سخت است.
منافی خاطرنشان کرد: باید گفت مهمترین بخش سفر وزیر خارجه ایران به پاکستان دیدار وی با ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور بود، فردی که از نظر حتی قدرت سیاسی در پاکستان نسبت به نخست وزیر از جایگاه بالاتری برخوردار است، در واقع در سیستم حکومت پاکستان ارتش مهمترین و بالاترین تصمیمها و تدابیر راهبردی را اتخاذ می کند. با توجه به تعریف و تمجیدهایی که قبلاً دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا از فرمانده ارتش پاکستان داشته و چند ماه پیش هم ملاقاتی با او در واشنگتن داشت، این امر نشان میدهد که آمریکاییها نیز فرمانده ارتش پاکستان را فردی مهم میدانند.
این کارشناس مسائل پاکستان با بیان اینکه اسلام آباد اهداف چندگانهای را از ابتکار میانجیگری میان ایران و آمریکا دنبال میکند، ابراز کرد: اگر چه به نظر میرسد اولین و اولویتدارترین هدف پاکستان کمک به صلح در منطقه و جهان باشد، اما برای طرف پاکستانی کسب اعتبار بینالمللی، ایجاد زمینههای رشد اقتصادی و رهایی از وضعیت نابسامان اقتصادی کنونی این کشور، دریافت حمایتهای مالی و وامها از آمریکا و غیره از اهداف مهم است که پاکستان دنبال میکند. علاوه بر این اگر میانجیگری پاکستان به سرانجام مطلوب برسد حزب حاکم کنونی پاکستان معروف به حزب «مسلم لیگ نواز» شانس خوبی برای پیروزی در انتخابات آتی این کشور نیز به دست خواهد آورد.
منافی ادامه داد: از سوی دیگر پایان این جنگ و تردد کشتیها در تنگه هرمز و آبهای خلیج فارس آوردههای زیادی برای پاکستان خواهد داشت. پاکستان یکی از مهمترین واردکنندگان نفت و گاز طبیعی مایع از کشورهای عربی خلیج فارس به ویژه قطر است و در صورت ادامه انسداد تنگه، پاکستان با بحران جدیتر انرژی و افزایش بیشتر قیمت سوخت و در نتیجه احتمال افزایش نارضایتی مردم و حضور آنها در کف خیابانها و ایجاد دردسرهای بزرگ برای دولت و ارتش مواجه خواهد شد.
چین؛ بازیگر مهم اما ساکت در پشت پرده میانجیگریهای کنونی پاکستان بین ایران و آمریکا است
وی با اشاره به اینکه پاکستان جسارت بزرگی به خرج داده و وارد داغترین گود میانجیگری در شرایط کنونی جهان شده است، گفت: واقعیت امر این است که پاکستان به تنهایی هرگز چنین ظرفیتی ندارد و بخش قابل توجهی از اعتبار دیپلماتیک و توانمندی میانجیگری پاکستان، به مناسبات و روابط بسیار در هم تنیده و راهبردی این کشور با چین گره خورده است و باید چین را یک بازیگر مهم اما ساکت در پشت پرده میانجیگریهای کنونی پاکستان بین ایران و آمریکا دانست و یکی از نشانههای آن هم سفری است که وزیر امور خارجه پاکستان چندی پیش به پکن انجام داد و مشورتهای مهمی با پکن در خصوص مساله ایران و آمریکا داشت.
این کارشناس مسائل منطقه خاطرنشان کرد: در مجموع باید گفت پاکستان با متقبل شدن میانجیگری میان ایران و آمریکا، عملا یک قدم بزرگ برداشته و برای پیشبرد روند جسورانه این میانجیگری با موانع بزرگ از جمله اختلافات بسیار عمیق میان ایران و آمریکا بر سر مسائل هستهای، تنگه هرمز و محاصره دریای ایران از سوی ایالات متحده و شاید مهمتر از همه بیاعتمادی طرف ایرانی مواجه است، موانعی که باعث شده تا خوشبینیهای افراطی به چشم انداز مذاکرات تا حد زیادی کمرنگ شود.
منافی همچنین ادامه داد: در هر حال، اینکه هم طرف ایرانی و هم ایالات متحده هر دو خواستار توقف کامل جنگ و دستیابی به یک توافق هستند، قابل انکار نیست، اما به نظر میرسد دستیابی به چنین توافق سختی، کار یک روز و دو روز یا یک هفته و دو هفته نیست و به ویژه مسیر سخت اعتمادسازی یک فرآیند زمانبر و نسبتا طولانی خواهد بود.
حُسن نیت مسقط برای طرف ایرانی ثابت شده است
وی همچنین به اهمیت سفر وزیر خارجه ایران به عمان نیز اشاره کرد و افزود: عمان کشوری است که سابقه خوب و مثبتی در روند میانجیگریهای مستقیم و غیر مستقیم میان ایران و آمریکا در سالهای گذشته داشته است. اگر چه هیچ یک از این میانجیگریها به نتیجه نهایی و ایجاد یک توافق پایدار بین آمریکا و ایران منجر نشده اما حسن نیت مسقط برای طرف ایرانی ثابت شده است و در صورتی که در آینده نزدیک خبرهایی در خصوص انتقال مکان میزبانی مذاکرات ایران و آمریکا از اسلام آباد به مسقط شنیده شود، نباید تعجب کرد.
این کارشناس مسائل منطقه در عین حال سفر هیات ایرانی به کشورهای منطقه در شرایط جنگی را دارای اهمیت فراوان برای روند مذاکرات کنونی میان ایران و آمریکا دانست.
انتهای پیام
