نخستین جلسه انجمن کتابخانههای عمومی استان قم در سال جاری، امروز سه شنبه ۶ مرداد با حضور اکبر بهنامجو استاندار قم، محمد غفاری مدیرکل کتابخانههای عمومی استان و جمعی از مدیران استانی در محل کتابخانه مرکزی قم برگزار شد.
در این نشست که به بررسی آخرین وضعیت شاخصهای کتابخوانی، سرانههای فیزیکی و چالشهای پیش روی توسعه فضاهای فرهنگی استان اختصاص داشت، ضمن تصویب نرخهای جدید عضویت، تصمیمات مهمی در خصوص تامین اعتبار برای ساخت کتابخانه در مناطق پردیسان و نیروگاه، احیای پروژههای نیمهکاره و فعالسازی ظرفیت مساجد و مدارس جهت جبران فقر حرکتی در توسعه کتابخانههای عمومی اتخاذ شد.
جایگاه قم را در بحث کتابخانههای عمومی ارتقا دهیم
در ابتدای این نشست، اکبر بهنامجو، استاندار قم با اشاره به وضعیت زیرساختهای مطالعاتی در استان اظهار کرد: استان قم در بحث کتابخانههای تخصصی جایگاه اول را در کشور داراست و در حال حاضر ۲۷۰ کتابخانه تخصصی فعال که توسط نهادها و دانشگاهها اداره میشوند در استان وجود دارد.
وی یادآور شد: در حوزه کتابخانههای عمومی با کمبود جدی مواجه هستیم و در رتبههای پایینی قرار داریم؛ چرا که در گذشته گرایش و تمرکز اصلی به سمت ساخت کتابخانههای تخصصی بوده و اکنون زمان آن رسیده که جایگاه استان را در بحث کتابخانههای عمومی ارتقا دهیم.
استاندار قم با تاکید بر لزوم توسعه عادلانه فضاهای فرهنگی افزود: اولین جلسه انجمن در سال ۱۴۰۵ فرصتی برای دریافت آخرین گزارشها و بررسی وضعیت موجود بود. ما در حال حاضر ۲۷ کتابخانه عمومی در استان داریم که به هیچ وجه پاسخگوی نیاز جمعیت نیست؛ بهویژه در مناطق پرجمعیت و محروم از فضاهای فرهنگی.
بسیج دستگاهها برای احداث کتابخانه در پردیسان و نیروگاه
بهنامجو از مصوبات ویژه این جلسه برای مناطق پرجمعیت پردیسان و نیروگاه خبر داد و گفت: در این جلسه مصوب شد تا در مناطق پردیسان و نیروگاه که با فقر شدید کتابخانه عمومی روبرو هستند، جهت احداث پروژههای جدید تامین اعتبار شود. در این مسیر، وزارت راه و شهرسازی از محل اعتبارات بازآفرینی شهری، شهرداری قم مشارکت فعال خواهند داشت.
وی همچنین با اشاره به راهکارهای کوتاهمدت و میانمدت برای حل این بحران افزود: فرمانداری موظف شد تا ۲۰ مکان بالقوه را مجدداً مورد بررسی و کارشناسی قرار دهد تا در صورت تایید، به مجموعه کتابخانهها اضافه شده و تجهیزات مورد نیاز آنها را تامین کنیم. علاوه بر این، مقرر شد اقدام لازم برای راهاندازی کتابخانههای سیار انجام شود و در بحث استفاده بهینه از فضاهای موجود، فضاهای بلااستفاده در مساجد شناسایی شده و به کتابخانه تبدیل شوند.
شفافسازی نرخهای جدید عضویت و ارائه خدمات در کتابخانهها
در ادامه جلسه، محمد غفاری، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم به ارائه گزارشی از وضعیت اجرایی مصوبات پیشین پرداخت و گفت: برخلاف دورههای گذشته که مصوبات پس از جلسات معطل میماند، با تلاش همکاران نرخهای مصوب جدید عضویت از فروردین امسال به مرحله اجرا درآمده است. هرچند این مبالغ ناچیز است اما جهت انضباط مالی باید صورت میگرفت.
وی نرخهای جدید عضویت سالانه را به شرح زیر اعلام کرد: کتابخانههای روستایی و شهرهای تابعه (نظیر کهک، جعفریه)۷۰ هزار تومان، کتابخانههای مساجد و حاشیهای ۱۰۰ هزار تومان، کتابخانههای شهری درجه ۳ تا ۷: ۱۰۰ هزار تومان، کتابخانههای شاخص استانی (کتابخانه مرکزی و کتابخانه آیتالله خامنهای) ۱۵۰ هزار تومان است.
غفاری همچنین یادآور شد: سه دهه اول جامعه هدف به صورت رایگان ثبتنام میشوند و فرآیند ثبتنام نیز به دلیل اتصال به سامانه ثبت احوال و لزوم تطبیق کد ملی با شماره تلفن همراه، دقیقتر و واقعیتر شده است.
عضویت واقعی ۳۰ هزار قمی در کتابخانهها
مدیرکل کتابخانههای عمومی قم با ارائه آماری از اعضای فعال استان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳۰ هزار عضو واقعی و فعال در کتابخانههای عمومی استان قم ثبت شدهاند؛ منظور از عضو واقعی کسی است که حداقل یک کتاب به امانت گرفته و کارتش فعال است. هرچند به صورت پیشفرض هر ایرانی با کد ملی خود عضو شبکه کتابخانههای کشور است و میتواند یک کتاب امانت بگیرد، اما این ۳۰ هزار نفر فرآیند ثبتنام خود را تکمیل کردهاند. میانگین امانت کتاب در قم روزانه کمتر از ۲ هزار جلد نیست و هر عضو تا ۸ کتاب نیز میتواند به امانت ببرد.
وی در عین حال نسبت به ظرفیت پذیرش سالنهای مطالعه هشدار داد و گفت: متاسفانه مجموع صندلیهای مطالعه کتابخانههای عمومی ما در سطح استان زیر ۸۰۰ صندلی است که در فصول امتحانات و کنکور با تغییر چیدمان حداکثر به ۱۰۰۰ صندلی میرسد. در ایام کنکور سالنها کاملاً پر میشوند اما در سایر فصول سالنها به صورت نوسانی مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که بخش امانت کتاب همواره در طول سال جریان دارد.
غفاری تصریح کرد: ما از نظر کتابخانه عمومی متاسفانه رتبه آخر کشور (رتبه ۳۱) را داریم. از دهه هشتاد تاکنون تنها پروژه احداث شده، همین ساختمان کتابخانه مرکزی است که کلنگ آن در سال ۱۳۸۹ زمین خورد و در نهایت در اسفند ۱۴۰۲ افتتاح شد. بخش زیادی از فضای فیزیکی کتابخانه مرکزی که طبق نقشههای اولیه باید به مخزن اختصاص مییافت، به دلیل کمبود فضا به سالنهای دیگر تبدیل شده که این مسئله ظرفیت مخزن را فشرده کرده است.
وی با اشاره به وضعیت نامناسب پروژههای مشارکتی و حق انتفاع افزود: ما ۲۷ کتابخانه در استان داریم که ۱۲ باب آن استیجاری یا حق انتفاعی (قرارداد ۱۰ ساله با سایر دستگاهها) است. در حال حاضر قرارداد سه باب از این کتابخانهها به پایان رسیده و حتی اخطار تخلیه دریافت کردهایم؛ از جمله کتابخانه مریم در خیابان آذر که تکجنسیتی و متعلق به آموزش و پرورش است و در یکی از متراکمترین و قدیمیترین بافتهای قم قرار دارد.
آخرین وضعیت کتابخانه سلفچگان
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم در پایان به وضعیت پروژههای در دست اقدام اشاره کرد و گفت: پروژه کتابخانه سلفچگان اکنون به پیشرفت ۹۹ درصدی رسیده و تمامی تجهیزات داخلی آن خریداری شده است، اما افتتاح آن معطل وصل شدن انشعابات و همچنین تامین منابع مالی برای خرید کولرها (نیاز به ۹۸ دستگاه کولر) است که امیدواریم با حمایت استاندار تا هفته دولت به بهرهبرداری برسد.
غفاری همچنین درباره وضعیت شهرستان کهک توضیح داد: ساختمان قدیمی کتابخانه کهک عمر مفیدش تمام شده و مکاننمایی مناسبی ندارد. علاوه بر اختلافات ملکی قدیمی بین وزارت ارشاد و مسکن، طی جلساتی مقرر شد زمینی در بافت جدید شهرستان کهک اختصاص یابد تا با تامین بودجه مصوب، عملیات ساخت یک کتابخانه استاندارد در این شهرستان آغاز شود.
انتهای پیام
