نوذر شفیعی در گفتوگو با ایسنا در تحلیل دلایل تمدید آتشبس از سوی ترامپ در پی تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران گفت: در ایالات متحده دونالد ترامپ بهعنوان تصمیمگیرنده نهایی و فرمانده کل قوا بهدلیل ویژگیهای شخصیتیاش تصمیماتی غیرقابل پیشبینی میگیرد، نمونه آن همراهی با بنیامین نتانیاهو در تجاوز به ایران و اعلام آتشبس دو هفتهای و بعد از آن ادامه آتشبس بدون تاریخ مشخص.
وی افزود: علاوه بر رئیسجمهور یک جامعه راهبردی شامل نهادهایی چون سازمان اطلاعات مرکزی (سیا)، وزارت دفاع، ارتش و کاخ سفید دیدگاههای مشورتی خود در فرآیند تصمیمسازیها را به ترامپ اعلام میکند. این اقدامات در جنگ رمضان از آغاز درگیری و برقراری آتشبس تا شروع مذاکرات و بنبستهای بعدی در قالب مجموعهای مرتبط به یکدیگر قابل تحلیل است، مجموعهای که بسته به شرایط، از ابزارهای مختلف بهره میگیرد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: این مجموعه هر جا اقدام نظامی را ضروری بداند به آن متوسل میشود و در مواقع لازم مسیر مذاکره را در پیش میگیرد یا حتی در صورت نیاز جنگ و مذاکره را متوقف میکند. این روند در حالی ادامه دارد که برخی اقدامات دیگر از جمله فشارهای میدانی و منطقهای نیز به موازات آن توسط تصمیمسازان آمریکایی دنبال میشود.
شفیعی در ادامه چنین ابراز عقیده کرد: مقامات کشور میتوانند از فرصت تمدید آتشبس استفاده کنند و در قالب گفتوگوهای دیپلماتیک به نحوی به یک یا چند راه حل روشن و تضمین شده برسند که هر نوع فریب و دام طرف آمریکایی را پیشبینی کرده باشد و از آن اجتناب کنند؛ چرا که طرف آمریکایی - صهیونیستی فقط به تامین منافع خودش فکر میکند.
به گفته سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نهم، آغاز جنگ رمضان و آتشبس ترامپ را باید در قالب یک پروژه کلی تحلیل کرد که در آن آمریکا بسته به شرایط از ابزار نظامی یا دیپلماتیک استفاده میکند اما در هر دو حالت، هدف اصلی اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران است.
این نماینده ادوار مجلس ادامه داد: بازخوردهایی که از سوی جمهوری اسلامی ایران به طرف مقابل منتقل شد از جمله آمادگی نظامی، تداوم حمایت مردم از نظام و انقلاب و افزایش فشارهای اقتصادی و سیاسی بینالمللی بر آمریکا، در فرآیند تصمیمگیری مؤثر بوده است حتی در داخل ایالات متحده از هر دو جریان سیاسی جمهوریخواه و دموکرات به تداوم جنگ در خاورمیانه و تجاوز به ایران انتقاداتی وجود دارد که در پی ایجاد تغییراتی در این روند هستند.
وی با اشاره به افزایش جهانی و داخلی فشارها به دولت ترامپ، گفت: اعمال قدرت ایران در تنگه هرمز، افزایش قیمت نفت و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی، عدم همراهی برخی کشورهای غربی با آمریکا در حمله به ایران، افزایش قیمت سوخت در داخل ایالات متحده و پیامدهای آن بر افکار عمومی این کشور موجب شکلگیری نگرش منفی نسبت به دولت آمریکا شده است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: علاوه بر این برخی چالشهای داخلی و اجتماعی در آمریکا از جمله اختلافات دولت ترامپ با نهادهای مذهبی و واکنش بخشهایی از جامعه از یک سو و نیز تابآوری مردم و حاکمیت جمهوری اسلامی ایران در حوزههای نظامی، اقتصادی و افکار عمومی که برای طرف مقابل تا حدی غیرمنتظره بود، در این معادله نقش اساسی داشته است. همچنین فشار کشورهای عربی برای کاهش تنش با ایران و نگرانی از پیامدهای درگیری در خلیج فارس در کنار تقویت موقعیت رقبای آمریکا یعنی روسیه و چین از دیگر عواملی است که میتواند در طرح آتشبس ترامپ موثر باشد.
شفیعی گفت: تصمیماتی نظیر آغاز درگیری، برقراری یا تمدید آتشبس و حتی احتمال نقض آن بر اساس محاسبات ذهنی و ارزیابیهای تیم سیاستگذاری آمریکا از شرایط داخلی این کشور، وضعیت ایران، تحولات منطقهای و محیط بینالمللی اتخاذ میشود.
وی با اشاره به نقش حیاتی تنگه هرمز و اعمال قدرت ایران در این آبراه حساس انرژی در زمینگیر شدن ترامپ، گفت: نقشآفرینی ایران در تنگه هرمز به عنوان گذرگاه راهبردی و تأثیر آن بر منافع اقتصادی و انرژی جهانی از عوامل بسیار مهمی در معادلات جنگ رمضان است بهویژه آن که ایجاد اختلال در این مسیر و ناتوانی در مدیریت کامل آن، میتواند بر اعتبار بینالمللی آمریکا بهعنوان یک قدرت بزرگ تأثیرگذار باشد.
وی افزود: اقدامات متقابل ایران و آمریکا در این منطقه از جمله محدودیتهای ایجاد شده در تنگه هرمز و فشارهای متقابل، تبعات گستردهای برای اقتصاد جهانی به همراه دارد و تداوم این وضعیت به میزان تابآوری هر دو طرف وابسته است. در نهایت دو عامل کلیدی توان اقتصادی ایران در برابر فشارها و همچنین ظرفیت اقتصاد جهانی برای تحمل کاهش عرضه انرژی، نقش تعیینکنندهای در روند تحولات و سرنوشت شرایط تقابل میان ایران و آمریکا دارد.
انتهای پیام
