جواد محجوبی در گفت‌وگو با ایسنا، یکی از مهمترین راهبردهای یزد برای مهار بحران کم‌آبی را اجرای کامل سند سازگاری با کم‌آبی خوان و تصریح کرد: این سند ملی در دو فاز برای اجرا در استان به تصویب رسیده و تاکنون حدود ۷۳ درصد فاز اول آن اجرایی شده است.

وی افزود: در فاز اول که برای افق سال ۱۴۰۵ طراحی شده است، کاهش مصرف ۲۲۳ میلیون و ۸۱۶ هزار مترمکعب به عنوان هدف در نظر گرفته شده و در فاز دوم اجرای سند که تا سال ۱۴۱۱ محقق خواهد شد، هدف صرفه جویی به میزان ۱۶۰ میلیون متر مکعب مشخص شده است.

محجوبی یکی دیگر از راهبردهای یزد برای مقابله با کم آبی را طرح احیا و تعادل‌بخشی آبخوان‌ها شامل تغذیه مصنوعی، مدیریت سیلاب‌ها و مسدودسازی چاه‌های غیرمجاز برشمرد و افزود: مدیریت هوشمند برداشت آب با نصب کنتورهای هوشمند روی چاه‌ها و تدوین سند جامع آب شرب استان به منظور سیاستگذاری و برنامه ریزی در تأمین این نیاز استان که هم اکنون مراحل پایانی خود را طی می‌کند، از دیگر راهبردهای در حال اجرای استان است.

وی از دیگر اقدامات در دستور کار استان به این منظور را بازتخصیص  منابع آب در اختیار صنایع آب‌بر با منابع آب غیر متعارف یعنی دریا و پساب ذکر و در این باره اظهار کرد: بر اساس مواد قانونی بند ع تبصره ۸ قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کشور و بند ث ماده ۳۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، ۳۶ منبع آبی در اختیار صنایع بزرگ استان با مجموع حجم ۲۴.۲ میلیون متر مکعب در سال مشمول بازتخصیص با منابع آب نامتعارف  شده‌اند و طبق برنامه جایگزینی ابلاغ شده، پیگیری اجرای بازتخصیص آنها در دست اقدام است.  

وی همچنین اضافه کرد: منابع کیفی آزاد شده از محل بازتخصیص صرفاً جهت شرب و تعادل بخشی سفره آب زیرزمینی استفاده خواهند شد و به هیچ عنوان به صنایع جدید تخصیص داده نخواهد شد.

مدیر عامل آب منطقه‌ای یزد با اشاره به اجرای طرح بازار آب در استان به عنوان یکی دیگر از راهکارها، خاطرنشان کرد: بازار آب استان با هدف تأمین کسری آب برای متقاضیان بخش کشاورزی و صنعت، افزایش بهره وری آب و اختصاص منابع آبی از فعالیت‌های کم ارزش به فعالیت‌های با ارزش اقتصادی زیاد و کمک به احیا و تعادل بخشی سفره‌های آب زیرزمینی به طور رسمی اسفند ماه سال ۱۴۰۲ افتتاح و مبادلات بین متقاضیان در چارچوب شیوه نامه ابلاغی و ضوابط قانونی درحال انجام است که تا کنون ۱۷۴ هزار و ۴۲۰ متر مکعب آب در این بازار بین بخش‌های مختلف مبادله شده است.

وی با اشاره به اثرات کاهش سطح آب‌های زیرزمینی استان، تصریح کرد: کاهش سطح آب زیرزمینی به‌طور مستقیم پیامدهای جدی را به همراه داشته است که از ان جمله می‌توان به پدیده فرونشست و بدنبال آن تخریب زیرساخت‌ها و آثار تاریخی و مواردی از این دست اشاره کرد.

محجوبی در این خصوص گفت: پدیده فرونشست که از آن با عنوان زلزله خاموش یاد می‌شود، تاکنون منجر به فرونشست شدید و گسترده در دشت‌ یزد–اردکان و قرار گرفتن دشت‌های هرات، ابرکوه، مروست، چاهک شهریاری، دهشیر، شمش-بهادران، چاه‌گیر و بافق در وضعیت بحرانی است.

به گفته وی، دشت یزد–اردکان در استان با بیشینه نرخ سالانه ۱۴ تا ۱۵ سانتی‌متر فرونشست در وضعیت بحرانی قرار دارد.

این مسئول ادامه داد: علاوه بر این، کاهش توان سفره‌های آب زیرزمینی استان و خشک شدن چاه‌های آب شرب و کشاورزی منجر به کاهش توان تولید کشاورزی و به خطر افتادن امنیت شغلی و در پی آن مهاجرت روستاییان  و در سطح کلان‌تر مهاجرت شهرها شده است.

وی از اخذ تدابیری در استان برای مصرف بهینه‌تر آب در بخش کشاورزی استان خبر داد و بیان کرد: مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی از طریق راهکارهای اصلاح الگوی کشت متناسب با وضعیت آب و هوایی استان، اصلاح سیستم‌های آبیاری و استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری که منجر به افزایش راندمان کاربرد آب می‌شوند، همچنین استفاده از ارقام اصلاح‌شده و مدیریت تغذیه گیاهی برای افزایش عملکرد در واحد آب، برنامه ریزی دقیق آبیاری و توسعه کشت گلخانه‌ای با توجه به راندمان بالای این نوع کشت، در حال انجام است.

مدیر عامل آب منطقه‌ای با تاکید بر این که در مدیریت آب در بخش کشاورزی می بایستی توجه به بهره وری آب معطوف شود، عنوان کرد: افزایش بهره‌وری در ابعاد مختلف از جمله بهره وری آب، غذا و انرژی به طور همزمان راهبردی موثر در پایداری منابع آب و انرژی و حفظ امنیت غذایی را به همراه دارد و به دنبال آن وضعیت معیشت و اقتصاد کشاورزان را بهبود می‌بخشد.

وی در مورد مصرف بهینه آب در بخش صنعت استان نیز گفت: علاوه بر بازتخصیص  منابع آب در اختیار صنایع آب بر با منابع آب غیر متعارف (دریا/پساب)، راهکارهایی مانند استفاده از منابع غیرمتعارف و پساب تصفیه‌شده برای صنعت و فضای سبز در این حوزه حائز اهمیت است.

وی راجع به فناوری‌های در حال استفاده برای بازیافت و استفاده مجدد از آب در صنایع استان‌ نیز گفت: استفاده از سیستم‌های بازچرخانی آب در خطوط تولید،  اسمز معکوس (RO) برای تصفیه پساب، سیستم‌های خنک‌کاری مدار بسته و فیلتراسیون پیشرفته و گندزدایی از جمله فناوری‌های رایج مورد استفاده در صنایع استان یزد است.

محجوبی به برخی از چالش‌ها پیش روی این فناوری‌ها نیز اشاره و از آن جمله هزینه بالای سرمایه‌گذاری اولیه، کیفیت متغیر پساب، کمبود زیرساخت فاضلاب شهری  و نیاز به نگهداری تخصصی را برشمرد.

وی با بیان این که راهکار استفاده از آبهای نامتعارف در بخش صنعت به تامین آب پایدار صنایع کمک می‌کند، در این خصوص اظهار کرد: در مرحله اول می‌بایست سرمایه‌گذاری لازم توسط بخش خصوصی با حمایت بخش دولتی جهت تکمیل و ایجاد شبکه‌های جمع‌آوری پساب و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب صورت پذیرد تا پساب با کیفیت مناسب تولید شده و در قالب قراردادهای مربوط به صنایع واگذار شود و همزمان می‌بایست اجرای خط دوم انتقال آب دریا به استان با جدیت دنبال شود تا صنایع بتوانند از محل آب انتقالی به عنوان منبع پایدار تامین آب استفاده کنند.

این مسئول از وجود موانعی بر سر راه پیاده‌سازی سیاست‌های مصرف بهینه آب‌ نیز خبر داد و گفت: لزوم توجه به معیشت کشاورزان و تعیین معیشت جایگزین در اجرای برنامه‌های صرفه جویی در بخش کشاورزی، توجه کافی به آمایش سرزمین در صدور مجوزهای واحدهای صنعتی، لحاظ نکردن تکنولوژی‌های جدید در تعیین میزان آب مورد نیاز صنایع، عدم ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به اجرای طرح‌های بهره‌ورانه در بخش‌های کشاورزی و صنعت و بهره‌برداری از عواید حاصل از آن، چالش های طرح‌های تأمین آب نامتعارف به ویژه خط دوم انتقال آب دریا و طرح‌های پساب، از جمله موانع  موثر در این رابطه هستند.

انتهای پیام