رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان کلات، گفت: ما با گنجینهای از رودخانهها و درههای عمیق در این شهرستان روبرو هستیم که نیازمند مدیریت هوشمند و گردشگری پایدار است.
شعبانعلی فرهمند، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به توپوگرافی پیچیده و منحصر به فرد کلات، تأکید کرد: رشتهکوه هزار مسجد تنها یک توده صخرهای نیست، بلکه رگ حیاتی منطقه است.
وی اظهار کرد: موقعیت جغرافیایی کلات باعث شده تا با پدیده تلاقی آبهای کوهستانی روبرو باشیم. هزار مسجد به عنوان اصلیترین منبع تغذیه آبهای سطحی، با ایجاد درههای عمیق و منحصر به فرد، بستری را فراهم کرده که دهها چشمه و رودخانه دائمی در آن جریان دارند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان کلات، خاطرنشان کرد: این جریانهای آبی، علاوه بر تأمین نیازهای حیاتی کشاورزی و شرب، زیستگاههای بسیار ارزشمندی برای حیاتوحش و پوشش گیاهی نیمه مرغوب ایجاد کردهاند که خود یکی از جاذبههای اصلی برای گردشگران علمی و طبیعتگردان است.
وی در ادامه افزود: رودخانه قرهسو، نماد زیباییهای کلات است. عبور این رودخانه از میان بستر سنگهای تیره رنگ و ایجاد آبشارهای پلکانی، منظرهای ساخته که با هیچ جای دیگری در خراسان قابل مقایسه نیست. این منطقه امروزه به یک مقصد گردشگری شناخته شده تبدیل شده، اما چالش اصلی ما، مدیریت تراکم گردشگران در این نقاط حساس است.
فرهمند در ادامه به رودخانه زاوین اشاره کرد و گفت: مجموعه آبشارهای زاوین در کنار سد زاوین، پتانسیل بسیار بالایی برای توسعه گردشگری آبی و ورزشی دارد. این منطقه با داشتن پوشش گیاهی متنوع، میتواند به یک پارک طبیعی بزرگ برای خانوادهها تبدیل شود.
وی همچنین با اشاره به منطقه ارتکند، آن را بهشت گمشده کلات نامید و خاطرنشان کرد: آبشار دوگانه ارتکند، درههای سنگی که بر اثر فرسایش هزارساله شکل گرفتهاند و باغهای میوه که در کنار جریان آب قرار دارند، ترکیبی از زیبایی و آرامش را ارائه میدهند که برای طبیعتگردان بسیار جذاب است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان کلات، همچنین به اهمیت ملی آبشار بابا رمضان اشاره و اظهار کرد: این آبشار که در شمال غرب شهرستان و در دامنههای هزار مسجد واقع شده، به دلیل ارزشهای اکولوژیک بینظیر، در فهرست آثار طبیعی ملی ایران به ثبت رسیده است. بابا رمضان نه تنها یک جاذبه گردشگری، بلکه یک میراث طبیعی است که حفاظت از آن وظیفهای ملی است.
توسعه گردشگری روستایی و فرصتهای بومی
فرهمند بر نقش مهم روستاها در توسعه اقتصادی منطقه، اشاره کرد و گفت: ما در اداره میراث فرهنگی معتقدیم که گردشگری نباید فقط در مراکز شهری یا نقاط شناخته شده متمرکز باشد. کلات دارای درهها و ارتفاعاتی است که آبشارهای کوچک و بزرگی در آنها پنهان شدهاند.
وی افزود: این نقاط بکر، بهترین مکان برای توسعه گردشگری روستایی هستند. هدف ما این است که با ایجاد مسیرهای کوهنوردی و طبیعتگردی در این مناطق، گردشگر را به قلب روستاها هدایت کنیم تا از این طریق، اقتصاد محلی تقویت شده و جوامع روستایی از منافع مستقیم گردشگری بهرهمند شوند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان کلات بیان کرد: تلفیق گردشگری با صنایع دستی و محصولات کشاورزی منطقه، میتواند تجربه گردشگری را دوچندان کند. وقتی یک گردشگر در کلات سفر میکند، باید بتواند علاوه بر لذت از زیبایی آبشارها، از محصولات ارگانیک باغهای ارتکند و صنایع دستی بافتنی مناطق اطراف نیز بهرهمند شود.
وی در ادامه با اشاره به چالشهای پیش رو، از ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت منابع گفت: یکی از بزرگترین چالشهای ما، حفظ تعادل میان توسعه گردشگری و حفاظت از محیطزیست است. ما نباید اجازه دهیم که افزایش بازدیدکنندگان، به قیمت تخریب پوشش گیاهی یا آلودگی منابع آبی تمام شود. مدیریت بحران در حوزه گردشگری، یعنی ما باید بدانیم در هر نقطه از کلات، چه میزان ظرفیت پذیرش مسافر وجود دارد.
فرهمند همچنین به موضوع زیرساختها پرداخت و گفت: با وجود تمامی این جاذبهها، هنوز در برخی مناطق با کمبود زیرساختهای رفاهی استاندارد روبهرو هستیم. ایجاد اقامتگاههای بومگردی با رعایت استانداردهای محیطزیستی و بهبود مسیرهای دسترسی، از اولویتهای اصلی ماست. ما به دنبال جذب سرمایهگذارانی هستیم که به گردشگری مسئولانه اهمیت میدهند و میخواهند با ایجاد زیرساختهای سبز، به توسعه پایدار کمک کنند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان کلات در ادامه بر اهمیت نقش مردم محلی در زنجیره گردشگری تأکید و اظهار کرد: مردم کلات، میزبانان اصلی این زیباییها هستند. ما باید به مردم آموزش دهیم که چگونه از این فرصت برای بهبود معیشت خود استفاده کنند، بدون آنکه به میراث طبیعت آسیب بزنند. آموزشهای مربوط به رعایت بهداشت محیط، عدم رهاسازی زباله در درهها و نحوه برخورد با گردشگران، بخشی از برنامههای آموزشی ماست.
وی با اشاره به نقش جمعیت هلالاحمر و نهادهای امدادی در حوزههای کوهستانی، افزود: با توجه به توپوگرافی دشوار کلات، امنیت گردشگران در مسیرهای طبیعتگردی و کوهنوردی بسیار حائز اهمیت است. هماهنگی با نهادهای امدادی برای پوشش دادن مناطق سختالعبور، بخشی از مسئولیت ما در قبال سلامت گردشگران است.
فرهمند با بیان اینکه در کلات آب، کوهستان و تاریخ با هم پیوند خوردهاند، بیان کرد: کلات تنها یک مقصد گردشگری نیست، بلکه یک پدیده اکولوژیک است که میتواند در سطح ملی و حتی بینالمللی بدرخشد.
وی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم بین حفاظت از منابع آبی، صیانت از میراث طبیعی و توسعه اقتصادی گردشگری تعادل برقرار کنیم، کلات نه تنها به عنوان نگین آبشارهای خراسان، بلکه به عنوان یکی از زیباترین مقاصد طبیعتگردی در ایران شناخته خواهد شد.
انتهای پیام
