• سه‌شنبه / ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۱:۱۷
  • دسته‌بندی: گزارش و تحلیل
  • کد مطلب: 1405022917095

طرح جنجالی وزیر خارجه لبنان در واتیکان خبرساز شد

طرح جنجالی وزیر خارجه لبنان در واتیکان خبرساز شد

گزارش‌های منتشرشده از فضای سیاسی لبنان حاکی از واکنش‌ها و انتقادهای گسترده نسبت به مواضع منتسب به وزیر خارجه این کشور در جریان سفر اخیر او به واتیکان است؛ مواضعی که بنا بر روایت منابع آگاه، حاوی طرح دوباره ایده «لبنان کوچک» بوده و از سوی منتقدان، احیای گفتمان‌های قدیمی و تجزیه‌گرایانه تلقی شده است.

به گزارش ایسنا، روزنامه الاخبار در گزارشی فاش کرد: «یوسف رجی» وزیر خارجه لبنان که وابسته به جریان مسیحی «القوات اللبنانیه» است، در جریان سفر اخیر خود به ایتالیا، در دیدار با «پیترو پارولین» وزیر امور خارجه واتیکان مواضعی را مطرح کرده است که به گفته منابع مطلع، یادآور گفتمان تاریخی جریان القوات اللبنانیه و جریان‌های همسو در لبنان بوده است.

منابع آگاه می‌گویند که رجی در این دیدار گفته است: «بازگشت به ایده لبنان کوچک، اگر بتواند برای مسیحیان ثبات، رفاه اقتصادی و امنیت به دور از جنگ‌های تحمیل‌شده بر کشور فراهم کند، مانعی ندارد.»

به گفته این منابع، فضایی که رجی تلاش کرده است در واتیکان ترسیم کند، در تضاد با بنیان‌های فرمول کنونی لبنان، یعنی مفهوم «لبنان بزرگ» (تولد کشور لبنان بزرگ در سال ۱۹۲۰) به عنوان وطن نهایی و مشترک همه شهروندان این کشور قرار دارد.

حتی موضع خطرناک‌تر این است که گفتمان القوات اللبنانیه، که راجی حامل آن بود، در واتیکان این موضع را القا می‌کند؛ «مادامی که لبنان کوچک پروژه نجات مسیحیان است، آنها نگران ۱۰ هزار و ۴۵۲ کیلومتر مربع از خاک جنوب این کشور نیستند و الحاق بخش‌هایی از جنوب به سرزمین‌های اشغالی برای آنها اولویتی ندارد.» همچنین منتقدان معتقدند خطر این نوع مواضع در آن است که چنین القا می‌کند؛ مسیحیان لبنان الزاما خود را متعهد به کلیت جغرافیای لبنان و ساختار کنونی آن نمی‌دانند.

در این گزارش همچنین آمده است که برخی منابع اعلام کرده‌اند که رجی در گفت‌وگوهای خود این تصور را منتقل کرده است که بخش‌هایی از جامعه مسیحی لبنان نسبت به تمامیت ارضی این کشور، از جمله مساحت کامل لبنان، حساسیت کمتری دارند و ممکن است اولویت‌های متفاوتی را دنبال کنند؛ موضوعی که در شرایط کنونی، به‌ویژه با توجه به تنش‌های مرزی و تهدیدات مطرح‌شده علیه جنوب لبنان، بسیار حساس ارزیابی می‌شود.

طبق گزارش الاخبار، این مواضع در شرایطی مطرح شده است که طی ماه‌های اخیر بحث‌هایی درباره طرح‌های مرتبط با ایجاد مناطق حائل در جنوب لبنان و همچنین اظهارات برخی چهره‌های تندرو در کابینه رژیم صهیونیستی درباره این منطقه مطرح بوده است. منتقدان هشدار می‌دهند که طرح چنین دیدگاه‌هایی در شرایط کنونی می‌تواند به شکاف‌های داخلی دامن بزند.

در مقابل، منابع نزدیک به واتیکان تأکید دارند که موضع تاریخی این نهاد مذهبی تغییری نکرده و همچنان از ایده «لبنان الرسالة» یا «لبنانِ پیام» حمایت می‌کند؛ مفهومی که بر همزیستی میان همه طوایف و گروه‌های لبنانی تأکید دارد. بر اساس این گزارش‌ها، واتیکان هیچ نشانه‌ای از حمایت از پروژه‌های تجزیه یا طرح‌های مبتنی بر جداسازی طایفه‌ای بر اساس طرح لبنان کوچک از خود نشان نداده است.

در همین چارچوب، اشاره شده است که واتیکان در ماه جاری میلادی قرار است فرمان مربوط به اعلام مقام مذهبی جدید برای «الیاس پطرس الحویک» اسقف مارونی را امضا کند؛ شخصیتی که نام او با شکل‌گیری لبنان بزرگ گره خورده است. به باور کارشناسان، این اقدام صرفا جنبه مذهبی ندارد و می‌تواند حامل پیام‌های سیاسی و تاریخی در تأکید بر ساختار فراگیر لبنان باشد.

این گزارش همچنین به مواضع پیشین پاپ درباره لبنان پرداخته و می‌گوید رهبران واتیکان بارها بر ضرورت حفظ وحدت لبنان، توقف درگیری‌ها و حمایت از غیرنظامیان تأکید کرده‌اند. منابع آگاه می‌گویند نگرانی‌هایی در محافل کلیسایی نسبت به بازگشت گفتمان‌های انزواطلبانه وجود دارد و برخی نهادهای مذهبی نسبت به پروژه‌هایی که می‌تواند مسیحیان را در مسیر تقابل‌های پرهزینه قرار دهد، با احتیاط برخورد می‌کنند.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است که ایده «لبنان کوچک» تنها به محافل سیاسی محدود نمی‌شود و برخی جریان‌ها تلاش دارند این روایت را در محیط‌های دانشگاهی و میان بخشی از جامعه مسیحی نیز بازتولید کنند. این جریان‌ها از لبنان پیش از شکل‌گیری لبنان بزرگ به عنوان الگویی مطلوب یاد می‌کنند و آن را دوره‌ای باثبات‌تر معرفی می‌کنند.

با این حال، منتقدان این دیدگاه می‌گویند چنین قرائتی از تاریخ، گزینشی و ناقص است و واقعیت‌های آن دوره را نادیده می‌گیرد؛ از جمله بحران‌های اقتصادی، قحطی، درگیری‌ها و موج‌های گسترده مهاجرت که بخش مهمی از جمعیت لبنان را ناچار به ترک این کشور کرد.

در همین زمینه، «فارس سعید» نماینده پیشین پارلمان لبنان گفته است که بخشی از فضای سیاسی و اجتماعی در میان مسیحیان لبنان همچنان نگاه ویژه‌ای به مفهوم لبنان کوچک دارد و برخی گروه‌ها معتقدند پذیرش لبنان بزرگ از ابتدا با تصورات و شروط خاصی همراه بوده است.

او در عین حال تأکید کرده است که امنیت و آینده مسیحیان لبنان در مشارکت و شراکت با سایر گروه‌های لبنانی نهفته است و هرگونه حرکت به سمت جوامع بسته و کاملا طایفه‌ای، نمی‌تواند راه‌حلی پایدار برای بحران‌های این کشور باشد.

انتهای پیام