دکتر علیرضا جانبخش به مناسبت روز جهانی هپاتیت (۲۸ جولای، مصادف با ششم مرداد) در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه هپاتیت به معنای التهاب کبد است که می‌تواند بر اثر عوامل مختلفی از جمله ویروس، باکتری، قارچ و حتی عوامل غیر بیماری‌زا مانند کمبود اکسیژن، برخی داروها، مواد سمی و ... ایجاد شود، گفت: هپاتیت می‌تواند به دلایل مختلف در بدن افراد بروز کند.

وی از اهمیت هپاتیت‌های با منشاء ویروس یاد کرد که بیشتر از سایر انواع هپاتیت عامل بروز سرطان‌ها و مرگ و میر هستند و افزود: هپاتیت‌های ویروسی نیز به دو دسته اصلی از جمله هپاتیت‌های A،B،C،D،E و هپاتیت‌های فرعی تقسیم می‌شوند. در هپاتیت‌های اصلی کبد اولین عضوی است که درگیر می‌شود و مابقی ارگان‌ها ممکن است به طور ثانویه درگیر بیماری شوند، اما در هپاتیت‌های فرعی سایر نقاط بدن نیز درگیر می‌شود و کبد نیز از اعضایی است که درگیر بیماری می‌شود.

این متخصص بیماری‌های عفونی اضافه کرد: در انواع اصلی هپاتیت، آنزیم‌های کبدی معمولا هشت تا ۱۰ برابر افزایش می‌یابد، اما این میزان در هپاتیت‌های فرعی حدود سه تا پنج برابر است.

جانبخش با بیان اینکه هپاتیت‌های اصلی در زمینه دوران نهفتگی، نوع درمان، عوارض، طول دوره بیماری و ... با هم متفاوت هستند، خاطرنشان کرد: دو نوع هپاتیت B و C از سایر انواع هپاتیت خطرناک‌تر بوده و بیشتر ممکن است منجر به نارسایی کبد و هپاتیت برق آسا شوند و احتمال مزمن شدن آنها نیز بیشتر است.

وی اضافه کرد: دو نوع هپاتیت A و E معمولا زودگذر بوده و کمتر منجر به هپاتیت برق آسا، نارسایی کبد و مرگ و میر می‌شوند.

این متخصص بیماری‌های عفونی درباره هپاتیت D نیز عنوان کرد: این نوع هپاتیت یک ویروس ناقص بوده و معمولا همراه با هپاتیت B بدن افراد را درگیر می‌کند.

جانبخش با بیان اینکه هپاتیت‌های B و C می‌توانند به اشکال بالینی مختلف بروز کنند، ادامه داد: یک شکل بالینی بروز عفونت حاد است که در هپاتیت نوع B یبشتر و در نوع C کمتر است. نوع C بیشتر به صورت مزمن بروز می‌کند تا حاد.

وی با بیان اینکه در برخی موارد هپاتیت به صورت ناقلی سالم بروز می‌کند که در نوع هپاتیت B بیشتر است، یادآور شد: در این حالت فرد بدون اینکه خود علائم بیماری را بروز دهد، می‌تواند ناقل هپاتیت باشد.

این متخصص بیماری‌های عنونی شکل بالینی دیگر هپاتیت‌های نوع B و C را انواع مزمن آنها برشمرد که در این حال بیماری حداقل شش ماه با فرد هست و خود به خود فروکش نمی‌کند.

به گفته جانبخش، نوع دیگر از شکل بالینی هپاتیت‌های B و C ایجاد سیروز و نارسایی در کبد است که در هر دو نوع هپاتیت دیده می‌شود و می‌تواند منجر به عوارض ثانویه و مرگ افراد شود. 

وی تاکید کرد: هر دو نوع هپاتیت B  و C  می‌توانند به صورت سرطان‌های کبد نیز نمود یابند.

این متخصص بیماری‌های عفونی به اینکه نکته نیز اشاره کرد که هپاتیت‌های نوع B و C  در همه گروه‌های سنی قابل مشاهده هستند، اما دو نوع A و E بیشتر در جوانان دیده می‌شوند، گفت: هپاتیت نوع E در زنان باردار بیشتر دیده می‌شود و می‌تواند خطراتی از جمله سقط جنین را نیز ایجاد کند.

راه‌های انتقال و پیشگیری هپاتیت

جانبخش درباره راه‌های انتقال انواع مختلف هپاتیت نیز اظهار کرد: هپاتیت‌های نوع A و E عمدتا از طریق آب و غذای آلوده به افراد منتقل می‌شود. بدین معنا که اگر آب و غذای آلوده به ویروس وارد دهان و بدن فرد شود می‌تواند هپاتیت را ایجاد کرده و از طریق مدفوع فرد آلوده و تماس با دهان به سایر افراد نیز منتقل شود.

وی با بیان اینکه هپاتیت C عمدتا از طریق خون و فراورده‌های خونی آلوده به افراد منتقل می‌شود و حتی از روش‌های دیگر مانند تماس جنسی و انتقال مادر به نوزاد نیز منتقل نمی‌شود، افزود: اما هپاتیت B از روش‌های مختلف از جمله خون و فراورده‌های خونی و یا ابزاری که با خون در ارتباط بوده، مادر به جنین، بین زوجین و پیوند عضو به افراد منتقل می‌شود.

این متخصص بیماری‌های عفونی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از هپاتیت نیز یاد کرد و ادامه داد: مهمترین راه پیشگیری از انواع A و E هپاتیت رعایت بهداشت آب و غذا است. افراد باید حتما از سلامت آب آشامیدنی و غذای مصرفی اطمینان حاصل کنند، زیرا آلودگی خصوصا اگر از طریق آب شایع شود می‌تواند همه‌گیری ایجاد کند که البته خوشبختانه ما از سال ۱۳۶۸ تا کنون همه‌گیری در کرمانشاه نداشتیم.

جانبخش از وجود واکسن برای هپاتیت B نیز یاد کرد که می‌تواند در پیشگیری از ابتلا به این بیماری خصوصا در گروه‌های در معرض خطر بسیار مفید باشد و یادآور شد: برای کسانی که در ارتباط با فرد مبتلا به هپاتیت B بوده‌اند، افرادی که قرار است پیوند عضو یا دیالیز انجام دهند و یا کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند، تزریق واکسن توصیه می‌شود.

وی اجتناب از تماس جنسی غیرایمن، اطمینان حاصل کردن از سلامت عضو در فرآیند پیوند عضو، رعایت بهداشت در مراکز با تجمع بالا مانند زندان، آسایشگاه و سربازخانه‌ها و عدم استفاده از تیغ و وسایل مشترک، رعایت بهداشت در دندانپزشکی و اطمینان حاصل کردن از استریل بودن وسایل دندانپزشکی و ... را از دیگر راهکارهای پیشگیری از هپاتیت‌های B و C برشمرد.

هپاتیت چگونه درمان می‌شود؟

این متخصص بیماری‌های عفونی درباره روش‌های درمانی انواع هپاتیت نیز گفت: برای هپاتیت نوع B که واکسن وجود دارد، به علاوه برای دو نوع هپاتیت A و B ایمونوگلوبولین وجود دارد که تزریق آنها می‌تواند در جلوگیری از بروز بیماری در افراد در معرض خطر مفید باشد.

جانبخش ادامه داد: هپاتیت‌های نوع A و  E درمان ویژه‌ای ندارند و تنها نیازمند مراقبت‌های پزشکی و درمان‌های معمول هستند و بهبود می‌یابند.

وی از درمان‌های موثری که برای هپاتیت نوع B وجود دارد نیز یاد کرد که نیاز به استفاده طولانی مدت و گاهی برای تمام مدت عمر است و خاطرنشان کرد: برای هپاتیت نوع C نیز درمان‌هایی وجود دارد که برای بیماران معمولی سه ماه و برای کسانی که دچار سیروز کبدی شدند شش ماه درمان نیاز است، اما برای این نوع هپاتیت واکسن و ایمونوگلوبولین وجود ندارد.

این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه هپاتیت نوع B در ۹۰ درصد موارد خود به خود خوب شده و تنها در حدود ۱۰ درصد موارد مزمن می‌شود، افزود: این روند برای هپاتیت C برعکس بوده و در اکثر موارد مزمن می‌شود و کمتر خود به خود از بدن فرد پاک می‌شود.

انتهای پیام