به گزارش ایسنا، آیین اختتامیه نخستین دوره «جایزه جهانی امام شهید»، با هدف پاسداشت یاد و راه رهبر شهید امروز دوشنبه (۲۳ تیرماه) در حسینیه الزهرا(س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با حضور جمعی از مقامات فرهنگی، اندیشمندان و شاعران برجسته بینالمللی برگزار شد.
سید عباس صالحی- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی- در این مراسم با تأکید بر جایگاه بینظیر شعری رهبر معظم انقلاب، ایشان را «پدر امت اسلامی» و «پدر داغداران ملتهای ایران و فراسوی مرزها» خواند و گفت: رهبر فرزانه ما، برخلاف بسیاری از رهبران جهان عرب و اسلام که از ادبیات و شعر بیگانهاند، از کودکی تحت تربیت مادر گرانقدر خود، با ذوق شعری پرورش یافت و تا پایان عمر، در سه زبان فارسی، عربی و ترکی، هم حافظهای کمنظیر داشت، هم در نقد شعر متبحر بود و هم خود شاعر میسرود.
صالحی با اشاره به دیدار و آشنایی محمد مهدی جواهری، شاعر فقید عرب و عراقی، با رهبر انقلاب، خاطرنشان کرد: جواهری، ایشان را با دیگر رهبران عرب و جهان اسلام مقایسه میکرد و از انس عمیق رهبر ایران با ادبیات و شعر به حیرت میافتاد.
وزیر فرهنگ با برشمردن ابعاد شخصیت ادبی رهبری، افزود: ایشان نه تنها شعر بسیاری میخواندند و حافظهای استثنایی داشتند، بلکه در نقد شعر، شاعری و حتی شاعرپروری نیز سهمی بیبدیل در دوران پس از انقلاب ایفا کردند. جلسات نیمۀ رمضان انس با شعر، تنها بخشی از تجلی علاقۀ ایشان بود و در طول سال نیز همواره شاعران جوان را تشویق و ترغیب میکردند.
صالحی در بخش دیگری از سخنان خود، تأسیس «مکتب شعر انقلاب، مقدس و مقاومت» را از برکات نگاه رهبری دانست و تصریح کرد: ایشان همواره تأکید داشتند که انقلاب بدون شعر، ناتمام، ناقص و بیرسانه است؛ چراکه ذات فرهنگی و هویت ایرانی با شعر آمیخته شده است. رهبر شهید همواره بر شعر تاکید داشتندو اینکه انقلاب بدون شعر ناقص است. از همان ابتدا که خاطرات منتشر شده از ابتدا به آقای اخوان زنگ زدند که انقلاب شده و شما نمی خواهید شعری داشته باشید. انقلاب اسلامی ایران به خاطر ذات فرهنگی اش و هویت ایرانی به شعر آمیخته شده است.
وی از همان ابتدای انقلاب بر پیوند شعر با ماندگاری انقلاب پای میفشردند و این نگاه، چه پیش از رهبری و چه پس از آن، استمرار داشته است.
وزیر فرهنگ با تسلیت مجدد به همه داغداران، به ویژه جامعۀ ادب و شعر، امیدواری کرد که راه گشوده شدۀ رهبری در افق شعر و ادبیات ایران، توسط شاعران ایرانی و غیرایرانی ادامه یابد و از دستاندرکاران گردآوری این مجموعه ارزشمند، هرچند در آغاز راه هستند، سپاسگزاری کرد.
شعر، ماندگارترین رسانه برای معرفی مکتب رهبر شهید است
حجتالاسلام محمدمهدی ایمانیپور -رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی- جهانی شعر «امام شهید» با اشاره به جایگاه این رویداد اظهار کرد: نخستین برنامه فرهنگی و بینالمللی جمهوری اسلامی ایران پس از مراسم باشکوه تشییع رهبر شهید، با شعر آغاز شده است و امیدواریم این حرکت به یک جریان فرهنگی ماندگار تبدیل شود. بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، این جایزه در سالهای آینده نیز ادامه خواهد یافت و دامنه آن به دیگر کشورها گسترش پیدا میکند.
وی با بیان اینکه توجه رهبر شهید به شعر، تنها از سر ذوق ادبی نبود، افزود: ایشان در محافل شعر نهتنها شاعری خوشذوق، بلکه منتقدی دقیق و صاحبنظر بودند و نقدهایشان همواره برای شاعران راهگشا و ارزشمند بود. با این حال، اهمیت شعر در نگاه ایشان بیش از هر چیز به ظرفیت این هنر برای انتقال پیام بازمیگشت، چراکه معتقد بودند پیام از مسیر شعر، ماندگارتر و اثرگذارتر منتقل میشود.
ایمانیپور با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، گفت: رهبر معظم انقلاب، زبان فارسی را ظرفیتی بزرگ برای انتقال پیام معرفی کردند و رهبر شهید نیز از زبان فارسی به عنوان «چراغ راه تمدن ایرانی ـ اسلامی» یاد میکرد. از همین رو، آغاز نخستین رویداد فرهنگی بینالمللی پس از شهادت ایشان با محور شعر، انتخابی کاملاً معنادار بود.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر فراهم شدن «فرصتی تازه» برای معرفی مکتب امامین انقلاب، اظهار کرد: بار اصلی این مسئولیت بر دوش نخبگان، اندیشمندان، اصحاب فرهنگ، هنر و ادب قرار دارد و این سخن، مسئولیت فعالان فرهنگی را بیش از گذشته سنگین میکند.
وی با بیان خاطرهای از دیدار با یکی از رهبران مذهبی جهان افزود: در یکی از سفرهای بینالمللی، یکی از رهبران برجسته ارتدوکس به من گفت اشتباهی را که درباره معرفی برخی رهبران بزرگ رخ داده، درباره رهبر خودتان تکرار نکنید؛ اندیشهها و دیدگاههای ایشان باید به زبانهای مختلف و از مسیرهای گوناگون به جهان معرفی شود.
ایمانیپور همچنین با اشاره به نقلقولی از نلسون ماندلا گفت: بر اساس روایت یکی از همکاران، ماندلا معتقد بود امام خمینی(ره) و رهبر شهید ایران از شخصیتهایی هستند که آنگونه که شایسته است در جهان شناخته نشدهاند و این موضوع، مسئولیت ما را برای معرفی این چهرهها دوچندان میکند.
وی با اشاره به نتایج یک پیمایش در راهپیمایی اربعین سال گذشته نیز اظهار کرد: این پژوهش نشان داد بسیاری از جوانان عراقی شناخت دقیقی از امام خمینی(ره) ندارند و نباید اجازه دهیم این وضعیت درباره رهبر شهید نیز تکرار شود. فرصت ایجادشده برای معرفی اندیشههای ایشان نباید از دست برود.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با اشاره به بررسیهای انجامشده درباره جایزه جهانی امام خمینی(ره) افزود: هرچه از رحلت امام فاصله گرفتهایم، تعداد آثار پژوهشی درباره مکتب ایشان کاهش یافته است. این تجربه، هشداری جدی برای اهتمام بیشتر به معرفی و تبیین اندیشههای رهبر شهید به شمار میرود.
وی از استقبال گسترده شاعران جهان از این رویداد خبر داد و گفت: شاعران ۴۰ کشور آثار خود را به دبیرخانه ارسال کردند و شمار آثار که تا چند روز پیش حدود دو هزار اثر بود، امروز از سه هزار قطعه شعر فراتر رفته است؛ استقبالی که نشاندهنده ظرفیت بالای این جایزه و جایگاه جهانی آن است.
فقدان رهبر شهید برای جامعه شاعران، احساسیاز یتیمی به همراه آورده است
در ادامه این مراسم، افشین علاء با اشاره به جایگاه شعر و ادبیات فارسی گفت: شعر و ادب فارسی بزرگترین سرمایه فرهنگی ایران است و شاعران وظیفه دارند از این ظرفیت برای انتقال پیام انقلاب اسلامی و معرفی عظمت و مظلومیت رهبر شهید به جهانیان بهره ببرند.
این شاعر با بیان اینکه رهبر شهید دقیقترین و دلسوزترین مخاطب اشعار او بود، اظهار کرد: پس از شهادت ایشان احساس میکنم پیگیرترین، مهربانترین و دقیقترین مخاطب شعرم را از دست دادهام. حتی نزدیکترین افراد به من نیز به اندازه ایشان اشعارم را با دقت نمیخواندند و درباره آن نظر نمیدادند؛ از همین رو، فقدان ایشان برای جامعه شاعران، احساسی از یتیمی به همراه آورده است.
در ادامه غلامعلی حدادعادل- رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی - با تأکید بر نقش هنر در ماندگاری ارزشهای انسانی، گفت: هنر بیش از آنکه با عقل و منطق سروکار داشته باشد، مخاطب دل و احساس انسان است و به همین دلیل، ابزاری کارآمد برای تثبیت و انتقال ارزشها به شمار میرود.
وی با بیان اینکه هر اندیشهای که با هنر همراه نباشد، ماندگار نخواهد شد، افزود: رهبر شهید حدود ۳۵ سال پیش بر این نکته تأکید کردند که هر فکر و فرهنگی برای ماندگاری نیازمند هنر است. هنر چهره خشک و عبوس منطق را دلنشین میکند و به همین دلیل، تأثیرگذاری آن بر جامعه عمیقتر است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی با اشاره به جایگاه ادبیات و شعر اظهار داشت: ادبیات، هنر زبان و شعر، عالیترین جلوه آن است. شاعر باید تصمیم بگیرد که شعر را تنها برای خود و لذت شخصی بسراید یا آن را در خدمت ارزشهای متعالی و جامعه قرار دهد. در جهانبینی اسلامی، شاعری ارزشمند است که هنر خود را وقف آرمانهای انسانی کند.
حدادعادل ادامه داد: رهبر شهید ضمن احترام به ذوق و احساس شاعر، همواره بر مسئولیت اجتماعی آنها تأکید داشتند. ایشان معتقد بودند که شاعر نمیتواند نسبت به درد و رنج مردم، ظلم و ستم بیاعتنا باشد و اگر وجدان بیداری داشته باشد، از قدرت نفوذ شعر برای کاهش آلام مردم و مقابله با ظلم استفاده میکند.
وی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به شعر و ادبیات گفت: ایشان با وجود مسئولیتهای سنگین سیاسی، مدیریتی، علمی و حوزوی، حق شعر و شاعری را ادا کردند و شعر را وسیلهای برای ترویج و تثبیت ارزشهای انسانی قرار دادند. ستایش رهبر شهید، ستایش یک فرد یا یک حاکم نیست، بلکه تجلیل از نماد روشن مبارزه با ظلم و دفاع از ارزشهای انسانی است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی با اشاره به سابقه مدیحهسرایی در تاریخ ادبیات فارسی افزود: اگر مدح سلاطین ستمگر کاری مذموم بوده است، سکوت در برابر رهبری که همه عمر خود را صرف مبارزه با سلطه و ظلم کرده نیز مذموم است. شاعران باید از قهرمانی سخن بگویند که جان خود را در راه ایمان و آرمانهایش فدا کرده است.
حدادعادل با انتقاد از عملکرد رسانههای جریان غالب و نهادهای بینالمللی گفت: در دنیای امروز که بسیاری از رسانهها در خدمت دروغپردازی و وارونهنمایی حقیقت هستند، شعر باید آیینه حقیقت باشد و شاعر، آیینهدار حقیقت. شعر رسانهای کمهزینه، در دسترس و برخاسته از جان انسان است و میتواند حقایقی را منتقل کند که دیگر رسانهها از بیان آن ناتوان یا از آن محروم هستند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی خاطرنشان کرد: شاعر امروز وظیفه دارد مردم جهان را در برابر موج رسانههای دروغ آگاه کند و نشان دهد شعارهایی که درباره آزادی، صلح، برابری و تنوع فرهنگی داده میشود، در عمل با واقعیتهای موجود فاصله دارد. همچنین باید ناکارآمدی بسیاری از سازمانهای بینالمللی در مقابله با ظلم را به تصویر بکشد و صدای حقیقت را به گوش جهانیان برساند.
اعزام ۱۰۰ شاعر به نیابت از امام شهید در پیادهروی اربعین
در ادامه این مراسم، علیرضا قزوه- دبیر علمی جایزه جهانی شعر «امام شهید»- از استقبال کمسابقه شاعران داخلی و خارجی از این رویداد خبر داد و گفت: آثار ارسالی همچنان در حال افزایش است و مجموعه اشعار این جایزه که تاکنون در ۱۰ جلد آماده شده، ظرفیت انتشار تا ۲۰ جلد را نیز دارد.
وی با اشاره به مشارکت گروههای مختلف علمی در تدوین این مجموعه، افزود: بخشهای شعر فارسی، عربی، انگلیسی، افغانستان، شبهقاره و کودک و نوجوان با همکاری استادان و پژوهشگران این حوزه ساماندهی شده و گروهی از کارشناسان تدوین این آثار را برعهده داشتهاند.
قزوه همچنین از اعزام ۱۰۰ شاعر به نیابت از امام شهید در پیادهروی اربعین خبر داد و اظهار کرد: این برنامه با مشارکت چندین نهاد فرهنگی برگزار میشود و گامی در مسیر پیوند شعر آیینی با فرهنگ عاشورا و معرفی اندیشههای امام شهید خواهد بود.
دبیر علمی جایزه جهانی شعر «امام شهید» با تأکید بر اینکه برگزاری این رویداد حاصل همکاری مجموعهای از دستگاههای فرهنگی است، از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بهعنوان محور اصلی این حرکت یاد کرد و ابراز امیدواری کرد این جایزه در سالهای آینده با گسترهای بینالمللیتر ادامه یابد.
«جایزه جهانی امام شهید» با هدف زنده نگاه داشتن آرمانهای بلند قائد شهید و ترویج ادبیات و هنر آیینی در عرصه بینالملل، تلاش دارد بستری برای تعامل اندیشمندان و هنرمندان کشورهای مختلف فراهم آورد.
در این مراسم از چندین جلد کتاب حاوی اشعار شاعران داخلی و خارجی (همراه با ترجمه) رونمایی شد. همچنین ۴۲ شاعر از ۱۰ کشور به عنوان برگزیده معرفی شدند؛ ۱۴ شاعر ایرانی جوایز خود را در این مراسم دریافت کردند و دو قطعه موسیقی آیینی نیز رونمایی شد.
بخش شعرخوانی این رویداد با محوریت رثای رهبر شهید، میزبان شاعران صاحبنامی از کشورهای عراق، پاکستان، هند، افغانستان، یمن و لبنان بود.
انتهای پیام
