محسن افشارچی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به جایگاه جهاد علمی در منظومه فکری رهبر شهید، اظهار کرد: نمیتوان از جهاد علمی سخن گفت، اما از پارادایم فکری و ذهنی رهبر شهید غافل بود. آنچه موجب شد علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان به یکی از محورهای اصلی گفتمان ایشان تبدیل شود، تصویری بود که از آینده ایران در ذهن داشتند، تصویری که بر پایه استقلال همهجانبه کشور شکل گرفته بود.
وی افزود: این نگاه به استقلال، هم ریشه در وطندوستی و هم در آموزههای دینی داشت. در اندیشه دینی نیز استقلال، به معنای رهایی از سلطه و نفی وابستگی است. از همین رو، رهبر شهید استقلال سیاسی را بدون استقلال اقتصادی و خودکفایی دفاعی امکانپذیر نمیدانستند.
افشارچی ادامه داد: تحقق اقتصاد مقاوم، اقتصاد پایدار و مقاوم در برابر تکانههای خارجی، نیازمند تولید علم و حل مسائل کشور بر پایه توان داخلی است. همچنین خودکفایی در حوزه دفاعی نیز بدون برخورداری از اقتدار علمی و فناوری امکان تحقق ندارد. بنابراین جهاد علمی، زیرساخت اصلی استقلال و اقتدار ملی محسوب میشود و اقتصاد دانشبنیان نیز بستر تحقق این هدف است.
وی با بیان اینکه رهبر شهید سه مؤلفه اساسی را برای پیشرفت علمی کشور ترسیم کرده بودند، گفت: خودباوری، امید به موفقیت و حرکت جهادی، سه رکن اصلی این مسیر هستند. اگر این سه مؤلفه در کنار یکدیگر قرار گیرند، زمینه جهش علمی و فناوری کشور فراهم خواهد شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان خاطرنشان کرد: رهبر شهید با تأکید مستمر بر اهمیت علم، علاوه بر جهتدهی فکری، زمینه ایجاد زیرساختهای لازم را نیز فراهم کردند. شکلگیری و تقویت نهادهای علمی، توسعه ظرفیتهای وزارت علوم، حمایت از معاونت علمی و فناوری و ایجاد زیرساختهای پژوهشی و فناورانه، بخشی از این رویکرد راهبردی بود.
وی با اشاره به دستاوردهای کشور در حوزههای علمی و دفاعی اظهار کرد: امروز بخش مهمی از اقتدار جمهوری اسلامی ایران، حاصل همین سرمایهگذاری در علم و فناوری است. موفقیتهای کشور در صنایع دفاعی، فناوری نانو، سلولهای بنیادی و سایر حوزههای راهبردی، نتیجه نگاه بلندمدت رهبر شهید به جهاد علمی و اعتماد به توان دانشمندان ایرانی است.
افشارچی افزود: رهبر شهید هرگز پیشرفت علمی را صرفاً به معنای همگام شدن با دیگر کشورها نمیدانستند، بلکه معتقد بودند ایران باید به تولیدکننده علم و مرجع علمی در حوزههای راهبردی تبدیل شود. خوشبختانه در برخی عرصهها این جایگاه حاصل شده و در حوزههایی مانند هوش مصنوعی نیز ظرفیت دستیابی به مرجعیت علمی وجود دارد.
وی با تأکید بر اینکه علم، موتور محرک اقتصاد کشور است، تصریح کرد: ایشان همواره علم را میانبری برای توسعه کشور میدانستند و معتقد بودند ایران نباید صرفاً مسیر طیشده دیگران را تکرار کند، بلکه باید با اتکا به ظرفیتهای علمی خود، فناوریهای آینده را خلق کرده و در عرصههای نوظهور پیشگام باشد.
استاندار سابق زنجان با اشاره به الزامات تحقق این هدف گفت: نخستین گام، تکریم واقعی دانشمندان، استادان، پژوهشگران و نخبگان کشور است. همچنین باید از دانشجویان، بهویژه در دورههای تحصیلات تکمیلی، حمایت مؤثر صورت گیرد تا بتوانند ایدههای خود را به فناوری و محصول تبدیل کنند.
وی شرکتهای دانشبنیان را یکی از مهمترین حلقههای زنجیره جهاد علمی دانست و افزود: این شرکتها زیرساخت اصلی تبدیل دانش به ثروت هستند و لازم است از نظر مالی، حقوقی، زیرساختی و بازار، حمایت جدی از آنها صورت گیرد تا بتوانند نقش مؤثرتری در اقتصاد ملی ایفا کنند.
افشارچی با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری علمی منسجم خاطرنشان کرد: یکی از نیازهای اساسی کشور، تدوین نقشه راه دقیق برای آینده علمی ایران است. باید مشخص شود که در افق ۱۰ ساله، در هر حوزه علمی چه جایگاهی را دنبال میکنیم و برای دستیابی به آن چه برنامهها و اقداماتی باید انجام شود. بدون سیاستگذاری علمی هدفمند و پایدار، دستیابی به مرجعیت علمی و تحقق کامل جهاد علمی با دشواری مواجه خواهد بود.
انتهای پیام
