محسن جوادی چهارشنبه هفتم مرداد در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی و گرامیداشت روز زنجان اظهار کرد: آنچه بیش از هر چیز در شخصیت سهروردی توجه را جلب میکند، جسارت اوست. وی در حدود ۴۰ سال عمر خود توانست با شجاعت از چارچوبهای رایج عبور کند و اندیشهای تازه را بنیان بگذارد.
وی افزود: بسیاری از بزرگان فلسفه و الهیات در برابر نام بلند ابنسینا احتیاط میکردند، اما سهروردی از نقد و طرح دیدگاههای متفاوت هراسی نداشت. به اعتقاد من، تمدنها حاصل همین درخششهای ناگهانی و شخصیتهای خلاق هستند؛ آموزش و ساختارهای رسمی لازماند، اما این افراد نوآورند که مسیر حرکت تمدن را به جلو میبرند.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به انتساب سهروردی به استان زنجان، گفت: شایسته است این شهر به داشتن شخصیتی چون شیخ شهابالدین سهروردی افتخار کند. این اندیشمند از دل این جغرافیا برخاست و امروز نام و اندیشه او در مجامع علمی جهان شناخته شده است.
جوادی با اشاره به گفتوگوی خود با یکی از استادان برجسته روسیه در حوزه آثار سهروردی، بیان کرد: این استاد از دو موضوع ابراز شگفتی میکرد؛ نخست اینکه اندیشه سهروردی همچنان در پیشبرد دانش و تفکر بشری اثرگذار است و دیگر اینکه مردم ایران، با وجود شرایط دشوار و جنگ، همچنان چنین شخصیتهایی را گرامی میدارند.
وی همچنین با تجلیل از پیشینه فرهنگی و علمی زنجان اظهار کرد: این شهر در طول تاریخ بزرگان بسیاری در عرصههای علم، فرهنگ، ادبیات و کارهای خیر پرورش داده و امروز نیز چهرههای شاخص فراوانی دارد. این روحیه نوآوری و خدمت باید همچنان تداوم یابد.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با قدردانی از مردم زنجان، گفت: مردم این استان همواره در پاسداری از فرهنگ، تاریخ و هویت ایرانزمین نقشآفرین بودهاند و با تقدیم بیش از هزار شهید، دین خود را به میهن ادا کردهاند. امروز همه ما بر سفره ایثار و فداکاری آنان نشستهایم و باید قدردان این سرمایه بزرگ باشیم.
سهروردی ادامهدهنده مکتب ابنسینا بود، نه ناقض آن
در ادامه رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور، با تأکید بر جایگاه شهابالدین سهروردی در تاریخ فلسفه ایران، گفت: سهروردی نهتنها مکتب ابوعلی سینا را نقض نکرد، بلکه آن را تداوم بخشید و با پیوند دادن عقل و شهود، افق تازهای در حکمت اسلامی گشود.
محمود شالویی اظهار کرد: سهروردی بهخوبی دریافته بود که ابنسینا، تنها فیلسوف استدلالگرا نبود و خود نیز به محدودیتهای عقل استدلالی توجه داشت. از همین رو، حکمت اشراق را باید ادامه و تکامل سنت فلسفی ابنسینا دانست، نه گسستی از آن.
وی با اشاره به نگاه سهروردی به نسبت عقل و شهود، افزود: شیخ اشراق از حکمت نظری صرف و بیروح عبور کرد و کوشید میان حکمت نظری و حکمت عملی پیوند برقرار کند؛ زیرا باور داشت که حقیقت تنها از مسیر استدلال به دست نمیآید و شهود و نورانیت نیز در شناخت حقیقت نقش اساسی دارند.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به واکنش برخی اندیشمندان به آثار سهروردی، گفت: حتی فخرالدین رازی که در مواردی بر اندیشههای سهروردی نقد وارد میکرد، هنگامی که با آثار او مواجه شد، به عظمت اندیشه وی اذعان کرد. این نشان میدهد که حقیقت، فراتر از اختلافنظرهای ظاهری، جایگاه خود را در میان اهل اندیشه پیدا میکند.
شالویی، سهروردی را نماد «انسان روحانی» توصیف کرد و افزود: او میخواست عالم ماده را با عالم معنا پیوند بزند و انسانی را معرفی کند که در پرتو نور، معرفت و شهود به کمال میرسد. اما فضای آکنده از تعصب و جمود فکری زمانه، مجال درک اندیشههای او را فراهم نکرد.
وی با اشاره به سرنوشت شیخ اشراق، تصریح کرد: سهروردی در روزگاری میزیست که تعصب بر عقلانیت غلبه داشت و همین امر سبب شد اندیشههای او با اتهام ارتداد مواجه شود. او حقیقتی را که بدان دست یافته بود، پنهان نکرد و بهای آشکار کردن باورهای خود را با جان خویش پرداخت.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با استناد به اشعار حافظ و مولانا، عنوان کرد: بسیاری از بزرگان ادب فارسی، به ضرورت بیان حکیمانه حقیقت و رعایت ظرفیت مخاطبان اشاره کردهاند، اما سهروردی از جمله اندیشمندانی بود که تاب پنهان کردن آنچه را دریافته بود، نداشت و نور حقیقت را بیپرده بیان کرد.
شالویی با تأکید بر ضرورت معرفی درست شیخ اشراق به نسل جوان گفت: امروز باید سهروردی را آنگونه که شایسته است به جامعه معرفی کنیم. نسل جوان جویای حقیقت، معنا و روشنایی است و حکمت اشراق میتواند پاسخگوی بخشی از این نیاز باشد.
او ادامه داد: اندیشه سهروردی بر محور نور شکل گرفته است و نور، مفهومی است که همه انسانها فارغ از تفاوتهای فرهنگی و اعتقادی با آن احساس نزدیکی میکنند. هیچکس طالب تاریکی نیست و همه در جستوجوی روشنایی، حقیقت و معرفت هستند.
اندیشه سهروردی باید به یک جریان زنده علمی و فرهنگی تبدیل شود
در ادامه استاندار زنجان، با تأکید بر جایگاه شهابالدین سهروردی در هویت فرهنگی و تمدنی ایران، گفت: هدف ما این است که اندیشه شیخ اشراق از یک میراث تاریخی به یک جریان زنده علمی و فرهنگی تبدیل شود؛ جریانی که دانشگاهیان، پژوهشگران و نسل جوان بتوانند از آن برای شناخت هویت فرهنگی و ساختن آینده بهره بگیرند.
سیدمحسن صادقی با گرامیداشت یاد شهدای دفاع از میهن، بهویژه شهدای استان زنجان، اظهار کرد: این محفل ارزشمند با دو هدف مهم، یعنی گرامیداشت روز ملی زنجان و بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی برگزار شده است.
وی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی استان، افزود: زنجان در افکار عمومی بیشتر با توانمندیهای اقتصادی، صنعتی، معدنی و صنایعدستی شناخته میشود، اما کمتر به سرمایههای دانایی، فرهنگی و انسانی آن توجه شده است؛ در حالی که این استان در طول تاریخ، خاستگاه عالمان، حکیمان، هنرمندان و اندیشمندان بزرگی بوده است.
استاندار زنجان، سهروردی را شخصیتی فراتر از یک دوره تاریخی دانست و گفت: شیخ اشراق تنها متعلق به زمان خود نیست، بلکه به تاریخ اندیشه بشر تعلق دارد. او با بنیانگذاری حکمت اشراق، میان عقل، فلسفه و عرفان پیوند برقرار کرد و در اندیشه او، نور صرفاً روشنایی ظاهری نیست، بلکه نماد حقیقت، آگاهی، فضیلت و تعالی انسان است.
صادقی ادامه داد: از ویژگیهای برجسته اندیشه سهروردی، پیوند عمیق میان حکمت ایرانی، معارف دینی و تفکر فلسفی است. او نشان داد که ایران و اسلام میتوانند در یک مسیر تعالیبخش، زمینهساز شکوفایی اندیشه و تمدن باشند.
وی با بیان اینکه اندیشه سهروردی برای جهان امروز نیز پیام دارد، اظهار کرد: از منظر امروز، میتوان نگاه سهروردی را اینگونه تفسیر کرد که پیشرفت واقعی زمانی محقق میشود که در کنار علم و فناوری، اخلاق، معنویت و حکمت نیز مورد توجه قرار گیرد. جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به پیوند میان توسعه و هویت، فناوری و اخلاق، دانش و مسئولیت نیازمند است.
استاندار زنجان فرهنگ را یکی از ارکان حکمرانی دانست و افزود: فرهنگ حوزهای حاشیهای نیست، بلکه یکی از پایههای اصلی توسعه و حکمرانی به شمار میرود. زنجان با برخورداری از دانشگاهها، مراکز علمی، ظرفیتهای صنعتی، میراث تاریخی و نیروی انسانی جوان و خلاق، این ظرفیت را دارد که علاوه بر نقشآفرینی اقتصادی، به یکی از قطبهای مهم فرهنگی و علمی کشور تبدیل شود.
صادقی با اشاره به برنامههای استان در حوزه توسعه فرهنگی، گفت: پاسداشت مفاخر و بهرهگیری از سرمایههای فرهنگی از اولویتهای مدیریت استان است و در همین راستا، مقدمات احداث مرکز مفاخر استان در دستور کار قرار گرفته و مراحل اجرایی آن در حال پیگیری است.
وی همچنین از پیگیری تأسیس بنیاد سهروردیشناسی با همکاری دستگاههای ملی خبر داد و افزود: این موضوع با همکاری نهادهای ذیربط و در تعامل با مراجع ملی و فرهنگی در حال پیگیری است تا زمینه برای پژوهش، معرفی و ترویج اندیشههای شیخ اشراق فراهم شود.
استاندار زنجان با تأکید بر ضرورت معرفی دیگر مفاخر علمی، فرهنگی و دینی استان خاطرنشان کرد: زنجان گنجینهای ارزشمند از شخصیتهای تأثیرگذار در تاریخ علم، فرهنگ و تمدن ایران است و باید این سرمایههای انسانی بیش از گذشته به جامعه و نسل جوان معرفی شوند تا نام زنجان، علاوه بر تولید و صنعت، با حکمت، فرهنگ، دانایی و اندیشه نیز در ایران و جهان شناخته شود.
در پایان برنامه از یک نسخه قرآن خطی اثر سیدعیسی شبیری و همچنین کتاب «از پیله تا پرواز» با موضوع زندگی و آثار شهابالدین یحیی سهروردی نوشته محمد ملکی رونمایی شد.
انتهای پیام
