یوسف ثبوتی چهارشنبه هفتم مرداد، در نشست «گفتمان علم و صنعت» با موضوع «از پژوهش تا نوآوری؛ چگونه ایدههای علمی به راهحلهای صنعتی تبدیل میشوند»، با اشاره به بیش از شش دهه فعالیت خود در آموزش عالی، اظهار کرد: با وجود فراز و نشیبهای مدیریتی، دانشگاههای ایران پیشرفت قابل توجهی داشتهاند و امروز از نظر عمق آموزش و کیفیت علمی، جایگاه مناسبی در منطقه دارند.
وی با بیان اینکه موفقیت در هر مسیر علمی یا صنعتی نیازمند پشتکار و سماجت است، افزود: هیچ کاری بدون تلاش مستمر به نتیجه نمیرسد و جوانان، چه مسیر دانشگاه را انتخاب کنند و چه صنعت را، باید با جدیت آن را دنبال کنند.
ثبوتی با تشریح ریشههای فاصله میان دانشگاه و صنعت در ایران گفت: هم نظام دانشگاهی و هم ساختار صنعتی کشور از الگوهای خارجی اقتباس شدند، اما حلقه واسط میان این دو شکل نگرفت. در کشورهای توسعهیافته، دانشگاه دانش تولید میکند، نهادهای واسط آن را به فناوری تبدیل میکنند و سپس صنعت با سرمایهگذاری، آن را به محصول و ثروت بدل میسازد.
او تصریح کرد: همچنین صنعت هنگام مواجهه با مسائل تخصصی دوباره به دانشگاه مراجعه میکند و این تعامل به یک فرهنگ پایدار تبدیل شده است.
وی ادامه داد: در ایران طی دهههای گذشته دانشگاهها وابستگی مالی به دولت داشتند و نیازی به تعامل با صنعت احساس نمیکردند. از سوی دیگر، صنایع نیز فناوری و تجهیزات را از خارج خریداری میکردند و در صورت بروز مشکل، از شرکتهای خارجی خدمات دریافت میکردند؛ بنابراین ضرورتی برای بهرهگیری از توان پژوهشی دانشگاهها وجود نداشت.
این استاد برجسته فیزیک با اشاره به تأثیر تحریمها اظهار کرد: محدودیتهای سالهای اخیر باعث شد صنایع به سمت حل مسائل با تکیه بر توان داخلی حرکت کنند و به ظرفیت دانشگاهها توجه بیشتری نشان دهند، اما اگر این ارتباط زودتر شکل میگرفت، امروز وضعیت به مراتب مطلوبتری داشتیم.
وی، پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد را بهترین حلقه اتصال میان دانشگاه و صنعت دانست و افزود: این مجموعهها میتوانند یافتههای علمی را به فناوری و محصولات کاربردی تبدیل کنند و نقش مؤثری در توسعه اقتصاد دانشبنیان داشته باشند.
ثبوتی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش مردم عادی در پیشرفت کشور گفت: توسعه جوامع تنها با تکیه بر نخبگان حاصل نمیشود، بلکه این افراد معمولی جامعه هستند که با فراهم بودن فرصت و امنیت شغلی، موتور اصلی پیشرفت را به حرکت درمیآورند. اگر زمینه فعالیت برای این افراد فراهم شود، جامعه مسیر رشد خود را طی خواهد کرد.
وی درباره مهاجرت فارغالتحصیلان نیز تصریح کرد: وظیفه دانشگاه آموزش و تربیت نیروی انسانی است، اما ایجاد فرصتهای شغلی و فراهم کردن شرایط ماندگاری نخبگان بر عهده سایر بخشهای کشور است.
این استاد پیشکسوت همچنین با اشاره به تجربه شکلگیری مرکز رشد دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، بر اهمیت حمایت از زیرساختهای نوآوری تأکید کرد و گفت: توسعه علمی و فناوری نیازمند بستر مناسب و حمایت مستمر از ایدهها و ابتکارهای فردی است.
ثبوتی با بیان اینکه سرمایه همواره به سمت محیطهای امن و سودآور حرکت میکند، خاطرنشان کرد: اگر بستر مناسب برای فعالیت علمی، اقتصادی و نوآورانه فراهم شود، سرمایه و استعداد نیز در همان مسیر به کار گرفته خواهد شد و توسعه کشور شتاب خواهد گرفت.
پژوهش بدون ثروتآفرینی و صنعت بدون دانش، هر دو ناقص هستند
در ادامه صنعگتر و کارآفرین زنجانی، با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت گفت: پژوهش زمانی ارزشمند است که بتواند به حل مسئله و خلق ثروت منجر شود و در مقابل، صنعتی که از دانش و پژوهش بهره نگیرد، مسیر توسعه پایدار را طی نخواهد کرد.
یوسف مرادلو، با بیان اینکه زندگی انسان از آغاز با ریسک و تجربه همراه است، اظهار کرد: هیچ موفقیتی بدون خطرپذیری، پشتکار و تلاش به دست نمیآید و مسیر کارآفرینی نیز از این قاعده مستثنا نیست.
وی با اشاره به تجربه شخصی خود از دوران جوانی، فرار از بیمارستان پس از مجروح شدن در جریان حوادث انقلاب را بزرگترین ریسک زندگیاش عنوان کرد و افزود: همان تجربه به من آموخت که گاهی تصمیمهای دشوار، مسیر آینده انسان را تغییر میدهد.
مرادلو در پاسخ به این پرسش که جوانان میان فعالیت علمی و تولید صنعتی کدام مسیر را انتخاب کنند، گفت: این دو مسیر در تقابل با یکدیگر نیستند؛ علم بدون تبدیل شدن به فناوری و ثروت ناقص است و صنعت نیز بدون پشتوانه علمی نمیتواند پیشرفت کند.
وی با انتقاد از فاصله میان دانشگاه و صنعت در کشور، تصریح کرد: سالها دانشجویان ما صرفاً آموزشهای نظری دریافت کردهاند و فرصت کافی برای حضور در محیطهای واقعی صنعت نداشتهاند. دانشجو باید در طول تحصیل از کارخانه بازدید کند، با کارآفرینان گفتوگو داشته باشد و با مسائل واقعی تولید آشنا شود.
این صنعتگر و کارآفرین زنجانی با اشاره به تجربه بازدید از دانشگاههای معتبر جهان افزود: در بسیاری از دانشگاههای پیشرفته، دانشجویان از نخستین هفتههای تحصیل درگیر پروژههای عملی و حل مسئله میشوند و امکانات آموزشی و آزمایشگاهی متناسب با این رویکرد در اختیار آنان قرار دارد.
وی تأکید کرد: امروز نیز اگرچه ارتباط صنعت و دانشگاه نسبت به گذشته بهتر شده است، اما هنوز فاصله قابل توجهی میان این دو وجود دارد و باید این شکاف با همکاری هر دو بخش کاهش یابد.
مرادلو با بیان اینکه صنایع برای حل مسائل خود به دانشگاهها نیاز دارند، گفت: گاهی پژوهشگران ایدههای ارزشمندی ارائه میکنند، اما به دلیل آشنا نبودن با ملاحظات اقتصادی و تولید صنعتی، امکان تجاریسازی آنها فراهم نمیشود. در کنار آموزش تخصصی، باید اقتصاد، بازار و الزامات تولید نیز به پژوهشگران آموزش داده شود.
وی تصریح کرد: بسیاری از فارغالتحصیلان دانشگاهی پس از ورود به صنعت، دانش نظری مناسبی دارند اما تجربه عملی کافی ندارند و این موضوع ضرورت بازنگری در شیوه آموزش و تقویت آموزشهای مهارتی را نشان میدهد.
این کارآفرین با دفاع از عملکرد این صنعت، اظهار کرد: تصور اینکه تنها ماده معدنی استخراج و صادر میشود، برداشت دقیقی نیست. صنعت روی طی دهههای گذشته توانسته ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند و بسیاری از صنایع پاییندستی را توسعه دهد.
مرادلو با اشاره به جایگاه زنجان در صنعت روی کشور گفت: تولید شمش روی و توسعه صنایع وابسته، علاوه بر ایجاد اشتغال، موجب شکلگیری زنجیرهای از محصولات صنعتی شده که در زندگی روزمره مردم نیز کاربرد گسترده دارند.
وی همچنین با رد این دیدگاه که موفقیت در صنعت صرفاً حاصل رانت یا امتیازات ویژه است، تصریح کرد: هیچ کارخانه و کسبوکاری بدون تحمل سختی، برنامهریزی، عشق به کار و پشتکار به موفقیت نمیرسد. فرصتهای اقتصادی در هر دوره متفاوت است و کارآفرینان باید متناسب با شرایط زمان، مسیرهای جدید را شناسایی کنند.
مرادلو خطاب به استادان دانشگاه و فعالان صنعتی، گفت: آینده کشور در گرو تعامل مؤثر دانشگاه و صنعت است. دانشگاه باید بیش از گذشته به سمت حل مسائل واقعی تولید حرکت کند و صنعت نیز زمینه حضور دانشجویان و پژوهشگران را در محیطهای عملی فراهم سازد تا این دو بخش بتوانند در کنار یکدیگر مسیر توسعه کشور را هموار کنند.
به گزارش ایسنا در پایان این نشست، از پوستر رویداد برای آب با حضور شرکتکنندگان و مسئولان حاضر رونمایی شد. این رویداد با هدف پرداختن به مسائل حوزه آب و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه برای ارائه راهکارهای نوآورانه برگزار خواهد شد.
انتهای پیام
