چرخ صنعت، با برق میچرخد، با انرژی جان میگیرد و با تداوم تولید، امید را در رگهای اقتصاد جاری میکند، اما سالهاست که کارخانهها و کارگاههای تولیدی، بیش از آنکه نگران بازار، رقابت یا توسعه باشند، چشم به تقویم خاموشیها و جدول محدودیتهای انرژی دوختهاند، هر تابستان، صدای خاموش شدن ماشینآلات جایگزین صدای تولید میشود و هر زمستان، اضطراب قطع یا افت فشار گاز، آرامش خطوط تولید را بر هم میزند. گویی برای صنعت ایران، فصلها نه با گرما و سرما، بلکه با نوع محدودیت انرژی تعریف میشوند، سناریویی که هر سال با بازیگران ثابت و پایانبندی تکراری روی صحنه میرود.
در چنین شرایطی، سال گذشته وعده داده شد که محدودیت برق صنایع از دو روز به یکروز در هفته کاهش پیدا کند، وعدهای که برای بسیاری از تولیدکنندگان، نوید بازگشت بخشی از ثبات به برنامهریزیهای تولید بود، اما آنچه در عمل رخ داد، نه تنها کاهش محدودیتها نبود، بلکه بسیاری از واحدهای صنعتی با دو روز خاموشی در هفته مواجه شدند، اتفاقی که برنامه تولید را بر هم زد، هزینههای سربار را افزایش داد، بهرهوری را کاهش داد و بسیاری از واحدها را در عمل به تعهدات خود در برابر مشتریان داخلی و خارجی با مشکل روبرو کرد، اکنون نیز وزیر صنعت، معدن و تجارت بار دیگر از کاهش محدودیتها به یکروز در هفته خبر داده است، وعدهای که صنعتگران امیدوارند این بار از تریبونها فراتر رفته و در کف کارخانهها نیز قابل لمس باشد.
بیشک امروز کشور در شرایطی متفاوت قرار دارد، آسیبدیدگی بخشی از زیرساختهای انرژی در پی شرایط جنگی، فشار مضاعفی بر شبکه برق و گاز وارد کرده و مدیریت مصرف را به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل ساخته است، هیچ تولیدکنندهای منکر این واقعیت نیست و فعالان اقتصادی نیز همواره نشان دادهاند که در بزنگاههای حساس، منافع ملی را بر منافع بنگاه خود ترجیح میدهند، اما در کنار این همراهی، انتظار دارند بار اصلی ناترازی انرژی، هر سال و در هر فصل، تنها بر دوش صنعت قرار نگیرد، زیرا اولین قربانی این تصمیمها، تولید، اشتغال و سرمایهگذاری است.
صنعتگران میگویند مشکل، تنها دو روز خاموشی برق نیست، مسئله این است که این چرخه سالهاست بدون تغییر تکرار میشود، هنوز خسارتهای ناشی از محدودیت برق در تابستان جبران نشده، زمستان از راه میرسد و دغدغه تأمین گاز آغاز میشود، این رفتوآمد میان خاموشی برق و محدودیت گاز، کارخانهها را در وضعیتی از بلاتکلیفی دائمی قرار داده است، وضعیتی که امکان برنامهریزی بلندمدت، جذب سرمایه، حفظ بازارهای فروش و حتی حفظ نیروی انسانی را با دشواری مواجه میکند.
از سوی دیگر، توقف چندساعته یا چندروزه خطوط تولید، تنها به معنای خاموش شدن چند دستگاه نیست، بلکه مواد اولیه بلااستفاده میماند، سفارشها با تأخیر تحویل میشود، هزینه استهلاک تجهیزات افزایش پیدا میکند، قیمت تمامشده محصولات بالا میرود و در نهایت، این مصرفکننده و اقتصاد کشور هستند که هزینه این ناترازی را پرداخت میکنند، بسیاری از واحدهای تولیدی نیز ناچارند برای جبران زمان از دست رفته، هزینههای مضاعفی برای اضافهکاری، تعمیرات و راهاندازی مجدد خطوط تولید بپردازند، هزینههایی که در نهایت از جیب تولیدکننده و مصرفکننده تأمین میشود.
اکنون مطالبه صنعت، نه حذف کامل محدودیتها، بلکه پایان دادن به تکرار یک سناریوی فرسایشی است. تولیدکنندگان انتظار دارند همانگونه که در شرایط سخت کنار کشور ایستادهاند، سیاستگذاریها نیز به سمت ایجاد ثبات، پیشبینیپذیری و سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی حرکت کند تا هر سال، با آغاز تابستان یا زمستان، چرخ صنعت قربانی نخست ناترازی انرژی نباشد. وعده کاهش محدودیت برق صنایع به یک روز در هفته، اگر این بار به مرحله اجرا برسد، میتواند گامی در جهت بازگرداندن بخشی از این اعتماد باشد؛ اعتمادی که استمرار تولید و رونق اقتصاد، بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد.
افزایش قطعی برق موجب از دست رفتن بازارهای هدف صادراتی شده است
محمد مشکین قلم، تولیدکننده نایلون، سفره یکبار مصرف و ... در شهرک صنعتی شهرکرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه برق واحدهای تولیدی دو روز در هفته قطع میشود، اظهار کرد: باتوجه به محدودیتهای برق صنایع، تولیدات این واحد صنعتی حدود ۷۰ درصد کاهش پیدا کرده است، همچنین با افزایش شدید هزینههای تولید از جمله نیروی کار مواجه شدهایم.
وی افزود: جابجایی روزهای تعطیل هفته در واحدهای تولیدی بدین معناست که اگر کارگر روز جمعه و سایر روزهای تعطیل در محل کار حاضر شود، باید بابت حضور در این روز تعطیل، جمعهکاری دریافت کند، اگر این هزینه توسط کارفرما به نیروی کار پرداخت نشود، از سمت ادارات مربوطه مشمول جریمه خواهد شد.
مشکین قلم با بیان اینکه قشر کارگر جزو کمدرآمدترین اقشار جامعه محسوب میشود، گفت: تعطیلی دو روزه واحدهای تولیدی موجب میشود تا کارگر نتواند ساعت موظفی خود را در طول هفته انجام دهد، بنابراین میزان دریافتی آنان کاهش پیدا میکند، تصمیمات در حوزه اقتصادی کشور باید توسط کارشناسان اقتصادی خبره اخذ شود تا فعالان اقتصادی دچار چالش نشوند.
این تولیدکننده با تاکید بر اینکه محدودیت در نظر گرفته شده برای برق صنایع ارتباط مستقیم با هزینههای تولید دارد، عنوان کرد: زمانیکه به واسطه قطعی برق، هزینههای تولید افزایش پیدا کند، قیمت تمام شده محصول نیز بالا میرود و در نهایت این افزایش هزینه بر اقتصاد خانواده و تورم نیز تاثیرگذار است، پس قطعا خانوادهها اگر بدانند توقف تولید بر معیشت آنان تاثیرگذار است، قطعا صرفهجویی بیشتری به عمل خواهند آورد تا تولید پایدار بماند، افزایش محدودیت برق در بخش خانگی هزینه کمتری به اقتصاد کشور تحمیل میکند.
وی با بیان اینکه کاهش تولید صنایع، باتوجه به افزایش محدودیت برق از یک روز در هفته به دو روز ، موجب از دست رفتن بازارهای هدف صادراتی شده است، توضیح داد: اگر نتوانیم به تعهدات خود در قراردادهای تجاری عمل کنیم، مشتریان اقدام به خرید از سایر کشورها از جمله ترکیه میکنند و در آینده نیز برای پیدا کردن بازارهای هدف صادراتی با مشکل مواجه خواهیم شد.
مشکین قلم در پایان تاکید کرد: تدوام مشکلات و موانع بر سر راه تولید در بلندمدت، موجب میشود واحدهای تولیدی اقدام به کاهش نیروی کار کنند، اگر تولید بنا بر دلایل مختلف کاهش پیدا کند، بنابراین کارفرما نمیتواند هزینههای نیروی کار خود را تامین کند، از مسئولان مرتبط خواستاریم برای حل مشکلات ورود کنند.
هزینههای پرسنلی در زمان قطعی برق صنایع در فصول گرم سال ۶۰ درصد افزایش پیدا میکند
وحید عباسی، بزرگترین تولیدکننده خوراک حیوانات خانگی در قطب صنعتی شهرکرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به قطعی دو روزه برق در این شهرک صنعتی، اظهار کرد: یکی از اصلیترین چالشهای ایجاد شده برای واحدهای تولیدی در پی قطعی برق، بحث افزایش هزینههای نیروی انسانی است، برای اینکه بتوانیم تعهدات خود را به مشتریان در موعد معیین تحویل دهیم، بالاجبار باید در روزهایی که واحد مشمول قطعی برق نیست، ساعات کاری نیروی کار را در روزهای هفته و جمعه افزایش دهیم، این مسئله موجب افزایش هزینههای حقوق و دستمزد، ایاب و ذهاب و .... میشود، هزینههای پرسنلی به دلیل جمعهکاری، اضافه کاری و سرویس در این ایام ۶۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
وی افزود: مقرر بود قطعی برق در سالجاری یکروز در هفته باشد، همچنین اعمال محدودیت برای برق صنایع، با تعامل صورت بگیرد، در حال حاضر شهرک صنعتی شهرکرد به دو قسمت تبدیل شده است، دو روز در هفته برق بخش اول و دو روز در هفته برق بخش دوم قطع میشود، باتوجه به اینکه برخی واحدهای خدماتی بهعنوان پشتیبان برای سایر واحدها در این شهرک فعالیت میکنند، در عمل این محدودیت و چالش برای برخی صنایع، به جای دو روز چهار روز است و چالشهای دیگری نیز برای ادامه فعالیت ایجاد میشود.
عباسی خاطرنشان کرد: باتوجه به قطعی دو روزه برق در شهرک صنعتی شهرکرد، تلاش کردیم در سایر روزهای هفته، تولید را افزایش دهیم، اما به دلیل افزایش مصرف برق در سایر روزهای هفته، مشمول جریمه توسط شرکت توزیع نیروی برق میشویم.
بخشی از برق مصرفی خود را از طریق دیزل ژنراتور در زمان قطعی برق تامین میکنیم
حمیدرضا حیدری، مدیر عامل یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خوراک آبزیان در خاورمیانه مستقر در شهرک صنعتی شهرکرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه قطعی برق برای این واحد تولیدی نیز دو روز در هفته است، اظهار کرد: باتوجه به اینکه در سالهای گذشته، این واحد با چالشهای مختلفی در زمان قطعی برق مواجه بود، اقدام به خرید دیزل ژنراتور برای تامین بخشی از برق مصرفی خود در زمان محدودیت کرد، خوشبختانه تولید در شرایط فعلی در این واحد پایدار است و مشکل چندانی در حال حاضر برای تامین برق نداریم و حدود ۵۰ درصد برق خود را در زمان قطعی از این طریق تامین میکنیم.
وی بیان کرد: درصدد احداث یک نیروگاه خورشیدی برای تامین برق واحد تولیدی خوراک آبزیان در شهرک صنعتی شهرکرد هستیم، به همین منظور رصد شرایط برای نصب پنل خورشیدی در حال انجام است، برای احداث نیروگاه و نصب پنل نیازمند یک منطقه وسیع هستیم.
خودمان را با محدودیت برق، سازگار میکنیم
همتی، مدیر سایت یکی از واحدهای پرتودهی مستقر در منطقه ویژه اقتصادی در چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه محدودیتهای برق برای این واحد طبق برنامه اعلامی شرکت توزیع نیروی برق استان اعمال میشود، اظهار کرد: باتوجه به شرایط فعلی کشور و جنگی که در آن قرار داریم، در تلاشیم تا خود را با محدودیتها سازگار کنیم، زیرا بسیاری از نقاط کشور از جمله جنوب کشور باتوجه به گرمای بیش از حد هوا، با چالش بیشتری مواجه هستند.
وی با بیان مرکز پرتودهی یک مجموعه خدماتی در منطقه ویژه اقتصادی محسوب میشود، گفت: این واحد کار تولیدی انجام نمیدهد، اما با قطعی برق دچار چالشهای امنیتی میشویم، اما تلاش کردیم خودمان را با شرایط سازگار کنیم تا از این شرایط عبور کنیم.
کاهش محدودیت برق صنایع در چهارمحال و بختیاری منوط به کاهش دما است
بهنام خسروی، معاون برنامهریزی ادارهکل صنعت، معدن و تجارت چهارمحال و بختیاری درگفتوگو با با اشاره به اینکه خبر کاهش محدودیت برق شهرکهای صنعتی از دو روز در هفته به یکروز، توسط وزیر صمت اعلام شد، اظهار کرد: باتوجه به پیگیریهای صورت گرفته از شرکت توزیع نیروی برق استان اعلام شد تا زمانیکه شرایط آبوهوایی مساعد نشود و شاهد کاهش دما در استان نباشیم، محدودیت دو روزه برق صنایع پابرجا است.
وی با بیان اینکه حدود ۷۰ درصد برق مصرفی در چهارمحال و بختیاری در بخش خانگی مصرف میشود، گفت: اگر روند دما در استان کاهشی شود و حدود ۲۰ درصد از میزان مصرف برق در بخش خانگی کاسته شود، قطعا این مسئله کمک بزرگی به کاهش محدودیت برق صنایع در استان میکند.
خسروی گفت: طبق اعلام شرکت توزیع نیروی برق بر اساس پیشبینیهای سازمان هواشناسی در چهارمحال و بختیاری، پیشبینی میشود از دو هفته آینده روند دما در استان کاهشی شود و اگر این اتفاق رخ دهد، محدودیت برق صنایع در استان کاهش پیدا خواهد کرد، اما اگر روند همچنان افزایشی باشد، محدودیتها باقی میماند.
به گزارش ایسنا، شاید یکی از پرسشهایی که در این میان مطرح میشود، این باشد که چرا واحدهای تولیدی برای رهایی از این چرخه تکراری ناترازی انرژی، به سمت احداث نیروگاههای خورشیدی یا تأمین برق از طریق ژنراتورهای اختصاصی حرکت نمیکنند؟ پاسخ را باید در واقعیتهای اقتصادی صنعت به ویژه در استانهای کمبرخوردار مانند چهارمحال و بختیاری جستوجو کرد، بسیاری از واحدهای تولیدی امروز با کمبود نقدینگی، افزایش هزینه مواد اولیه، رشد دستمزدها، هزینههای مالی، مالیات و کاهش حاشیه سود دست و پنجه نرم میکنند و تأمین سرمایه لازم برای احداث یک نیروگاه خورشیدی یا خرید ژنراتورهای پرقدرت، سرمایهگذاری کوچکی نیست که هر بنگاهی از عهده آن برآید.
با این حال، واقعیت آن است که ادامه این چرخه نیز هزینهای بهمراتب سنگینتر بر دوش تولید میگذارد، خسارت ناشی از توقف خطوط تولید، از دست رفتن بازارها، تأخیر در ایفای تعهدات و افزایش بهای تمامشده محصولات، در بلندمدت میتواند بسیار بیشتر از هزینه سرمایهگذاری برای تأمین برق پایدار باشد، از همین رو، امروز نگاه به انرژیهای تجدیدپذیر و ایجاد نیروگاههای خورشیدی دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه به ضرورتی برای حفظ پایداری تولید تبدیل شده است.
البته تحقق این هدف بدون حمایت دولت و نظام بانکی امکانپذیر نخواهد بود، اعطای تسهیلات کمبهره، مشوقهای مالیاتی، تسریع در صدور مجوزها و تضمین خرید برق مازاد، میتواند انگیزه سرمایهگذاری صنایع در نیروگاههای خورشیدی به ویژه در استانهای کمبرخوردار از جمله چهارمحال و بختیاری را افزایش دهد، در چنین شرایطی، نهتنها بخشی از بار شبکه سراسری برق کاهش پیدا میکند، بلکه واحدهای تولیدی نیز از وابستگی به خاموشیهای برنامهریزیشده فاصله گرفته و با اطمینان بیشتری برای تولید، اشتغال و توسعه برنامهریزی خواهند کرد.
شاید امروز بهترین فرصت باشد تا صنعت، در کنار مطالبه تأمین پایدار انرژی از دولت، خود نیز با نگاهی آیندهنگر، به سمت خودتأمینی برق حرکت کند، مسیری که هرچند در ابتدا نیازمند سرمایهگذاری است، اما در آینده میتواند چرخ تولید را از تکرار خاموشیهای فصلی و سناریوی فرساینده ناترازی انرژی نجات دهد.
انتهای پیام
