سلیمان حیدری، سرپرست معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی اصفهان در این آیین که امروز شنبه ۱۶ خرداد برگزار شد، اظهار کرد: رسالت مهم ما در حوزه فرهنگی جهاد دانشگاهی، در راستای ایفای مسئولیت اجتماعی تعریف میشود. امروزه حمایت از محیط زیست باید از سطح یک شعار فراتر رفته و به ضرورتی انکارناپذیر و وظیفهای عملی تبدیل شود. ضروری است که میراثی ارزشمند برای آیندگان بر جای بگذاریم و با اجرای چنین اقداماتی، این فرهنگ را در جامعه نهادینه کنیم که حفاظت از محیط زیست، اصلی جداییناپذیر از برنامهها و فعالیتهای ما باشد.
امیر فرحنسب، محقق و استاد محیط زیست درباره این رویداد گفت: این رویداد صرفاً یک سند اداری نیست، بلکه تحولی بزرگ بهشمار میرود. در دورهای که کنفرانسهای بینالمللی محیط زیست، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) و برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) شکل گرفت و اهداف هفدهگانه توسعه پایدار سازمان ملل متحد مطرح میشد، نخستین روز جهانی محیط زیست در ۵ ژوئن ۱۹۷۳ با شعار «فقط یک زمین» برگزار شد. در سال گذشته، شعار روز جهانی محیط زیست «پایان دادن به آلودگی پلاستیکی (End Plastic Pollution)» بود و شعار امسال با عنوان «الهام گرفته از طبیعت برای اقلیم، برای آیندهمان» انتخاب شده است. مفهوم این شعار بیانگر آن است که محیط زیست دیگر صرفاً یک مؤلفه اخلاقی نیست، بلکه بهصورت مستقیم با آینده ما ارتباط دارد. چنانچه در حفظ آن مشارکت نکنیم و میزان تجمع کربن در زمین و اتمسفر را کاهش ندهیم، در آیندهای نزدیک با بحرانهایی به مراتب گستردهتر از وضعیت کنونی روبهرو خواهیم شد.
وی افزود: حفاظت از جنگلها و مراتع، حفاظت از تالابها و منابع آب، حفاظت از تنوع زیستی و حیات وحش، کاهش آلودگی و پسماند و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی برخی از محورهای مربوط به شعار امسال هستند که در هدف سیزدهم توسعه پایدار سازمان ملل متحد نیز مطرح شده و لازم است از ۲۰۱۵ تا ۲۰۳۰ در تمامی کشورها اجرایی شود. در ایران، تنها در حوزه سلامت و تندرستی پیشرفتهایی حاصل شده است؛ از جمله کاهش مرگومیر مادران و کودکان و تولید داروهای نوترکیب در انستیتو پاستور، انستیتو رازی و سایر مراکز علمی. اما در حوزه حیات زیر آبها (هدف چهاردهم) و حیات در خشکی (هدف پانزدهم)، به دلیل محدودیت بودجه و نوع نگرش حکمرانی که عموماً مسائل محیط زیستی را پرهزینه تلقی میکند و تمایل چندانی به حل آنها ندارد، اعتبارات ناکافی در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست قرار میگیرد. در نتیجه، این سازمان ناگزیر است فرایندهای دیگری را جایگزین سازد و این اکوسیستمها همچنان در معرض تهدید باقی بمانند.
این استاد دانشگاه فرهنگیان بیان کرد: هر ساله همزمان با روز جهانی محیط زیست، شعاری ملی نیز تعیین میشود. شعار ملی امسال که روز گذشته از آن رونمایی شد، «حفظ محیط زیست، حفظ امنیت ملی» نام دارد. این شعار اهمیت راهبردی محیط زیست را برای کشور یادآور میشود. در شرایط جنگی، وجود آلایندهها، عناصر و فلزات سنگینی که در بستر خاک انباشته میشوند، وضعیتی مشابه یک «میکرو هیروشیما» را پدید میآورند و خسارات گستردهای به محیط زیست وارد میکنند. این مسئله جای نگرانی دارد و لازم است این نگرانی بهصورت عمیق درک شود.
فرحنسب ادامه داد: طبیعت همواره زنده است، اما در حوزه مسائل محیط زیستی نمیتوان اقدامات را به آینده موکول کرد. برای نمونه، فرونشستهایی که به فروریزش تبدیل میشوند، قابلیت جبران ندارند و بهمعنای مرگ اکوسیستم هستند. افزون بر این، آلودگیهای هوا شامل بنزن، تولوئن، زایلن، سرب و سایر آلایندهها و استنشاق آنها، موجب بروز بیماریهای مزمن ریوی و تنفسی و مرگومیر گسترده میشود. بر اساس آمار وزارت بهداشت، سالانه چندین هزار نفر برای اکسیژنتراپی به مراکز درمانی مراجعه میکنند. تعطیلی مدارس، اختلال در زندگی روزمره و موارد مشابه، همگی نشانههایی از نبود سلامت در اکوسیستم بهشمار میروند.
وی تصریح کرد: وضعیت منابع آبی مطلوب نیست و تالابها که از آنها به عنوان فیلترهای زیستی یاد میشود، در مسیر خشکی قرار گرفتهاند. این تالابها که میتوانند مانع گسترش کویر شوند، یکی پس از دیگری خشک میشوند. در حال حاضر، ۹۹ درصد تالاب بینالمللی گاوخونی که تنها تالاب فلات ایران است، خشک شده است. البته ما معتقدیم این تالاب همچنان زنده است و تنها به احیا نیاز دارد؛ زیرا بخشی از آن باتلاقی بوده و قابلیت اشباع مجدد با آب را داراست. انقراض گونهها، گرمایش جهانی و سایر عوامل نیز هشدارهایی جدی محسوب میشوند.
این پژوهشگر محیط زیست با پرداختن به معرفی کانون یونیکو، درباره فعالیتها و اهداف آن خاطرنشان کرد: فعالیتهای دانشجویی در زمینه محیط زیست و اقدامات سبز میتواند بسیار ارزشمند باشد؛ زیرا دانشجویان هنوز درگیر بسیاری از وقایع کلان و بوروکراسیهای اداری نشدهاند. این کانون در ابتدا با محوریت رویدادهای دانشجویی شکل گرفت و قرار است به عنوان یک کانون مرکزی فعالیت کند تا تمامی کانونهای محیط زیستی دانشگاههای اصفهان به آن بپیوندند. ترویج سبک زندگی سبز، افزایش آگاهی محیط زیستی در دانشگاهها، کاهش مصرف انرژی،کاغذ و تولید پسماند در رویدادهای دانشجویی، ارتقای فرهنگ مسئولیتپذیری جمعی و فردی نسبت به محیط زیست، حمایت از فعالیتها، تجهیزات و محصولات پایدار و کممصرف از اهداف این کانون بهشمار میرود و بهطور کلی، هدف این کانون توسعه فرهنگ مصرف مسئولانه، کاهش پسماند و ترویج شیوههای پایدار در برگزاری رویدادهای دانشجویی است.
وی در پایان گفت: همه باید دست در دست یکدیگر دهیم؛ زیرا تنها یک سپهر حیاتبخش در اختیار داریم. وظیفه ما این است که بدون هیچ چشمداشتی، از این سکونتگاه و موهبت الهی محافظت کنیم.
محبوبه وکیلی، رئیس خانه فرهنگ و مدیریت مصرف شرکت توزیع برق اصفهان نیز اظهار کرد: فرهنگسازیهای مؤثری در گذشته انجام شده است؛ برای مثال در دهه ۷۰، شخصیت «بابابرقی» تأثیر مثبتی بر جامعه گذاشت، اما این روند استمرار نیافت. امسال وزارت نیرو با جدیت بیشتری در این حوزه وارد شده است. پس از آن، وزارت نیرو طرح ملی «سبا» را ارائه کرد که تمرکز اصلی آن بر بانوان و کودکان است؛ زیرا مدیریت اقتصاد خانواده عمدتاً در اختیار زنان قرار دارد و در صورت مدیریت صحیح مصرف توسط آنان، کودکان نیز این رفتار را فرا میگیرند. آشپزخانه قلب تپنده هر خانه محسوب میشود و حدود ۳۰ وسیله برقی در آن مورد استفاده قرار میگیرد که لازم است برای مدیریت مصرف آنها تدابیری اندیشیده شود. شدت انرژی در ایران نسبت به میانگین جهانی ۷۵ درصد افزایش یافته است، در حالی که این شاخص در بسیاری از نقاط جهان حدود ۳۵ درصد کاهش پیدا کرده است. به عنوان مثال، بسیاری از بانوان با هدف صرفهجویی اقتصادی و کاهش هزینهها، مواد غذایی را در فریزر نگهداری میکنند، اما لازم است هزینه پنهان این اقدام، از جمله مصرف برق، نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: هنگام استفاده از وسایل برقی در خانه لازم است نکاتی را رعایت کنیم؛ در ساعات اوج مصرف، وسایل پرمصرف را از مدار خارج و از همزمانی استفاده از چند وسیله پرمصرف نیز پرهیز کنیم. کولرهای آبی را روی دور کند تنظیم کنیم؛ زیرا استفاده از دور تند، حدود ۲.۵ تا ۳ برابر مصرف برق بیشتری به همراه دارد. برای کولرها سایبان مناسب در نظر گرفته شود. نوارهای پلاستیکی درب یخچال با قرار دادن یک برگ کاغذ میان آنها در طول سال بررسی شوند. تا حد امکان از نور طبیعی استفاده شود. لامپهای پرمصرف با لامپهای SMD جایگزین شوند. پیش از خرید لوازم برقی، برچسب انرژی آنها مورد بررسی قرار گیرد؛ زیرا در بلندمدت موجب کاهش هزینههای برق خواهد شد. در صورت امکان پنلهای خورشیدی نصب کنیم. برای استفاده از پنلهای خورشیدی، میتوان در سامانه مهرسان ثبتنام کرد.
این کارشناس بیان کرد: چنانچه در مراکز مختلف یا محیط پیرامون خود رفتار نادرستی در زمینه مصرف برق مشاهده کردید، میتوانید گزارشهای خود را از طریق شمارهگیری ۱۵۲۱ اعلام کنید.
در پایان جلسه، دلارام قلعهریز، دبیر کانون محیط زیست یونیکو و احمد فیاضی از دیگر اعضای آن، به معرفی این کانون پرداختند و بیان کردند: نقطه آغاز ایده تشکیل این کانون به حدود دو سال پیش بازمیگردد. در یکی از برنامههای برگزارشده، فردی هنگام پذیرایی درخواست لیوان شیشهای کرد و این موضوع برای من جالب توجه بود که با وجود لیوانهای یکبارمصرف، چنین درخواستی مطرح شد. برای اصلاح امور باید به سراغ گلوگاهها رفت و از طریق اقدامات کوچک و ایجاد اثرات جزئی، به نتایج بزرگ دست یافت. یکی از این گلوگاهها شهرداری است که رویدادهای بزرگی برگزار میکند، اما پس از پایان آنها چهره شهر نامناسب میشود و در برخی از مکانهای تاریخی نیز انواع آلودگیهای صوتی و سایر آسیبها ایجاد میشود.
آنها افزودند: دغدغه ما تغییر روند رویدادهایی است که بدون توجه به مسائل محیط زیستی برگزار میشوند. انتخابهای ما هویت ما را شکل میدهند و این گردهمایی نیز شاید حاصل انتخابهای کوچک ما در سالهای گذشته باشد. این نگرش باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.
انتهای پیام
