به گزارش ایسنا، حجتالاسلام والمسلمین محمود رستگاری در مراسم بزرگداشت رهبر شهید انقلاب در حسینیه جماران با اشاره به برخی باورها درباره ماه صفر اظهار کرد: در برخی منابع برای رفع سختیها و گرفتاریهای این ماه، دعا و صدقه توصیه شده است. مرحوم آیتالله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی نیز در کتاب ارزشمند المراقبات مینویسد که مشهور است ماه صفر، بهویژه چهارشنبه آخر آن، نحس است، اما در این باره روایت معتبری وجود ندارد. وی احتمال میدهد منشأ این برداشت، رحلت پیامبر اکرم(ص) در این ماه باشد؛ همانگونه که در حدیث معروف آمده است: هر کس پایان ماه صفر را به من بشارت دهد، من نیز به او بشارت بهشت میدهم.
وی افزود: مرحوم ملکی تبریزی پس از نقل این مطلب تأکید میکند که شایسته است وظایف و اعمال این ماه مورد توجه قرار گیرد و به آنها عمل شود.
این کارشناس امور دینی ادامه داد: در سالهای پایانی عمر با برکت آیتالله هاشمی رفسنجانی، در برخی نشستهای مناسبتی از محضر ایشان بهره میبردیم. در یکی از این جلسات، به مناسبت ماه صفر، درباره حدیثی از کتاب شریف تحفالعقول اثر ابنشعبه حرانی، از محدثان بزرگ شیعه، گفتوگو شد. در این روایت، پیامبر اکرم(ص) میفرمایند: من پس از خود از سه چیز درباره امتم بیمناکم.
رستگاری گفت: نخستین نگرانی پیامبر(ص)، گمراهی پس از هدایت است؛ یعنی جامعهای که به برکت رسالت پیامبر هدایت شده، رشد فکری، اخلاقی، عقلانی و فرهنگی یافته و در مسیر صحیح قرار گرفته است، ممکن است دوباره به انحراف و جاهلیت بازگردد. این پیشبینی پیامبر بسیار قابل تأمل است و امروز نیز میتوان نشانههای آن را مشاهده کرد.
وی افزود: دومین نگرانی پیامبر(ص)، فتنههای گمراهکننده است؛ فتنههایی که جامعه اسلامی را به تباهی، فساد، ظلم و بیدادگری میکشاند. سومین نگرانی نیز شهوتپرستی و آفات اخلاقی و اقتصادی در جامعه اسلامی است.
این پژوهشگر امور دینی با بیان اینکه این مقدمه برای ورود به بحث مناسبتهای ماه صفر ضروری بود، اظهار کرد: بیشتر محققان و پژوهشگران بر این باورند که هفتم ماه صفر، سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) است.
وی درباره تعبیر «نحس بودن ماه صفر» نیز گفت: ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا از واژه نحوست درباره این ماه استفاده میشود. در کتاب مفردات راغب، واژه «نحس» به معنای شوم و شر و در مقابل «سعد» به معنای مبارکی آمده است.
رستگاری ادامه داد: اگر به قرآن کریم مراجعه کنیم، میبینیم که در سه سوره، مسئله نحوست درباره اقوام عاد، ثمود و فرعون مطرح شده است. بهویژه در سوره فصلت، خداوند از «ایام نحسات» یاد میکند. این پرسش مطرح میشود که آیا روزها ذاتاً نحس هستند؟ بزرگان تفسیر معتقدند که روزها ذاتاً نه نحس هستند و نه سعد؛ بلکه نحوست و سعادت، امری عارضی است و به عملکرد انسانها بستگی دارد.
وی افزود: همانگونه که گفتهاند، زمین و زمان ذاتاً عیبی ندارند، بلکه این انسان است که از یک مکان، یا عبادتگاه و مرکز خیر میسازد و یا آن را به مرکز فساد تبدیل میکند.
این کارشناس امور دینی با اشاره به آیات سوره فصلت گفت: خداوند درباره قوم ثمود میفرماید که آنان در زمین به ناحق تکبر ورزیدند، حقوق مردم را پایمال کردند و در نتیجه، تندبادی سخت و سرد در روزهای شوم بر آنان فرستاده شد. همچنین در سوره قمر نیز پس از تکذیب پیامبران از سوی قوم عاد، عذاب الهی بر آنان نازل شد.
وی تأکید کرد: بنابراین، اگر از روزهای شوم سخن گفته میشود، این شومی نتیجه رفتار ظالمانه انسانهاست، نه ویژگی ذاتی روزها. ظلم، جامعه و حتی زمین را به تباهی میکشاند و همانگونه که در روایات آمده است، خداوند زمین مرده را به وسیله عدالت زنده میکند.
رستگاری سپس با اشاره به حوادث سال ۶۱ هجری گفت: در ماههای محرم و صفر، مصیبتهای سنگینی بر سیدالشهدا(ع)، خاندان و یاران ایشان وارد شد که در زیارت عاشورا از آن به عنوان بزرگترین مصیبت اسلام یاد شده است، اما باید توجه داشت که مصائب پس از عاشورا، از بسیاری جهات سختتر و جانکاهتر از وقایع روز عاشورا بود.
وی افزود: در کتابهای مقتل آمده است که امام حسین(ع) در روز عاشورا دو بار با خانواده خود وداع کردند. وداع دوم زمانی بود که حضرت در میدان نبرد تنها مانده بودند و یکی از دختران خردسال با مشاهده غربت پدر، از خیمه بیرون آمد و دیگر اهل بیت را نیز خبر کرد. با بلند شدن صدای گریه و شیون خاندان، امام(ع) بار دیگر نزد آنان آمدند و فرمودند: خود را برای بلا آماده کنید؛ تصور نکنید که با شهادت من همه چیز پایان مییابد، بلکه اسارت، شکنجه، تشنگی، هتک حرمت و مصائب فراوان دیگری در پیش است. البته در کنار این هشدار، آینده روشن و نصرت الهی را نیز به اهل بیت(ع) بشارت دادند.
حجتالاسلام رستگاری با اشاره به مصائب اهل بیت(ع) پس از واقعه عاشورا اظهار کرد: در روایات مربوط به عزاداری حضرت ولیعصر(عج) نیز آمده است که هنگامی که از امام زمان(عج) پرسیده میشود کدام مصیبت کربلا از همه سختتر بود، حضرت از حوادث شام نام میبرند و میفرمایند سختترین مصیبت، وقایعی بود که در شام بر اهل بیت(ع) گذشت؛ زمانی که عمه بزرگوارشان حضرت زینب(س) در میان نامحرمان و در معرض اهانتها قرار گرفت. این حادثه از سختترین مصائب اهل بیت(ع) بود.
این کارشناس و پژوهشگر دینی افزود: برخی نکات تاریخی مربوط به کربلا کمتر مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به حضور بانوان در این مجلس، لازم میدانم به عظمت زنان حاضر در نهضت عاشورا اشاره کنم و از بانوان بخواهم این معارف را برای دیگران نیز بازگو کنند.
رستگاری ادامه داد: در منابع تاریخی آمده است هنگامی که کاروان اسرا را وارد شام میکردند، حضرت امکلثوم(س) شمر را فراخواندند و فرمودند در این مسیر ستمهای فراوانی بر ما روا داشتی، اما اکنون تنها یک درخواست دارم؛ سرهای شهدا را از مقابل محمل زنان دور کنید، زیرا مردم به ما نگاه میکنند و ما خاندان رسول خدا(ص) هستیم. ایشان نه از گرسنگی، نه از تشنگی و نه از شکنجه سخن گفتند، بلکه دغدغه حفظ عفاف، حجاب و حرمت خاندان پیامبر(ص) را مطرح کردند.
وی با اشاره به نقل دیگری از حوادث شام گفت: در برخی منابع آمده است فردی به نام سهل بن سعد ساعدی هنگامی که وارد شام شد، مشاهده کرد شهر را آذینبندی کردهاند. علت را جویا شد و به او گفتند که این جشن برای ورود سرهای شهداست. او میگوید پس از مشاهده سر مبارک امام حسین(ع) بر فراز نیزه، دختر جوانی را دیدم که با وجود همه مصائب، با وقار و متانت حرکت میکرد، اما پوشش و وضعیت محمل او بسیار نامناسب بود.
این پژوهشگر امور دینی افزود: سهل بن سعد به آن بانوی بزرگوار عرض کرد که اگر کاری از دستم برمیآید، انجام دهم. آن حضرت فرمود اگر پولی همراه داری، به نیزهداران بده تا سر پدرم را از مقابل ما دور کنند؛ زیرا مردم با نگاههای خود به ما خیره شدهاند و ما خاندان رسول خدا(ص) هستیم. این رفتار نشان میدهد که حتی در سختترین شرایط نیز حفظ عفاف و کرامت برای اهل بیت(ع) اهمیت ویژهای داشت.
رستگاری ادامه داد: سهل بن سعد میگوید چهارصد درهم به یکی از نیزهداران دادم و او سر مبارک امام حسین(ع) را از مقابل کاروان دور کرد. پس از آن از دختر امام حسین(ع) پرسیدند آیا راضی شدی؟ ایشان فرمودند مرا آسودهخاطر کردی و نگرانیام برطرف شد.
وی تأکید کرد: این حوادث دردناک در شام رخ داد، اما باید آنها را برای نسل امروز بازگو کرد؛ زیرا واقعه کربلا نقشه راه هدایت است و اگر بخواهیم مسیر حق و صراط مستقیم را طی کنیم، باید از این الگوهای بزرگ درس بگیریم.
این کارشناس امور دینی سپس با اشاره به سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) اظهار کرد: آثار ارزشمند فراوانی درباره شخصیت امام حسن(ع) نگاشته شده است. از جمله کتاب حقایق پنهان و نیز کتاب صلح الحسن نوشته شیخ راضی آلیاسین که سالها پیش از سوی رهبر فقید و شهید انقلاب با عنوان صلح امام حسن؛ باشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ ترجمه شد.
وی افزود: مطالعه این کتاب را به همه کسانی که از ولایت و اهل بیت(ع) سخن میگویند توصیه میکنم تا شخصیت امام حسن(ع) را به درستی بشناسند و اجازه ندهند سخنان نادرست یا غلوآمیز به نام بزرگان دین موجب انحراف شود.
رستگاری با اشاره به یکی از خطبههای امام حسن مجتبی(ع) پس از شهادت امیرالمؤمنین علی(ع) گفت: امام حسن(ع) در نخستین روز امامت خود در کوفه، پس از بیان فضائل و مصائب پدر بزرگوارشان، خطاب به مردم فرمودند: هر کس مرا میشناسد که میشناسد و هر کس مرا نمیشناسد، بداند که من حسن، فرزند محمد(ص) هستم. حضرت در آن شرایط، خود را پیش از هر چیز فرزند رسول خدا(ص) معرفی کردند؛ زیرا دستگاه تبلیغاتی بنیامیه تلاش میکرد پیوند اهل بیت(ع) با پیامبر اکرم(ص) را کمرنگ جلوه دهد.
وی ادامه داد: امام حسن(ع) در ادامه خطبه، خود را فرزند بشارتدهنده، بیمدهنده و چراغ فروزان الهی معرفی کردند و با استناد به آیات قرآن، جایگاه اهل بیت(ع) را یادآور شدند.
این پژوهشگر امور دینی اظهار کرد: در برخی منابع تاریخی آمده است که بنیامیه حتی تلاش کردند با بهرهگیری از برخی آیات قرآن، نسبت خانوادگی امام حسن(ع) با پیامبر(ص) را مورد خدشه قرار دهند، در حالی که حقیقت، همان جایگاه والای اهل بیت(ع) است که قرآن کریم بر آن تأکید کرده است.
وی افزود: پس از پایان خطبه امام حسن(ع)، عبدالله بن عباس از مردم خواست با آن حضرت بیعت کنند و مسلمانان مناطق مختلف، از جمله عراق، بصره، فارس، حجاز و یمن، با امام حسن(ع) بیعت کردند و تنها شام از این جریان تبعیت نکرد.
رستگاری با اشاره به دیدگاههای مختلف پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع) گفت: در آن مقطع تاریخی، گروههایی درباره مسئله امامت دیدگاههای متفاوتی داشتند، اما جریان اصلی شیعه به امامت امام حسن مجتبی(ع) معتقد بود.
وی در ادامه به عوامل پذیرش صلح از سوی امام حسن(ع) پرداخت و اظهار کرد: رفاهطلبی مردم، بیتفاوتی نسبت به مصالح اسلام، خستگی ناشی از جنگهای دوران امیرالمؤمنین(ع)، مشکلات روحی و معیشتی جامعه، نارضایتی از پیامدهای جنگها، حضور خوارج و دیگر گروههای آشوبگر، تبلیغات و شایعهپراکنی گسترده معاویه، تلاش برای حذف نیروهای وفادار به اسلام و اهل بیت(ع)، توطئه ترور امام حسن(ع)، سستی مردم در همراهی با امام و خیانت برخی فرماندهان نظامی از مهمترین عواملی بود که صلح را بر امام حسن(ع) تحمیل کرد.
رستگاری خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(ص) درباره امام حسن(ع) فرموده بودند که خداوند به وسیله این فرزندم میان دو گروه از مسلمانان صلح برقرار خواهد کرد. اگر امام حسن(ع) در آن شرایط این صلح را نمیپذیرفت، اساس اسلام با خطر جدی مواجه میشد.
سخنران مراسم بزرگداشت رهبر شهید در حسینیه جماران در پایان گفت: با وجود همه بیمهریها، حتی از سوی برخی افراد نزدیک، صلح امام حسن(ع) زمینهساز قیام عاشورا و نهضت امام حسین(ع) شد و نقش تعیینکنندهای در حفظ اسلام و تشیع ایفا کرد.
انتهای پیام
