حسین آروئی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به جایگاه دانشگاه در منظومه فکری رهبر انقلاب اسلامی، اظهار کرد: رهبر انقلاب بارها دانشگاه را موتور پیشران پیشرفت کشور معرفی کردهاند، چراکه دانشگاه محل تربیت نیروی انسانی متخصص، تولید علم و ارائه راهحل برای مسائل و نیازهای جامعه است. از همین رو، هر اندازه دانشگاه بتواند این نقش را بهصورت مؤثر ایفا کند، زمینه پیشرفت همهجانبه کشور نیز فراهم خواهد شد.
وی با بیان اینکه تحقق این جایگاه نیازمند فراهم شدن مجموعهای از الزامات است، ادامه داد: مهمترین مؤلفهای که دانشگاه را به موتور پیشرفت تبدیل میکند، ارائه آموزش باکیفیت و متناسب با نیازهای روز جامعه و تحولات علمی و فناوری است. دانشگاه باید دانشجویانی را تربیت کند که علاوه بر برخورداری از دانش تخصصی، توانایی پاسخگویی به نیازهای واقعی کشور را نیز داشته باشند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد اضافه کرد: پژوهش و نوآوری نیز از دیگر ارکان اصلی دانشگاه پیشرو به شمار میرود. حمایت از ایدههای خلاق، توسعه شرکتهای دانشبنیان، انجام پژوهشهای کاربردی و فراهم کردن زمینه تبدیل دستاوردهای علمی به فناوری و محصول، نقش مهمی در ارتقاء جایگاه دانشگاه و اثرگذاری آن در توسعه کشور دارد.
ارتباط مؤثر دانشگاه با صنعت و جامعه یکی دیگر از شاخصهای دانشگاه تراز است
آروئی ارتباط مؤثر دانشگاه با صنعت و جامعه را یکی دیگر از شاخصهای دانشگاه تراز دانست و اظهار کرد: زمانی میتوان از دانشگاه به عنوان موتور محرک پیشرفت یاد کرد، که نتایج پژوهشها و فعالیتهای علمی آن در حل مسائل واقعی کشور مورد استفاده قرار گیرد. این ارتباط میتواند فاصله میان دانش نظری و نیازهای عملی جامعه را کاهش داده و زمینه بهرهبرداری از ظرفیتهای علمی را فراهم کند.
وی با اشاره به نقش سرمایه انسانی در تحقق این اهداف، خاطرنشان کرد: استادان توانمند، دانشجویان خلاق، مسئولیتپذیر و دارای روحیه پرسشگری و نوآوری، مهمترین سرمایه دانشگاه هستند. همچنین برخورداری از امکانات آموزشی و پژوهشی مناسب، آزمایشگاههای مجهز، کارگاههای تخصصی و دسترسی به منابع علمی بهروز، از دیگر پیشنیازهای تحقق دانشگاه کارآمد محسوب میشود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد درباره وضعیت کنونی دانشگاههای کشور، ادامه داد: در سالهای اخیر دانشگاههای ایران در حوزههایی همچون رشد فعالیتهای پژوهشی، توسعه شرکتهای دانشبنیان و افزایش تولیدات علمی، پیشرفتهای قابل توجهی داشتهاند، اما همچنان در زمینههایی مانند تقویت ارتباط با صنعت، بهروزرسانی زیرساختهای آموزشی و پژوهشی، ارتقاء کیفیت آموزش و ایجاد بستر مناسب برای تبدیل ایدههای علمی به محصولات کاربردی، ظرفیتهای فراوانی برای پیشرفت وجود دارد.
آروئی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر «جهاد علمی»، اضافه کرد: جهاد علمی مفهومی فراتر از فعالیت علمی معمولی است. فعالیت علمی عمدتاً به آموزش، پژوهش و تولید دانش محدود میشود، اما جهاد علمی علاوه بر این موارد، با روحیه تعهد، تلاش مستمر، خودباوری، نوآوری، احساس مسئولیت و تلاش برای حل مسائل اساسی کشور همراه است.
هدف از جهاد علمی، صرفاً تولید دانش نیست، از علم برای پیشرفت کشور است
وی اظهار کرد: در جهاد علمی، هدف صرفاً تولید دانش نیست، بلکه استفاده از علم برای پیشرفت کشور، رفع نیازهای جامعه و کاهش وابستگی نیز اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل، این رویکرد میتواند زمینهساز جهش علمی و فناوری کشور باشد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: دانشگاه همچنین شاخصهای تحقق جهاد علمی، تلاش خستگیناپذیر در مسیر علم، نوآوری و تولید دانش، اعتماد به توان داخلی، انجام پژوهشهای مسئلهمحور، احساس مسئولیت نسبت به پیشرفت کشور، خدمت به جامعه و تقویت همکاریهای علمی و کار گروهی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: جهاد علمی از طریق افزایش تولید علم، توسعه فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص، کاهش وابستگی به خارج، تقویت اقتصاد دانشبنیان و ارائه راهکار برای حل مشکلات کشور، به افزایش قدرت ملی و اقتدار کشور منجر میشود. کشوری که از توان علمی و فناوری بالایی برخوردار باشد، در عرصههای اقتصادی، صنعتی، فرهنگی و حتی سیاسی نیز با اتکا به ظرفیتهای داخلی، مسیر توسعه و پیشرفت را با اقتدار بیشتری دنبال خواهد کرد.
آروئی به ویژگیهای دانشجوی تراز اشاره و اظهار کرد: دانشجوی امروز برای ایفای نقشی که رهبر انقلاب برای او ترسیم کردهاند، باید علاوه بر دانش تخصصی، از ویژگیهایی همچون تعهد، مسئولیتپذیری، روحیه پرسشگری، تفکر نقادانه، خلاقیت، نوآوری، مهارت حل مسئله، توانایی کار گروهی، اخلاق حرفهای و خودباوری برخوردار باشد. همچنین دانشجوی موفق باید نسبت به مسائل و نیازهای جامعه شناخت کافی داشته باشد و بتواند با بهرهگیری از دانش و مهارت خود، در مسیر حل مشکلات واقعی کشور نقشآفرینی کند.
وی درباره فضای فعلی دانشگاهها برای تربیت دانشجوی مسئلهمحور، اضافه کرد: در سالهای اخیر با توسعه مراکز پژوهشی، شرکتهای دانشبنیان، فعالیتهای فناورانه و حمایت از ایدههای نو، فرصتهای مناسبی برای رشد علمی و فناوری دانشجویان ایجاد شده است، اما همچنان چالشهایی همچون غلبه آموزش نظری، ارتباط محدود دانشگاه با صنعت، کمبود امکانات پژوهشی در برخی دانشگاهها و توجه ناکافی به مهارتهای عملی و کارآفرینی وجود دارد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: دانشگاههای کشور از ظرفیت مناسبی برای تربیت دانشجویان مسئلهمحور و نوآور برخوردار هستند، اما تحقق کامل این هدف مستلزم گسترش آموزشهای مهارتی، تقویت تعامل دانشگاه با صنعت و جامعه و حمایت بیشتر از ایدهها و نوآوریهای دانشجویان است.
تدوین یک برنامه جامع بر اساس نیازهای واقعی کشور نخستین گام برای تحقق دانشگاه تراز است
آروئی با اشاره به راهکارهای تحقق دانشگاه تراز انقلاب اسلامی، اظهار کرد: اگر بخواهیم دیدگاه رهبر انقلاب درباره دانشگاه تراز را از سطح شعار به برنامه عملیاتی تبدیل کنیم، نخستین گام تدوین یک برنامه جامع، واقعبینانه و قابل اجرا بر اساس نیازهای واقعی کشور و اجرای دقیق آن است. همچنین این برنامه باید بر ارتقای کیفیت آموزش، تقویت پژوهشهای مسئلهمحور، توسعه نوآوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد و همچنین افزایش تعامل دانشگاه با صنعت و جامعه متمرکز باشد.
وی با بیان اینکه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نقش محوری در این مسیر بر عهده دارد، خاطرنشان کرد: این وزارتخانه مسئول سیاستگذاری، برنامهریزی و نظارت بر عملکرد دانشگاههاست، اما تحقق دانشگاه تراز تنها با مشارکت وزارت علوم امکانپذیر نیست و نیازمند همکاری دانشگاهها، اعضای هیئت علمی، دانشجویان، وزارت بهداشت در حوزه آموزش پزشکی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، صنعت و بخش خصوصی است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: زمانی میتوان به دانشگاه مطلوب و اثرگذار دست یافت که همه این مجموعهها با همافزایی و همکاری، علم را در خدمت حل مسائل کشور، توسعه فناوری، ارتقای کیفیت زندگی مردم و پیشرفت همهجانبه جامعه قرار دهند.
انتهای پیام
