بهنام اسماعیل‌جامی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه خیال‌پردازی صرفا پدیده‌ای منفی نیست، اظهار کرد: خیال پردازی دو جنبه مثبت و منفی دارد، همچنین یک امر کاملا طبیعی است و بخشی از فرآیند رشد ذهنی کودکان و نوجوانان را شکل می‌دهد اما مسئله اساسی این است که یک استاد یا مشاور تحصیلی چگونه می‌تواند این فرایند ذهنی را  در دانشجو به یک فرصت مثبت تبدیل کند.

وی با بیان اینکه اگر آموزش درست در محیط آموزشی اتفاق بیافتد دانشجو در آینده خیال پردازی‌اش جنبه مثبت پیدا می‌کند، افزود: جنبه منفی خیال پردازی همان حواشی است که در زندگی روزمره دانشجو رخ می‌دهد و او را از مسیر مطالعه دور می‌کند اما اگر دانشجو در گذشته در مدارس و موسسات آموزش دیده باشد، متوجه می‌شود که چگونه میتواند این خیال پردازی را به سمتی مثبت هدایت کند.

در جستجوی ریشه‌ها، مرز باریک بین خیال پردازی مثبت و منفی

این مشاور تحصیلی با اشاره به اینکه مرزی بین خیال پردازی مثبت با خیال پردازی منفی که عامل افت تحصیلی است وجود دارد، تصریح کرد: باید با دانشجو صحبت کرد که خیال پردازی او از چه چیزی نشئت می‌گیرد، آیا این خیال پردازی صرفا تصوری از آینده هست یا بالعکس ترسی است که در ذهن دانشجو ایجاد شده و دائم در حال بسط و گسترش می‌باشد. بنابراین ابتدا باید منبع و ریشه خیال پردازی مشخص شود.

جامی با اشاره بر اینکه خیال پردازی منفی شاخه‌های زیادی را در ذهن فرد ایجاد می‌کند، گفت: این نوع خیال پردازی باعث می‌شود، دانشجو ‌نتواند آینده خود را درست تصور کند و تمرکز لازم را برای هدایت مسیر تحصیلی از دست ‌بدهد؛ به عنوان مثال دانشجوی علوم تربیتی که چند شاخه را برای آینده تحصیلی خود از جمله معلمی، مشاوره و فعالیت در حوزه کودک و نوجوان انتخاب کرده باشد، گرفتار خیال پردازی منفی می‌شود زیرا نتوانسته یکی از آن شاخه‌ها را  پر رنگ و انتخاب کند.

وی ادامه داد: جنبه منفی خیال پردازی نوعی فرار از واقعیت محسوب می‌شود که مانند یک سد بزرگ، مانع رسیدن فرد به اهدافش است و باعث می‌شود دانشجو دائما در رویا سیر کند و واقعیتی که در جامعه وجود دارد را نبیند؛ زیرا فردی که واقع بین باشد از بین آن چند شاخه‌ای که در ذهنش وجود دارد، شاخه‌ای را که در محیط زندگی‌اش کاربردی است، انتخاب می‌کند.

این مشاوره تحصیلی با اشاره به تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر روی خیال پردازی، اظهار کرد: وقتی دانشجویان در شبکه‌های مجازی غرق می‌شوند، حس کمبود و ناکافی بودن به آنها  دست می‌دهد زیرا معمولا خود را با  افرادی که بلاگر هستند مقایسه می‌کنند و دائم فکر می‌کنند از مسیر زندگی عقب مانده‌اند، چالش‌های زندگی خود را نمی‌توانند حل کنند و خود واقعی‌شان را گم کرده‌اند.

وی تاکید کرد: وقتی فردی به رشته خود علاقه داشته باشد و جامعه هم بستر مناسب را برای او فراهم کرده‌ باشد، نتیجه مورد نظر برای فرد اتفاق می‌افتد اما اگر یکی از آنها نباشد منجر به موفقیت نمی‌شود، زیرا رابطه دوسویه بین علاقه و محیط مناسب است که می‌تواند به فرد کمک کند تا خیال پردازی منفی را کنار بگذارد.

راهکارهای علمی برای جلوگیری از خیال پردازی منفی در میان دانشجویان

جامی با اشاره به راهکارهای علمی که در زمینه جلوگیری از خیال پردازی منفی وجود دارد، تصریح کرد: اولین راهکار مدیریت زمان می‌باشد، زیرا اگر یک دانشجو یاد بگیرد که زمان خود را مدیریت کند، متوجه خواهد شد که ذهن او نیاز به استراحت دارد و این استراحت باعث می‌شود شاخه‌های ذهنی او کمتر شود تا خیال پردازی مثبت شکل بگیرد و عمل‌گرا تر فکر کند.

این مشاور تحصیلی با بیان اینکه دومین راهکار عدم مقایسه است، گفت: زیرا یکی از چالش‌های بزرگ دانشجویان این است که همیشه خود را با دیگران مقایسه می‌کنند، درحالی که فرد در مرحله اول باید خود را با گذشته خود مقایسه کند.

وی با اشاره به سومین راهکار، خاطرنشان کرد: لازم است در فضای مدارس و دانشگاه‌ها به دانشجویان بیاموزیم که خیال پردازی ذهنی میتواند جنبه مثبت و منفی داشته باشد، زیرا خیال پردازی فرآیندی اکتسابی و یاد گرفتنی است نه ذاتی. بنابراین وقتی فرد در محیطی آموزش ببیند که خیال او به جای سرکوب، هدایت شده باشد، خیال پردازی مثبت در او شکل می‌گیرد.

انتهای پیام