مهدی ابراهیمی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه برنامهریزی داده محور و مستند به پژوهشهای علمی از رویکردهای قرارگاه اجتماعی مشهد است، اظهار کرد: بر اساس پژوهشی که به سفارش قرارگاه اجتماعی مشهد انجام شد، دلایل و عوامل بازماندگی از تحصیل در میان دانشآموزان بازمانده از تحصیل که در پویش «مشهد مهربان» سال گذشته شناسایی شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. ما در قرارگاه اجتماعی بر این باوریم که اقدامات باید بر پایه کار علمی، دادههای معتبر و پژوهش انجام شود.
وی افزود: با توجه به اینکه شهرداریها در حوزه کودکان بازمانده از تحصیل به عنوان نهاد همکار فعالیت میکنند، در صورتی که به این کودکان رسیدگی نشود، بخشی از آنها به صورت کودکان کار دیده خواهند شد. کودکان بازمانده از تحصیل و کودکان کار و خیابان از جمله آسیبهای اجتماعی مهم هستند که در این زمینه شهرداریها باید با همکاری سازمان بهزیستی نسبت به ساماندهی کودکان کار اقدام کنند.
معاون اجتماعی و مشارکتهای سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد با اشاره به روش اجرای این پژوهش،گفت: در این پژوهش دلایل و عوامل بازماندگی از تحصیل در میان دانشآموزان بازمانده از تحصیل که در پویش «مشهد مهربان» سال گذشته شناسایی شده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده از این پژوهش مبنای برنامهریزی ما برای ساماندهی کودکان بازمانده از تحصیل خواهد بود.
ابراهیمی خاطرنشان کرد: بر اساس یافتههای این پژوهش، ترک تحصیل یا بازماندگی از تحصیل حاصل یک فرآیند تدریجی است که در بستر تعامل عوامل مختلف شکل میگیرد. به منظور دستیابی به نتایج مطلوب، در این پژوهش مدل فرآیند خروج کودکان از چرخه تحصیل ارائه شده که حاصل تحلیل ۳۷ مصاحبه عمیق با کودکان و نوجوانان بازمانده از تحصیل و خانوادههای آنان است.
وی در خصوص نتایج حاصل از این پژوهش تصریح کرد: فقر ساختاری، سطح پایین درآمد والدین، اعتیاد پدر، زندانی بودن والد، حاشیهنشینی و جدایی یا طلاق والدین از مهمترین عواملی است که در مصاحبه با کودکان، نوجوانان و پدر و مادرهای آنان شناسایی شده است.
دبیر قرارگاه اجتماعی شهرداری مشهد با تأکید بر ضرورت همکاری بیننهادها بیان کرد: آموزش و پرورش به تنهایی نمیتواند در زمینه کودکان بازمانده از تحصیل، بازگرداندن آنها به تحصیل یا حفظ آنها در دوره تحصیل به شکلی کاملا موفق عمل کند؛ این ضرورت وجود دارد که نهادهای اجتماعی و سازمانهایی که مسئولیت اجتماعی دارند، دست به دست هم دهند و با همافزایی و مشارکت، اقدامات و مداخلات مؤثرتری انجام دهند. بخشی از این آسیب به وضعیت فرهنگی، اجتماعی و خانواده این کودکان بازمیگردد، ولی بخشی از آن نیز متأثر از شرایط اقتصادی کلان جامعه است.
ابراهیمی در ادامه با بیان اینکه این مدل در پژوهش عنوان شده، راهنمایی برای طراحی مداخلات ارائه میدهد، یادآور شد: با توجه به نقش محوری فقر ساختاری و عوامل مؤثر بر آن، اجرای مداخلات اقتصادی جامع شامل حمایت از اشتغال، درمان اعتیاد، خدمات بهداشتی و آموزش بزرگسالان ضروری است. همچنین اهمیت جدایی والدین به عنوان زمینهساز تشدید فقر نشان میدهد که حمایت از خانوادهها برای پیشگیری از جدایی و همچنین حمایت ویژه از خانوادههای تکسرپرست، بهویژه مادران سرپرست خانوار، باید در اولویت قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت اقدامات پیشگیرانه، اظهار کرد: شناسایی زودهنگام خانوادهها و کودکان در معرض خطر و ارائه حمایتهای پیشگیرانه میتواند از ورود آنان به چرخه بازماندگی از تحصیل جلوگیری کند. آنچه به حوزه اقدامات فرهنگی، آگاهانه و پیشگیرانه بازمیگردد، باید با کمک نهادهای اجتماعی و سازمانهایی که مسئولیت اجتماعی دارند، به نحوی انجام شود تا در سالهای آینده شاهد کمتر شدن کودکان بازمانده از تحصیل و به تبع آن، کمتر شدن حضور کودکان کار و خیابان باشیم.
معاون اجتماعی و مشارکتهای سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد با اشاره به ارزش این پژوهش برای برنامهریزیهای آتی گفت: با توجه به اینکه ما پژوهش بومی در مشهد نداشتیم و چند سالی بود که در این زمینه پژوهشی انجام نگرفته بود، این پژوهش میتواند به عنوان چراغ راه عمل کند و دستورالعملها و راهکارهایی را پیش روی ما قرار دهد تا بتوانیم از این راهکارها در برنامههای اجرایی استفاده کنیم.
ابراهیمی با اشاره به روش شناسایی این کودکان گفت: شهرداری مشهد طی سالهای گذشته پویش «مشهد مهربان» را با هدف حمایت از کودکان بازمانده از تحصیل مشهدی برگزار کرده است. ما از طریق شورای اجتماعی محلات و کارشناسان مراکز اجتماعی، این کودکان را شناسایی و در سامانهای ثبتنام کردیم. اگرچه آموزش و پرورش خود سامانهای برای کودکان بازمانده از تحصیل دارد، اما این ضرورت وجود داشت که در گستره محله و به صورت محلهمحور این افراد شناسایی شوند. بیش از ۳۰۰ دانشآموز بازمانده از تحصیل توسط مراکز اجتماعی و فعالان اجتماعی شناسایی شدند که ارزشمندی این کار به این دلیل است که میشود این کودکان را رصد کرد.
دبیر قرارگاه اجتماعی شهرداری مشهد با تأکید بر رویکرد مستمر این قرارگاه تصریح کرد: با توجه به یافتههای این پژوهش و جلسات متعدد قرارگاه اجتماعی مشهد، شناسایی، رصد و پیگیری کودکان بازمانده از اول مهر تا مهر سال بعد، یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. بنای ما در قرارگاه اجتماعی شهرداری مشهد این است که موضوع کودکان بازمانده از تحصیل را در طول سال پیگیری کنیم و این موضوع محدود به پویش یا کمپینهای کوتاهمدت نباشد. امسال با کمک کمیته امداد و استفاده از ظرفیتهای مردمی، این شناسایی و رصد در طول سال تحصیلی انجام میشود.
ابراهیمی افزود: یکی از اهداف ما در قرارگاه اجتماعی، آن دسته از کودکانی است که اصلاً وارد مدرسه نمیشوند یا ترک تحصیل میکنند. قاعدتاً استعدادهای این دانشآموزان دیده نمیشود یا فرصت بروز استعدادهایشان گرفته میشود و این آگاهی کم در بین خود دانشآموزان و خانوادهها، سرمنشأ آسیبهای اجتماعی بیشتری در آینده خواهد شد.
معاون اجتماعی و مشارکتهای سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد با بیان اینکه موضوع آسیبهای اجتماعی و کودکان کار یا بازمانده از تحصیل یک موضوع تکعلتی نیست، تصریح کرد: این موضوع مرتبط با یک سازمان خاص نیست. حضور کودکان کار در خیابانها و کودکان بازمانده از تحصیل، چندعلتی است و عوامل مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و غیره در این موضوع نقش دارند. همه این عوامل و نهادهای مرتبط باید در این موضوع سهیم باشند و با همافزایی همه نهادها به یکدیگر کمک کنند.
ابراهیمی با اشاره به یکی از مهمترین عوامل تداوم پدیده کودکان کار و تکدیگری گفت: یکی از موضوعات در خصوص کودکان کار و تکدیگری، کمکهایی است که مردم و شهروندان از سر خیرخواهی و نوعدوستی به کودکان کار در معابر میکنند. اگرچه این اقدام با نیت خیر انجام میشود، اما میتواند از طریق نهادهای خیریه و مراکز نیکوکاری به شکلی هدفمند و مؤثرتر به دست این خانوادهها و کودکان برسد تا زمینه سوءاستفاده از کودکان کار در جامعه فراهم نباشد. مهمترین مشارکتی که مردم میتوانند انجام دهند، کمک کردن صحیح است. توصیه میشود مردم در راستای جلوگیری از آسیبهای اجتماعی به کودکان، از راه مؤسسات و مراکز اجتماعی معتبر به این کودکان کمک کنند.
وی در خصوص همکاری شهرداری با سایر نهادها، مطرح کرد: ۳ سال است که پویش مشهد مهربان را برگزار میکنیم و امسال برای چهارمین سال متوالی آن را انجام میدهیم. ضمن دعوت همه سازمانها و نهادها در قالب قرارگاه اجتماعی مشهد، امکاناتی که در اختیار ماست و شورای اجتماعی محلات که شبکهای فعال در تمامی محلات است را به میدان آوردهایم تا به کمک سایر نهادها و سازمانها بتوانیم در این زمینه مؤثر باشیم.
ابراهیمی با اشاره به برنامههای آتی قرارگاه اجتماعی اضافه کرد: بهزودی از پویش جدید ما در این راستا رونمایی خواهد شد. همچنین برنامهریزی شده است با کمک کمیته امداد و سازمانهای اجتماعی، امکانات موجود را همافزایی کنیم تا بتوانیم بهتر و مؤثرتر مداخله کنیم. قاعدتاً کودک بازمانده از تحصیل و هر آسیب اجتماعی قابل حذف کامل نیست، اما قابل کاهش، اصلاح و کنترل است. امیدواریم بتوانیم در این زمینه با کمک سازمانها، در راستای کنترل، کاهش و اصلاح این آسیب، قدمهای مؤثری برداریم.
انتهای پیام
