این روزها همزمان با آغاز برداشت سیبزمینی بهاره از حدود ۲۰ هزار هکتار از مزارع استان، محصولی که عمدتاً بهصورت تازهخوری روانه بازار میشود، بار دیگر نگاهها به ظرفیتهای این بخش و چالشهای پیش روی آن معطوف شده است.
در مقابل، سیبزمینی پاییزه با قابلیت انبارداری، در سردخانهها و انبارهای فنی نگهداری شده و به تدریج وارد بازار مصرف میشود؛ ظرفیتی که با وجود ۱۰۳ واحد سردخانه و بیش از ۷۰۰ هزار تُن ظرفیت نگهداری در همدان، نقش مهمی در کاهش ضایعات این محصول ایفا میکند.
با وجود جایگاه ممتاز همدان در تولید سیبزمینی، همچنان توسعه صنایع فرآوری و تبدیلی به عنوان حلقه مفقوده زنجیره ارزش این محصول مطرح است. خامفروشی، نوسانات بازار، چالشهای صادرات و ضرورت ایجاد ارزش افزوده، از مهمترین موضوعاتی است که توسعه این صنایع را بیش از پیش ضروری کرده است.
همزمان با آغاز فصل برداشت سیبزمینی بهاره، خبرنگار ایسنا در گفتوگو با مسئولان، کارشناسان و فعالان این حوزه، وضعیت صنایع فرآوری، صادرات و مهمترین مطالبات و مشکلات سیبزمینیکاران استان همدان را بررسی کرده است.
استمرار مشکلات سیبزمینیکاران به دلیل تصمیمات اشتباه مسئولان
خسرو طالبی رحیق، رئیس کمیسیون صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی استان همدان به ایسنا گفت: صادرات سیبزمینی هر ساله مشکلات متعددی دارد که در سالجاری نیز به تبع سالهایگذشته به دلیل تصمیمگیریهای اشتباه برخی مسئولین این مشکلات هنوز وجود دارد.
وی خاطر نشان کرد: با توجه به تحریمهای موجود شرایط فعلی نیاز بر آن بوده که حداقلمحصولاتی که امکان صادرات دارند و میتوانند برای کشور دارای ارزآوری باشند، اجازه صادرات به آنان داده شود اما چرا اجازه صادرات داده نمیشود؟
طالبی رحیق با بیان اینکه چرا باید سیبزمینی از کشاورز به قیمت ۱۵ تا ۲۵ هزار تومان خریداری شود اما در خرده فروشیها به قیمت ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان به مصرف کننده عرضه شود؟ تصریح کرد: برای جلوگیری از چنین اتفاقاتی باید دستگاههای نظارتی با کمک جهاد کشاورزی نظارت لازم را بر این موضوع داشته باشند.
وی با اشاره به اینکه سیبزمینی بخشی از خوراک ۹۰ میلیون نفر از جمعیت کشور به شمار میرود، افزود: باید تولیدکنندگان را حفظ کنیم تا تولید استمرار داشته باشد، روال تولید نباید از چرخه خارج شود چرا که تولید کننده با ضرر پی در پی از چرخه تولید خارج خواهد شد.
طالبی رحیق با تاکید بر حمایت از مصرفکننده و تولید کننده، ادامه داد: با درست شدن تصمیمگیری برخی مسئولین به طور قطع مشکلات نیز مرتفع میشود، اگر وزارت جهاد کشاورزی ذخیرهسازی احتیاطی را انجام دهد میتواند در هر فصلی در صورت بروز هرگونه مشکل و وقفه در بازار عرضه و تولید، با ذخیرهسازی احتیاطی که از قبل انجام داده است بازار سیبزمینی را هم برای تولیدکننده و هم برای مصرفکننده متعادل و با ثبات نگه دارد و صادرکننده نیز بازار هدف را از دست ندهد و در این موقعیت حساس ارزآوری را نیز داشته باشد.
رئیس کمیسیون صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی استان همدان در ادامه افزود: انجمن سیبزمینی استان همدان میتواند یک بازوی قوی مشورتی برای سازمان جهاد کشاورزی استان باشد. این انجمن متشکل از صادرکنندگان، صنایع، تولیدکنندگان و عرضه کنندگان داخلی بوده و برای همکاری لازم اعلام آمادگی میکند.
طالبی رحیق اعلام موجودی انبارهای سیبزمینی را عمده مشکل انبارهای سیبزمینی دانست و گفت: در سطح کل کشور با مشکل مواجه هستیم چون برای بیشتر کسانی که انبار دارند هنوز اعلام موجودی به طور دقیق جا نیفتاده است درحالیکه اگر انبارداران در رابطه با اعلام موجودی دقیق انبار خود همکاری لازم را داشته باشند و برای آنان این موضوع جا بیفتد آمار مسئولین صحیحتر خواهد بود.
وی با بیان اینکه هنوز همه کشاورزان از انبارهای مدرن و مجهز برخوردار نیستند و برخی همچنان از انبارهای سنتی استفاده میکنند، اظهار کرد: در زمان برداشت سیبزمینی پاییزه، بخشی از محصول در این انبارهای سنتی ذخیره میشود. اما هنگام ثبت موجودی در سامانه، درج شماره پروانه انبار الزامی است؛ در حالی که انبارهای سنتی فاقد پروانه هستند و همین موضوع موجب میشود کشاورزان برای ثبت موجودی محصول خود با مشکل مواجه شوند.
طالبی رحیق گفت: در این رابطه فکری باید برای آنان شود که انبارهای سنتی بتوانند ثبت سامانه شوند تا موجودی انبارهای سنتی نیز دقیق شود و مسئولین بتوانند آمار صحیحتری در تصمیم گیریها داشته باشند.
پیشبینی برداشت ۸۴۰ هزار تن سیبزمینی بهاره در همدان
علی بایگانه، مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان همدان هم با اشاره به آغاز عملیات برداشت سیبزمینی تابستانه در مزارع استان، گفت: امسال ۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی زیر کشت این محصول رفته که بر اساس پیشبینی از اینمیزان سطح حدود ۸۴۰ هزار تُن محصول سیبزمینی بهاره قابل برداشت بوده که روانه بازارهای مصرف میشود.
وی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به جایگاه ممتاز شهرستان بهار به عنوان پیشران تولید این محصول در استان، اظهار کرد: این شهرستان با اختصاص سالانه بیش از ۵۰۰۰ هکتار به کشت سیبزمینی و ثبت عملکرد متوسط ۴۰ تن در هکتار، نقشی محوری در اقتصاد کشاورزی استان دارد.
بایگانه با بیان اینکه ۸۰ درصد از اراضی سیبزمینی این منطقه به کشت بهاره و تابستانه و ۲۰ درصد باقیمانده به کشت پاییزه اختصاص یافته است، گفت: خوشبختانه بیش از ۹۰ درصد مزارع سیبزمینی استان به سیستمهای نوین آبیاری تحتفشار مجهز شدهاند.
مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان همدان افزود: افزونبر ۹۵ درصد از مراحل کاشت، داشت و برداشت محصول به صورت مکانیزه انجام میشود که این امر گامی مهم در افزایش بهرهوری منابع آبی و کاهش هزینههای تولید است.
وی در ادامه به ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی اشاره کرد و گفت: ارتقای ظرفیتهای فرآوری محصول سیبزمینی در استان، راهبرد اصلی سازمان برای افزایش ارزشافزوده و جلوگیری از خامفروشی است؛ چرا که تحقق این مهم علاوه بر کاهش ضایعات، ماندگاری محصول را افزایش داده و امکان مدیریت ذخیرهسازی برای تنظیم بازار در ایام نیاز را فراهم میسازد.
احداث ۲ واحد فرآوری سیبزمینی در دستور کار جهاد کشاورزی همدان
حسن محمدی، معاون برنامه ریزی سازمان جهادکشاورزی همدان هم از در دستور کار بودن احداث دو واحد بزرگ فرآوری سیبزمینی در این استان خبر داد و به ایسنا گفت: دو واحد بزرگ فرآوری سیبزمینی با پیشرفتهای مناسب در دستور کار قرار دارد که در همین رابطه پروژه واحد فرآوری سیبزمینی فامنین با ظرفیت فرآوری سالانه ۳۰ هزار تُن، در مراحل پایانی اخذ مجوزهای تغییر کاربری بوده و بهزودی عملیات اجرایی آن شتاب میگیرد.
وی افزود: پروژه بزرگ فرآوری سیبزمینی شهرستان بهار نیز با سرمایهگذاری ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان، در زمینی به مساحت دو هکتار با پیشرفت فیزیکی ۲۰ درصدی در حال ساخت است که بخشی از ماشینآلات آن نیز خریداری شده و پیشبینی میشود حداکثر تا یک سال آینده به بهرهبرداری کامل برسد.
معاون برنامهریزی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان خاطرنشان کرد: علاوه بر موارد فوق، مجوزهای لازم برای سه تا چهار واحد فرآوری سیبزمینی دیگر در شهرستانهای مختلف استان صادر شده است. ما بهطور مستمر در حال پیگیری رفع موانع بانکی و تسهیلاتی این طرحها هستیم تا با تکیه بر این مجموعهها، بتوانیم ظرفیت فرآوری استان را در دو تا سه سال آینده به حداقل ۱۰۰ هزار تُن در سال برسانیم.
محمدی گفت: استان همدان به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید سیبزمینی در کشور، گامهای بلندی برای گذار از اقتصاد خامفروشی و مدیریت بهینه محصولات کشاورزی برداشته است.
وی با اشاره به کاهش چشمگیر ضایعات سیبزمینی از ۳۰ درصد به کمتر از سه درصد، از برنامههای راهبردی این سازمان برای جهش در حوزه صنایع تبدیلی و فرآوری خبر داد و افزود: یکی از بزرگترین چالشهای ما در سالهای گذشته، نرخ بالای ضایعات سیبزمینی بود که تا ۳۰ درصد تولیدات را شامل میشد که با تمرکز بر زیرساختهای سردخانهای، اکنون بیش از ۱۵۰ سردخانه با ظرفیت افزونبر ۵۵۰ هزار تُن در استان فعال بوده که این سرمایهگذاری، ضایعات محصول را به کمتر از سه درصد رسانده است.
معاون برنامهریزی سازمان جهادکشاورزی استان همدان افزود: بسیاری از این سردخانهها علاوه بر نگهداری، به تجهیزات سورت و بستهبندی پیشرفته مجهز شدهاند تا محصول با کیفیت بالاتری وارد بازار مصرف شود.
وی با تأکید بر اینکه راهبرد اصلی این سازمان، جلوگیری از خامفروشی است، تصریح کرد: سیبزمینی محصولی استراتژیک است که نباید بهصورت خام از استان خارج شود و سیاست ما این است که با توسعه صنایع تبدیلی، ارزشافزوده ایجاد کنیم و در صورت نیاز به صادرات، محصولات فرآوریشده را روانه بازارهای جهانی کنیم.
محمدی با اشاره به هزینههای سنگین ایجاد واحدهای فرآوری، گفت: سرمایهگذاری در این بخش نیازمند آوردههای کلان است، بهطوریکه هر واحد فرآوری حداقل به ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد و با این وجود، در دو سال اخیر دو واحد فعال ایجاد شدهاند که ظرفیت فرآوری ۶ تا ۷ هزار تُن سیبزمینی را در استان فراهم کردهاند.
وی یادآور شد: این اقدامات نشاندهنده اراده جدی استان همدان برای تبدیل شدن به قطب صنعتیسازی محصولات کشاورزی است؛ حرکتی که نه تنها به نفع کشاورزان و تولیدکنندگان است، بلکه میتواند سهم صادرات غیرنفتی کشور را نیز با تکیه بر محصولات دانشبنیان و فرآوریشده بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
به گزارش ایسنا، بر اساس پیشبینی کارشناسان جهاد کشاورزی استان همدان در سالجاری استان همدان به عنوان قطب تولید سیبزمینی کشور میانگین دارای ۸۴۰ هزار تن تولید سیبزمینی بهاره خواهد بود.
انتهای پیام
