حجتالاسلام سیدمصطفی حسینی امروز (دوشنبه، ۲۵ خرداد) در نشست بررسی راهکارهای ترویج فرزندآوری و افزایش جمعیت، با بیان اینکه دغدغههای موجود نسبت به کاهش جمعیت کاملاً حیاتی است، اظهار کرد: طی ۲۰ ماه گذشته جلسات متعددی در قالب ستاد جوانی جمعیت و نشستهای کنشگران مردمی برگزار شده است. با این حال، آمارها نشان میدهد که همچنان با روند کاهش موالید مواجه هستیم. اگرچه تلاشهای حاکمیتی و مردمی مانع از شیب تندتر این سقوط شده است، اما هنوز به نقطه مطلوب و رفع دغدغههای اصلی نرسیدهایم.
وی با اشاره به تغییرات گفتمانی در دهههای گذشته، گفت: شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» با هزینهها، برنامهریزیها و تبلیغات گستردهای که در مراکز بهداشت و در سطح شهرها صورت گرفت، توانست در مدت کوتاهی نهادینه شود؛ این در حالی است که برای ترویج فرهنگ «فرزند بیشتر، زندگی بهتر» هنوز آنگونه که باید، سرمایهگذاری و برنامهریزی منسجم انجام ندادهایم.
امام جمعه زنجان با تأکید بر لزوم الگوگیری از تجربههای موفق گذشته، تصریح کرد: ما در کشور تجربههای موفقی همچون طرح بستن کمربند ایمنی یا اصلاح الگوی مصرف را داشتهایم که با ایجاد پیوستهای رسانهای، طرحهای تشویقی و اقدامات منسجم اجرایی به نتیجه رسیدند. در مسئله جمعیت نیز نیازمند چنین رویکرد جامع و هنرمندانهای هستیم.
حسینی با اشاره به تغییر فضای اجتماعی کشور، افزود: ما نباید از نقش خون شهدا و وعدههای الهی غافل شویم؛ شرایط امروز کشور نسبت به ماههای گذشته تفاوتهای معناداری یافته و ظرفیتهای بسیاری برای کار فرهنگی ایجاد شده است.
او با انتقاد از برخی غفلتهای گذشته در حوزههای فرهنگی و اجتماعی، تصریح کرد: ما گاهی در حوزه رسانه و تبلیغات، دقیقاً در نقطهای مقابل اهداف و سیاستهای کلان کشور حرکت کردهایم. اکنون زمان آن است که با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود و یادآوری هشدارهای دلسوزان انقلاب، از غفلتهای گذشته فاصله گرفته و با عزمی جدیتر برای مسئله جمعیت که امری زیربنایی و اساسی است، اقدام کنیم.
حسینی با اشاره به اینکه مطالبهگری در زمینه جوانی جمعیت از همان ابتدای حضورش در استان در دستور کار بوده است، اظهار کرد: این موضوع در برخی مقاطع با توفیقات محدود همراه بوده، اما در برخی موارد نیز نتیجه مطلوب حاصل نشده است.
وی با بیان اینکه برخی امور نیازمند استمرار و مداومت بلندمدت هستند، افزود: یک سیاست جمعیتی نمیتواند تنها در یک یا دو سال به نتیجه برسد، بلکه باید با برنامهریزی مستمر و چندساله دنبال شود.
نماینده ولی فقیه در استان زنجان با اشاره به اهمیت حکمرانی مردمی در این حوزه، تصریح کرد: وقتی یک موضوع به مطالبه عمومی تبدیل شود و پایگاه مردمی پیدا کند، حاکمیت نیز میتواند در جای خود کمک، تسهیل و تمهید کند. در همین راستا، قرارگاه مردمی جمعیت باید فعال و منسجم عمل کند.
حسینی ادامه داد: در حال حاضر این قرارگاه آنگونه که باید سامان ندارد و تاکنون تلاش شده فردی مورد پذیرش همه فعالان این حوزه شناسایی شود تا بهعنوان رابط دفتر نماینده ولی فقیه در استان با مجموعه کنشگران جمعیت همکاری کند، اما با وجود رایزنیهای متعدد، چنین فردی هنوز بهطور کامل مشخص نشده است.
وی با اشاره به ضرورت همافزایی میان فعالان این عرصه، گفت: ائمه جمعه، ائمه جماعات، مداحان، ذاکرین و رسانهها باید برای تحقق اهداف جمعیتی بسیج شوند و این مسیر در استان زنجان به دلیل انسجام اجتماعی و فضای همدلانه، ظرفیت اجرای یک الگوی پایلوت را دارد.
امام جمعه زنجان با بیان اینکه این استان از ظرفیت بالایی برای اجرای طرحهای فرهنگی برخوردار است، خاطرنشان کرد: زنجان بهدلیل فضای اتحاد، تعامل و انسجام اجتماعی میتواند پیشگام اجرای چنین برنامهای باشد؛ موضوعی که شاید در برخی استانهای مرزی یا مناطق بافت اجتماعی متفاوت، به این سادگی قابل اجرا نباشد.
وی با بیان اینکه زنجان بهدلیل انسجام اجتماعی و بافت فرهنگی غنی، بهترین گزینه برای اجرای طرحهای پایلوت در کشور است، اظهار کرد: در کنار همه زیرساختهای لازم نظیر اشتغال و مسکن، باید در کوتاهمدت بر روی گرههای ذهنی خانوادههایی که صاحب فرزند هستند تمرکز کرد، چراکه متقاعد کردن آنها برای فرزندآوری مجدد، بسیار سهلتر و زودبازدهتر از سایر اقشار است.
او با پیشنهاد اجرای الگوی «محلهمحور»، تصریح کرد: باید چند محله را بهعنوان پایلوت انتخاب کرده و با استفاده از ظرفیت کنشگران محلی، مدلهای موفق را در سطح شهر و سپس استان تکثیر کنیم. در این میان، نقش «حلقه میانی» بسیار حیاتی است؛ مجموعهای که شبانهروز دغدغه جمعیت را داشته باشد و بتواند میان کنشگران مردمی و دستگاههای دولتی و حاکمیتی ارتباطی سازنده برقرار کند.
امام جمعه زنجان با اشاره به لزوم بهرهگیری از ظرفیتهای غیردولتی و خیرین گفت: نباید به ظرفیتهای دولتی اکتفا کرد، بلکه باید از ظرفیت خیرین، وقفهای جدید و مشارکتهای مردمی برای ایجاد منابع پایدار در حوزه جمعیت استفاده کرد.
حسینی با اشاره به اینکه مسئله جمعیت برای شخص رهبر معظم انقلاب دارای بالاترین اولویت است، افزود: بنده نیز به لحاظ تشکیلاتی و اعتقادی موظف به پیگیری روزانه این موضوع هستم. جمع حاضر که بیهیچ چشمداشتی و با هزینههای شخصی در این مسیر گام برمیدارند، سرمایهای بزرگ و «جمع مغتنمی» هستند که میتوانند در این حوزه کارستان کنند.
وی با اشاره به فضای مثبت ایجاد شده در ستاد جوانی جمعیت استان و همراهی استاندار و دانشگاه علوم پزشکی، خاطرنشان کرد: اکنون فضا برای همدلی و کار جدی مهیاست و تنها نیاز است «بسته اقدامات» بهروزرسانی شده و با دقت عملیاتی شود. امیدوارم با پیگیریهای مسئولان مربوطه، زنجان در این زمینه به الگویی موفق برای کشور تبدیل شود.
در ادامه دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان زنجان با تأکید بر لزوم توجه جدی به بحران جمعیت، گفت: ترویج مبانی نظری، اصلاح نگاه اقتصادی و نظارت بر اجرای قوانین از مهمترین راهکارهای عبور از تله جمعیتی است.
سجاد ناصر با اشاره به ضرورت ایجاد «بیداری» نسبت به خطرات کاهش جمعیت، اظهار کرد: نخستین گام، احساس خطر و ایجاد توجه عمومی نسبت به این مسئله است؛ چرا که آینده کشور، نیروی کار و ظرفیت انسانی با روند فعلی جمعیت و فرزندآوری در معرض تهدید قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه فرصت برای جبران این روند محدود است، افزود: در حوزه جمعیت و فرزندآوری، بهویژه در دو دهه گذشته، مبانی نظری برگرفته از نگاه مادی در جامعه ترویج شده و در مقابل، نگاه وحیانی و دینی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو لازم است تولیدات فکری و فرهنگی بیشتری در این زمینه شکل بگیرد و این معروف بزرگ در جامعه ترویج شود.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان زنجان همچنین به شرایط اقتصادی و اجتماعی اخیر اشاره کرد و گفت: اگر نگاه دینی و قرآنی به مسئله رزق و روزی بهدرستی تبیین شود، نوع نگرش جامعه نسبت به سختیهای اقتصادی تغییر خواهد کرد و این موضوع میتواند بر تصمیمگیری خانوادهها برای فرزندآوری اثرگذار باشد.
ناصر ادامه داد: صرف توصیه و تذکر برای حل مسئله جمعیت کافی نیست، چراکه اگر قرار بود این روش بهتنهایی مؤثر باشد، تاکنون نتیجه آن در آمارها دیده میشد. البته فعالیتهایی در این حوزه انجام شده است، اما هنوز نتوانستهایم از «تله جمعیتی» عبور کنیم.
وی با اشاره به تصویب قوانین مرتبط با جمعیت در مجلس شورای اسلامی، گفت: کمبود قانون در این زمینه وجود ندارد و آنچه اکنون اهمیت دارد، مطالبهگری، نظارت و ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول است تا مشخص شود هر دستگاه تا چه اندازه به وظایف خود عمل کرده است.
ناصر با تأکید بر لزوم بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی در ترویج فرزندآوری، خاطرنشان کرد: محرم، هیئتهای حسینی، مساجد، تکایا و حسینیهها بستر بسیار مناسبی برای ترویج فرهنگ فرزندآوری هستند و باید این موضوع در سخنرانیها، اشعار و برنامههای مذهبی مورد توجه قرار گیرد.
او همچنین از آمادگی ستاد برای ارائه پوسترها و محتوای تبلیغی مرتبط با جمعیت خبر داد و افزود: جمعهای خودمانی، خانوادگی، دوستانه و اداری نیز ظرفیت بزرگی برای گفتوگو و فرهنگسازی در این حوزه هستند و نباید از آنها غفلت شود.
انتهای پیام
