محمدرضا صائینی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به تکامل تعریف سلامت، اظهار کرد: سوالی که مطرح میشود این است که آیا تعریف سلامت از نظر سازمان جهانی بهداشت در قرن بیست و یکم تغییر کرده یا همان تعریف سنتی است؟ پاسخ من این است که بله، این تعریف دچار ارتقا شده است. قبلاً وقتی بحث سلامت مطرح میشد سه بعد مورد توجه بود؛ سلامت جسمی، سلامت روانی و سلامت اجتماعی؛ اما امروز بعد چهارمی هم به آن اضافه شده و آن سلامت معنوی است.
وی تصریح کرد: سلامت معنوی در ادیان و اقوام مختلف به اشکال گوناگون بروز میکند. افراد با عمل به اعتقادات دینی و معنوی خود، نوعی احساس سلامت درونی و آرامش پیدا میکنند. سازمان جهانی بهداشت این بعد را به عنوان یکی از مؤلفههای اصلی سلامت اضافه کرده و امروز چهار بعد سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مورد توجه است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به شعار هفته سلامت در کشور، گفت: شعار امسال سلامت پایدار، اقتدار ایران ماندگار است. وقتی محور سلامت را بر علم و پژوهش قرار میدهیم، طبیعی است تعاریف سلامت هم در همین قالب حرکت کند. در بررسیهای انجامشده در دنیا مشخص شده افرادی که از سلامت معنوی بالاتری برخوردارند، هم در برابر بسیاری از بیماریها مقاومت بیشتری دارند و هم در غلبه بر بیماریها موفقتر عمل میکنند.
وی افزود: برای مثال فردی که توکل به خدا دارد، نماز و روزهاش را بهموقع انجام میدهد و معنویت را در زندگیاش جدی میگیرد، احساس میکند یک یاریگر قوی در پشت صحنه دارد. در طرحها و پژوهشهای مختلف نشان دادهاند که این افراد نسبت به بیماریها مقاومترند و در شکست دادن بیماری، پیروزمندانه عمل میکنند.
صائینی با اشاره به شاخصهای سلامت در استان زنجان بیان کرد: یکی از شاخصهای مهم سلامت، امید به زندگی است. استان زنجان جزو استانهایی است که امید به زندگی بالایی دارد. معنای امید به زندگی این است که هر فرزندی که امروز در زنجان متولد میشود، به طور متوسط تا چه سنی قرار است زنده بماند.
وی با اشاره به وضعیت سال ۱۴۰۴، افزود: بررسیهای ما نشان داده است که شاخص امید به زندگی در زنان در استان زنجان چیزی در حدود ۷۹ سال است و در مردان حدود ۷۷ سال. این ارقام از نرم کشوری بالاتر است. در سطح کشور این عدد بین ۷۵ تا ۷۶ سال است، اما وضعیت ما در استان بهتر است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان یادآور شد: قبل از کرونا این عدد کمی بالاتر بود. در سالهای حوالی ۱۳۹۸ امید به زندگی در زنان حدود ۸۰ تا ۸۱ سال و در مردان حدود ۷۹ سال بود. در دوران کرونا افتی در این شاخص رخ داد که البته در کل دنیا اتفاق افتاد، اما دوباره روند افزایشی آغاز شده و اکنون به حدود ۷۹ تا نزدیک ۸۰ سال در زنان و بالای ۷۷ سال در مردان رسیدهایم.
وی درباره نقش پیشگیری در ارتقای این شاخصها، گفت: بخشی از شاخصهای سلامت جزو شاخصهای توسعه محسوب میشوند. اقتصاد، فرهنگ، اجتماع و عوامل مختلف در آن نقش دارند. شاخصهایی مانند امید به زندگی و مرگومیر نوزادان و کودکان زیر یک سال و زیر پنج سال، شاخصهای کلیدی توسعهاند. طبیعتاً نمیتوانیم نقش مداخلات سلامت را در بهبود این شاخصها نادیده بگیریم؛ حداقل ۲۰ درصد تأثیر را به مداخلات حوزه سلامت نسبت میدهند.
صائینی با اشاره به دسترسی مردم استان به خدمات بهداشتی، افزود: در استان زنجان میزان دسترسی مردم به خدمات حوزه بهداشت در سطح بسیار خوبی قرار دارد. برای بیش از ۴۲ تا ۴۳ درصد جمعیت مناطق روستایی و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر، امکان اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را فراهم کردهایم. برای مابقی جمعیت استان نیز برنامه سلامت خانواده کاملاً اجرایی شده است.
وی تصریح کرد: امروز صددرصد جمعیت استان دارای پرونده الکترونیک سلامت هستند. همه اطلاعات مربوط به سلامت و مراقبتهای هر فرد در این پرونده ثبت و ضبط میشود. سرپرست خانواده و اعضای خانواده از جمله همسر و فرزندان، همگی در این سیستم پوشش داده میشوند و در برنامههای مراقبتی ما قرار دارند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زنجان درباره نحوه مراقبتها در مناطق روستایی نیز عنوان کرد: در مناطق روستایی که خانه بهداشت داریم، بهورزان نقش کلیدی دارند. حدود ۳۰۰ خانه بهداشت و بهورز در سطح استان فعال هستند. در این مناطق مراقبتها به صورت فعال انجام میشود. بهورز جمعیت تحت پوشش خود را بهخوبی میشناسد و افرادی را که زمان مراقبتشان فرارسیده، فرا میخواند تا مراقبتهای لازم برای آنها انجام شود.
وی ادامه داد: هر گروه سنی بسته مراقبتی خاص خود را دارد. مثلاً برای کودکان، واکسیناسیون، پایش قد و وزن و آموزشهای تغذیهای و سایر مراقبتهای رشدی انجام میشود. برای یک کودک زیر پنج سال، ۱۶ نوبت مراقبت تعریف کردهایم. در مقابل، فردی بالای ۲۰ سال تا ۶۰ سال اگر بیماری خاصی نداشته باشد، هر سه سال یکبار مراقبت میشود؛ مگر اینکه دچار بیماریای مثل فشار خون شود که در این صورت ممکن است هر ماه یا حتی در صورت لزوم هر هفته تحت مراقبت قرار گیرد تا بیماریاش به مرحله کنترل برسد.
صائینی با اشاره به وضعیت مراقبتها در شهرها، بیان کرد: در مناطق شهری و شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر، تلاش ما بر این است که مردم دعوت شوند و داوطلبانه مراجعه کنند و خدمات را دریافت کنند. در جاهایی که مراقب بهداشتی ما مراجعهکننده کمتر دارد، موظف است به افراد تحت پوشش خود زنگ بزند، پیگیری کند و برای مراجعه آنها وقت تعیین کند. اما در مراکزی که مراجعه زیاد است، مردم با هماهنگی و گرفتن وقت، مراقبتهای خود را به صورت حضوری دریافت میکنند.
وی درباره بیماریهای واگیردار جدید نیز اضافه کرد: آنچه در دنیا درباره برخی بیماریها مانند ابولا و موارد مشابه مطرح میشود، بیماریهای کاملاً جدیدی نیستند، بلکه بیماریهایی هستند که در سالهای گذشته نیز وجود داشتهاند و اکنون در شرایط خاص دوباره بروز میکنند. خوشبختانه در کشور ما و بهویژه در استان زنجان، در حال حاضر با اینگونه بیماریها مواجه نیستیم.
انتهای پیام
