سجاد رحیمیبیستونی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه تعداد مرگومیر از تولدها در این شهرستان پیشی گرفته و در واقع جمعیت منطقه با تراز منفی مواجه شده است، روند تحولات جمعیتی در منطقه را نگران کننده دانست و افزود: روند سالمندی در این شهرستان نسبت به آمار تولد پیشی گرفته است.
وی با اعلام اینکه ادامه این روند میتواند در سالهای آینده پیامدهای گسترده اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی برای منطقه به همراه داشته باشد، خاطرنشان کرد: تغییر ساختار جمعیتی به یکی از مهمترین چالشهای پیش روی شهرستان تبدیل شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه اظهار کرد: بررسی شاخصهای جمعیتی نشان میدهد که نرخ باروری در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه به ۱.۶۴ رسیده و این رقم در شهرستان تربتحیدریه حدود ۱.۵۶ است؛ این رقم به طور قابل توجهی پایینتر از حد استاندارد جهانی برای جایگزینی جمعیت یعنی ۲.۱ محسوب میشود.
وی اظهار کرد: پایین بودن این شاخص به این معناست که جمعیت منطقه در مسیر کاهش قرار گرفته و اگر روند فعلی ادامه یابد، در دهههای آینده با کمبود نیروی جوان و فعال در جامعه مواجه خواهیم شد.
رحیمیبیستونی با اشاره به اینکه جمعیت جوان یکی از مهمترین سرمایههای هر جامعه محسوب میشود، افزود: کاهش نرخ تولد نه تنها بر ساختار جمعیتی اثر میگذارد، بلکه در بلندمدت میتواند توسعه اقتصادی، پویایی اجتماعی و حتی امنیت اجتماعی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: جامعهای که سهم جمعیت جوان در آن کاهش پیدا کند، با مشکلاتی نظیر کاهش نیروی کار، افت تولید و افزایش فشار اقتصادی بر جمعیت فعال رو به رو خواهد شد.
جمعیت منطقه با تراز منفی مواجه شده است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه در ادامه به بررسی آمارهای ثبت شده در حوزه تولد و فوت در سال گذشته پرداخت و گفت: آمارها نشان میدهد که در برابر هزار و ۵۰۲ مورد تولد ثبت شده در منطقه، هزار و ۸۱۹ مورد فوت گزارش شده است. این موضوع به معنای آن است که تعداد مرگومیر از تولدها پیشی گرفته و در واقع جمعیت منطقه با تراز منفی مواجه شده است.
وی تصریح کرد: این وضعیت نشانهای جدی از تغییر مسیر جمعیتی شهرستان است که اگر برای آن برنامهریزی نشود، در سالهای آینده آثار عمیقتری بر جامعه خواهد گذاشت.
رحیمیبیستونی با اشاره به روند رو به افزایش سالمندی در شهرستان تربتحیدریه خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۱۳ درصد از جمعیت این شهرستان در گروه سنی سالمندان قرار دارند. متأسفانه ساختار سنی جمعیت به تدریج در حال حرکت به سمت سالمندی است.
وی افزود: زمانی که سهم سالمندان در یک جامعه افزایش پیدا میکند، نیاز به خدمات درمانی، مراقبتی و حمایتی نیز به همان نسبت بیشتر میشود و این موضوع فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد میکند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه با بیان اینکه سالمندی جمعیت به خودی خود یک پدیده طبیعی است، تأکید کرد: مسئله زمانی به چالش تبدیل میشود که همزمان با افزایش سالمندان، نرخ تولد نیز کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی تعادل جمعیتی به هم میخورد و جامعه با پدیدهای مواجه میشود که از آن به عنوان پیری زودرس جمعیت یاد میشود. در این وضعیت، تعداد افرادی که باید خدمات دریافت کنند بیشتر از افرادی است که توانایی تولید و فعالیت اقتصادی دارند.
وی ادامه داد: افزایش جمعیت سالمند به معنای افزایش هزینههای درمانی، نیاز بیشتر به مراقبتهای تخصصی و گسترش خدمات حمایتی است. اگر در کنار این روند، جمعیت جوان نیز کاهش یابد، تأمین منابع انسانی لازم برای ارائه این خدمات با مشکل مواجه خواهد شد. این مسئله میتواند در آینده فشار قابل توجهی بر زیرساختهای بهداشتی و درمانی شهرستان وارد کند.
رحیمیبیستونی با اعلام اینکه سالمند شدن جامعه تنها یک موضوع بهداشتی نیست، بلکه پیامدهای گستردهای در حوزههای اجتماعی و اقتصادی نیز دارد، خاطرنشان کرد: کاهش جمعیت جوان میتواند باعث کاهش تحرک اقتصادی، کم شدن نیروی کار و کاهش ظرفیت تولیدی منطقه شود. در چنین شرایطی حتی روند توسعه شهری و منطقهای نیز ممکن است با کندی مواجه شود.
وی با اشاره به اهمیت سیاستهای حمایتی در حوزه جمعیت اظهار کرد: یکی از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از تشدید روند سالمندی، حمایت جدی از جوانی جمعیت و ایجاد شرایط مناسب برای ازدواج و فرزندآوری است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه افزود: بسیاری از زوجهای جوان به دلیل نگرانیهای اقتصادی، مشکلات مسکن یا دغدغههای شغلی تصمیم به تأخیر در فرزندآوری میگیرند و همین موضوع در نهایت باعث کاهش نرخ باروری در جامعه میشود.
وی افزود: اگر مجموعه دستگاههای اجرایی، فرهنگی و اقتصادی در کنار نظام سلامت قرار گیرند و بسترهای لازم برای حمایت از خانوادهها فراهم شود، میتوان امیدوار بود که روند کاهش جمعیت تا حدی کنترل شود. ترویج فرهنگ خانواده محوری، افزایش آگاهی عمومی درباره پیامدهای کاهش جمعیت و فراهم کردن حمایتهای اجتماعی از جمله اقداماتی است که میتواند در این مسیر مؤثر باشد.
بهبود برخی شاخصهای حیاتی سلامت در منطقه
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه در ادامه به وضعیت خدمات بهداشتی در منطقه اشاره کرد و گفت: دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه مسئول ارائه خدمات سلامت به جمعیتی حدود ۳۹۴ هزار و ۹۷۶ نفر است و برای پاسخگویی به نیازهای این جمعیت، ۲۱۲ واحد ارائه خدمت در قالب مراکز جامع سلامت، خانههای بهداشت و پایگاههای بهداشتی فعالیت میکنند.
وی با بیان اینکه در این مراکز بیش از ۷۰۰ نفر از نیروهای متخصص و کارکنان حوزه سلامت مشغول خدمترسانی هستند، اظهار کرد: سال گذشته بیش از ۳ میلیون و ۴۵۲ هزار خدمت بهداشتی درمانی در این مراکز به شهروندان ارائه شده است.
رحیمیبیستونی اظهار کرد: اجرای برنامههایی مانند کمپین مراقبت یک بار خدمت نقش مهمی در افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت داشته است، به طوری که میزان پوشش دریافت خدمات بهداشتی در منطقه از ۶۴.۵ درصد به ۷۶ درصد افزایش یافته و رشد قابل توجهی را نشان میدهد.
وی همچنین از بهبود برخی شاخصهای حیاتی سلامت در منطقه خبر داد و اظهار کرد: با تقویت مراقبتهای بهداشتی و ارتقای کیفیت خدمات، شاخص مرگومیر کودکان زیر پنج سال در منطقه کاهش یافته و از ۱۶ به ۱۵ رسیده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه با بیان اینکه این کاهش نشان دهنده اثربخشی برنامههای مراقبتی و تلاشهای مستمر کادر بهداشت و درمان در منطقه است، به موضوع زایمان و مراقبتهای مادران باردار اشاره کرد و گفت: یکی از سیاستهای مهم نظام سلامت، کاهش زایمانهای غیرضروری به روش سزارین است.
وی تصریح کرد: در شهرستان تربتحیدریه نیز با افزایش مراقبتهای دوران بارداری، آموزش مادران و نظارت دقیق بر فرآیند زایمان، روند افزایشی سزارین متوقف شده و این شاخص از ۴۱ درصد به ۴۰ درصد کاهش یافته است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه همچنین بر اهمیت آموزش و مشاوره در حوزه فرزندآوری تأکید کرد و افزود: در سالهای اخیر برنامههای مشاوره پیش از ازدواج و آموزشهای مرتبط با فرزندآوری در منطقه گسترش یافته است. بر اساس آمارها، شاخص ارائه مشاورههای مرتبط با فرزندآوری از ۴۰.۹ درصد به ۸۲.۹ درصد افزایش یافته که نشان از رشد قابل توجه در این حوزه است.
وی ادامه داد: در همین راستا بیش از ۴۰۰۰ زوج در زمان ازدواج آموزشهای لازم در زمینه سلامت خانواده و فرزندآوری را دریافت کردهاند. این آموزشها با هدف افزایش آگاهی زوجهای جوان نسبت به اهمیت تشکیل خانواده و برنامهریزی برای فرزندآوری ارائه میشود.
رحیمیبیستونی تأکید کرد: مسئله جمعیت و سالمندی یک موضوع صرفاً مربوط به حوزه سلامت نیست و برای مدیریت آن نیاز به همکاری همه دستگاهها و نهادهای اجتماعی وجود دارد.
وی اظهار امیدواری کرد: با اجرای برنامههای حمایتی، تقویت فرهنگ خانواده و افزایش آگاهی عمومی، روند کاهش جمعیت در منطقه متوقف شده و زمینه برای افزایش جمعیت جوان فراهم شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه، خاطرنشان کرد: توجه به موضوع جوانی جمعیت نه تنها برای حفظ تعادل جمعیتی ضروری است، بلکه نقش مهمی در تضمین آینده اقتصادی، اجتماعی و سلامت شهرستان خواهد داشت و هرچه زودتر برای آن برنامهریزی شود، امکان جلوگیری از بروز بحران سالمندی در سالهای آینده بیشتر خواهد بود.
انتهای پیام
