حجت‌الاسلام ‌والمسلمین عبدالحسین یداللهی در گفت‌وگو با ایسنا و با اشاره به راز ماندگاری قیام عاشورا اظهار کرد: قیام عاشورا تنها یک حادثه تاریخی در سال ۶۱ هجری نبود، بلکه جریانی زنده، پویا و الهام‌بخش است که تا امروز در وجدان مسلمانان و آزادگان جهان باقی مانده است. راز ماندگاری عاشورا را باید در الهی بودن هدف، اخلاص، پیوند با قرآن، عزت‌طلبی، شهادت‌طلبی و پیام‌رسانی پس از واقعه کربلا جست‌وجو کرد.

وی با بیان اینکه نخستین عامل ماندگاری عاشورا، هدف الهی و اصلاح‌گرانه امام حسین (ع) بود، گفت: امام حسین(ع) قیام خود را برای دستیابی به قدرت یا منفعت شخصی آغاز نکرد، بلکه هدف اصلی آن حضرت، اصلاح امت پیامبر اسلام (ص) بود؛ چنان‌که فرمودند:«إِنِّی لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَلَا بَطِرًا ... وَإِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلَاحِ فِی أُمَّةِ جَدِّی»؛ یعنی من برای فساد و ستم قیام نکردم، بلکه برای اصلاح امت جدم برخاستم.

این پژوهشگر دینی ادامه داد: چنین هدفی با آموزه قرآنی «إِنْ أُرِیدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ» هماهنگ است و از آنجا که قیام امام حسین(ع) برای خدا بود، ماندگار شد؛ همان‌گونه که قرآن کریم می‌فرماید:«مَا عِندَکُمْ یَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ».

وی اخلاص و پیوند عمیق عاشورا با قرآن را از دیگر عوامل ماندگاری این قیام دانست و اظهار کرد: عاشورا نمونه روشن عمل خالصانه در راه خداست. امام حسین(ع) و یاران باوفایش همه هستی خود را در راه خدا فدا کردند و این حقیقت، عاشورا را به تجسم عملی قرآن تبدیل کرد.

یداللهی تصریح کرد: در زیارت وارث نیز بر این حقیقت تأکید شده است؛ آنجا که خطاب به امام حسین(ع) می‌خوانیم: «أَشْهَدُ أَنَّکَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلَاةَ ... وَأَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ». این عبارت نشان می‌دهد که عاشورا نه‌تنها یک حرکت سیاسی و اجتماعی، بلکه قیامی دینی، قرآنی و اخلاقی بود.

وی با اشاره به جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در نهضت حسینی گفت: یکی از اهداف اصلی قیام عاشورا، احیاء امر به معروف و نهی از منکر بود. قرآن کریم می‌فرماید: «وَلْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّةٌ ... یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ». امام حسین(ع) با قیام خود نشان دادند که مؤمن در برابر تحریف دین، گسترش ظلم و انحراف جامعه اسلامی نباید بی‌تفاوت باشد.

این پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با بیان اینکه عاشورا پیام عزت و آزادگی برای همه تاریخ است، افزود: امام حسین(ع) در برابر ذلت و تسلیم در برابر حاکمیت ظلم ایستادند و با شعار ماندگار «هَیْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ» به جهانیان آموختند که انسان مؤمن می‌تواند مظلوم باشد، اما ذلیل نمی‌شود. این پیام با آیه قرآن که عزت را از آنِ خدا، پیامبر(ص) و مؤمنان می‌داند، همسو است؛ «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ».

وی شهادت را از دیگر رازهای جاودانگی عاشورا دانست و اظهار کرد: قرآن کریم شهیدان را زنده می‌داند و می‌فرماید:«وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا». از همین رو، یاد امام حسین(ع) و یاران شهیدش هرگز خاموش نشد؛ زیرا خون شهید، وجدان تاریخ را بیدار می‌کند و جامعه را در برابر ظلم و انحراف حساس نگه می‌دارد.

یداللهی وفاداری یاران امام حسین(ع) را از جلوه‌های بی‌بدیل عاشورا برشمرد و گفت: یاران امام حسین(ع) نمونه کامل وفاداری، بصیرت و ایثار بودند. آن حضرت درباره آنان فرمودند:«لَا أَعْلَمُ أَصْحَابًا أَوْفَی وَلَا خَیْرًا مِنْ أَصْحَابِی»؛ یعنی یارانی باوفاتر و بهتر از یاران خود نمی‌شناسم.

وی با تأکید بر نقش پیام‌رسانی پس از واقعه کربلا اظهار کرد: اگر پیام عاشورا پس از شهادت امام حسین(ع) و یارانش منتقل نمی‌شد، بسیاری از ابعاد این قیام در تاریخ پنهان می‌ماند. حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع) با خطبه‌ها، روشنگری‌ها و صبر آگاهانه خود، پیام کربلا را زنده نگه داشتند و اجازه ندادند حقیقت عاشورا تحریف شود. سخن حضرت زینب(س) که فرمودند:«مَا رَأَیْتُ إِلَّا جَمِیلًا»، نشان‌دهنده نگاه توحیدی و عمیق ایشان به حادثه عاشوراست؛ نگاهی که رنج و مصیبت را در مسیر حق، زیبا و الهی می‌بیند.

وی بیان کرد: راز ماندگاری عاشورا در الهی بودن هدف، اخلاص، عدالت‌خواهی، احیای امر به معروف و نهی از منکر، عزت‌طلبی، شهادت و پیام‌رسانی اهل‌بیت(ع) نهفته است. عاشورا تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسه‌ای همیشگی برای آزادگی، حق‌طلبی و ایستادگی در برابر باطل است.

یداللهی گفت: قیام عاشورا الگویی ماندگار از ایستادگی در برابر ظلم، حفظ عزت و فداکاری در راه حق است. همین فرهنگ در دوران دفاع مقدس نیز الهام‌بخش رزمندگان و مردم ایران بود و روحیه ایثار، مقاومت و شهادت‌طلبی را تقویت کرد؛ از این رو، عاشورا به درسی عملی برای دفاع، پایداری و مقاومت در برابر تجاوز و ستم تبدیل شده است.

انتهای پیام