آلبوم موسیقی «قائد شهید» شامل هفت قطعه بیکلام به نامهای «قائد شهید»، «وداع»، «رستاخیز»، «فراق»، «پدر»، «عروج» و «پرواز» است که با آهنگسازی امیرحسین سمیعی همزمان با روزهای وداع و تشییع رهبر شهید منتشر شد. امیرحسین سمیعی ـ آهنگساز ـ در گفتوگو با ایسنا جزییات و ابعاد بیشتری از خلق این آثار را تشریح کرد.
ـ ایده شکلگیری آلبوم «قائد شهید» از کجا آغاز شد و چه چیزی الهامبخش شما در ساخت این اثر بود؟
اواخر ماه مبارک رمضان و همزمان با روزهای میانی جنگ بود که نگارش و ساخت قطعه «قائد شهید» را آغاز کردم. این اثر با الهام از فضای سوگ و بدرقه باشکوه یک رهبر شهید و با این تصور که برای آیین تشییع او موسیقیای درخور ساخته شود، شکل گرفت.
نگاه من این بود که این اثر بیشتر با رویکردی جهانی نوشته شود. به همین دلیل، در ساخت آن از فرمها و الگوهای رایج در موسیقی سوگ در سطح بینالمللی الهام گرفتم و تلاش کردم به ساختارهایی نزدیک شوم که در چنین آثار و آیینهایی به کار میروند.
ـ چرا تصمیم گرفتید این آلبوم کاملاً بیکلام باشد؟ آیا از ابتدا چنین تصمیمی داشتید؟
به باور من، برای چنین رویدادهای بزرگی، مانند مراسم تشییع یک رهبر شهید، موسیقی بیکلام تأثیرگذارتر از موسیقی باکلام است. موسیقی بیکلام این فرصت را به شنونده میدهد که با ذهن و احساس خود با اثر همراه شود، تصاویر و روایت شخصیاش را شکل دهد و به نوعی خود، راوی و مجری آن قطعه باشد.
ـ هر یک از قطعات، مانند «وداع»، «فراق» یا «عروج»، چه روایت یا احساسی را دنبال میکنند؟ آیا این قطعات به ترتیب، یک داستان را روایت میکنند؟
بله، در قطعه «عروج» که با ساز اُبوا و ارکستر زهی آغاز میشود، تلاش کردم شنونده را به سفری در دل تاریخ، حدود ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته ببرم و آن مسیر را به زبان موسیقی روایت کنم. سپس با پیوستن تدریجی سازها و اجرای هماهنگ ارکستر، سعی کردم روند این سیر و حرکت جمعی را به تصویر بکشم.
عناوین قطعات آلبوم، مانند «عروج»، «پرواز»، «پدر»، «رستاخیز»، «وداع» و «فراق»، همگی به نوعی بیانگر احساسات و تجربهای هستند که در آن مقطع تاریخی از سر گذراندیم. تلاش کردم با ارجاع به آن برهه تاریخی و یادآوری آن، از طریق موسیقی، ایستادگی، مقاومت و شخصیت رهبر شهید را روایت کنم و این عواطف را به شنونده منتقل سازم.
ـ هنگام ساخت چنین اثری، چگونه میان بیان هنری و سفارش مناسبتی تعادل برقرار میکنید؟
این اثر به هیچوجه سفارشی نبود و از سوی هیچ نهاد یا مجموعهای سفارش داده نشد. انگیزه اصلی، یک احساس و دغدغه شخصی بود و این اثر کاملاً خودجوش شکل گرفت. در ادامه، با هماهنگی آقای صفاییفرد، مدیر مرکز موسیقی صدا و سیما، پارتیتور قطعات را در اختیار ارکستر سمفونیک صدا و سیما قرار دادم. اعضای ارکستر این آثار را تمرین کردند و قرار است آنها را در فضای باز اجرا کنند. همچنین، قرارگاه امام مجاهد در فرآیند ضبط این قطعات همکاری و حمایت لازم را انجام داد.
ـ یک اثر بیکلام تا چه اندازه میتواند بدون اتکا به شعر یا کلام، مفاهیم سوگ و فقدان را به مخاطب منتقل کند؟
من معتقدم برای چنین رویداد تاریخی، موسیقی بیکلام تأثیرگذارتر است. البته ممکن است این صرفاً برداشت شخصی من باشد، اما تصور میکنم موسیقی بیکلام ظرفیت گستردهتری برای بیان عواطف انسانی دارد و به شنونده امکان میدهد ارتباط شخصیتری با اثر برقرار کند.
البته اکنون که از آن مقطع عبور کردهایم، چند مسیر تازه برای ادامه این پروژه شکل گرفته است. از جمله اینکه قرار است بر پایه همین تمها، آثاری با کلام نیز تولید شود و خوانندگان مختلف آنها را اجرا کنند.
ـ آیا در این اثر از موتیفها یا الگوهای موسیقی ایرانی و آیینی الهام گرفتهاید یا بیشتر به سمت موسیقی ارکسترال رفتهاید؟
بله، عمداً تلاش کردم این اثر به موسیقی ایرانی یا موسیقی آیینی رایج نزدیک نشود؛ زیرا معتقدم ممکن است آهنگسازان دیگری آن فضا را تجربه و روایت کنند. هدف من این بود که بیشتر بر ظرفیتهای موسیقی ارکسترال و عمق بیانی آن تمرکز کنم و احساسات و مفاهیم مورد نظر را از این مسیر منتقل سازم.
ـ از میان هفت قطعه، کدام یک برای خودتان شخصیتر یا از نظر آهنگسازی چالشبرانگیزتر بوده است و چرا؟
در میان قطعات این آلبوم، «رستاخیز» را بیش از همه دوست دارم. این قطعه نیز در دو سه روز اخیر بیشترین استقبال را داشته است. به نظرم در «رستاخیز» هیجان، حماسه و سوگ بهطور همزمان حضور دارند و شنونده میتواند این سه حس را در کنار یکدیگر تجربه کند.
ـ این آلبوم قرار است از صدا و سیما نیز پخش شود. برای شنیده شدن در چنین بستری، آیا در ساخت اثر ملاحظات خاصی داشتید؟
بله، حضور ارکستر سمفونیک صدا و سیما در این پروژه و اجرای این آثار توسط ارکستر، خود یک بخش مهم از ماجراست. از سوی دیگر، پخش این اثر از رسانه نیز بخش دیگری از روند معرفی و دیدهشدن این مجموعه را تشکیل میدهد.
ـ این آلبوم را بیشتر یک اثر مناسبتی میدانید یا اثری که میتواند مستقل از زمان و مناسبت نیز برای مخاطبان شنیدنی و ماندگار باشد؟
خیر، من این اثر را یک کار مناسبتی نمیدانم. معتقدم این موسیقی میتواند فراتر از یک مقطع زمانی یا یک رویداد خاص، در طول زمان نیز نقش و تأثیر خود را حفظ کند و با مخاطبان ارتباط برقرار کند.
بشنوید| قطعهای از آلبوم «قائد شهید» که پیشتر منتشر شده است
انتهای پیام
