در آغوش رشتهکوههای سر به فلک کشیده زاگرس، آنجا که ابرها بر فراز قلهها سایه میاندازند و نسیم، عطر بلوط و گردو را در کوچههای سنگفرش شده میپراکند، روستایی آرام و باشکوه به نام سرآقاسید نفس میکشد، روستایی که به واسطه معماری پلکانی، بافت تاریخی و طبیعت کمنظیرش، سالهاست لقب «ماسوله زاگرس» را بر دوش میکشد، خانههایی که حیاط هر کدام، سقف خانهای دیگر است، کوچههایی که هر پیچ آن روایتی از زندگی نسلهای گذشته را در خود نهفته دارد و چشماندازهایی که هر بینندهای را به تحسین وا میدارد، سرآقاسید را به یکی از زیباترین و ارزشمندترین روستاهای تاریخی ایران تبدیل کرده است.
سرآقاسید تنها یک روستا نیست، بلکه گنجینهای از تاریخ، فرهنگ، معماری و طبیعت است که در دل چهارمحال و بختیاری جای گرفته و هر گوشه آن ظرفیت تبدیل شدن به مقصدی ماندگار برای گردشگران داخلی و خارجی را دارد، آبوهوای دلانگیز کوهستانی، چشمههای زلال، طبیعت بکر، باغهای سرسبز، سکوت دلنشین کوهستان و بافت تاریخی منحصربهفرد، مجموعهای کمنظیر را خلق کرده که میتواند نقش مهمی در رونق گردشگری، ایجاد اشتغال و شکوفایی اقتصاد محلی ایفا کند، اینجا مقصدی است برای آنان که میخواهند اصالت را لمس کنند، در کوچههای تاریخ قدم بزنند و آرامش را دور از هیاهوی شهرها تجربه کنند.
اما پشت این همه زیبایی، روایتی تلخ از سالها بیتوجهی نهفته است، روستایی که میتوانست امروز یکی از شناختهشدهترین مقاصد گردشگری کشور باشد، همچنان با کمبود زیرساختهای اولیه دستوپنجه نرم میکند، بسیاری از خانههای تاریخی آن در گذر زمان فرسوده شدهاند، مالکان برای مرمت و مقاومسازی با مشکلات اداری و کمبود اعتبارات مواجه هستند و نبود امکاناتی همچون مسیر دسترسی مناسب، پارکینگ، اقامتگاههای بومگردی استاندارد، خدمات رفاهی، تابلوهای معرفی و اطلاعرسانی و سایر زیرساختهای گردشگری، فرصت معرفی شایسته این نگین ارزشمند را از استان و کشور گرفته است.
ثبت ملی سرآقاسید در سال ۱۴۰۰، نویدبخش آغاز فصل تازهای برای حفاظت و احیای این میراث ماندگار بود، اما این اتفاق تاکنون نتوانسته آنگونه که انتظار میرفت، زمینهساز تحول در این روستای تاریخی شود. هنوز بسیاری از بناهای ارزشمند آن چشمانتظار مرمتاند، زیرساختهای گردشگری در حد ظرفیتهای روستا توسعه نیافته و نبود برنامهریزی منسجم و تأمین اعتبارات لازم، سایهای از نگرانی بر آینده این بافت تاریخی انداخته است، هر روز تأخیر در رسیدگی، نهتنها بخشی از معماری اصیل و هویت فرهنگی سرآقاسید را در معرض فرسایش قرار میدهد، بلکه فرصتهای ارزشمند توسعه اقتصادی و گردشگری را نیز از مردم این منطقه میگیرد.
سرآقاسید امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاهی فراتر از وعدههاست، نگاهی که این روستای تاریخی را نه بهعنوان نقطهای دورافتاده، بلکه بهعنوان سرمایهای ملی و میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده ببیند، اگر این نگین زاگرس آنگونه که شایسته است مورد حمایت قرار گیرد، میتواند همانند بسیاری از روستاهای تاریخی ایران، به مقصدی پررونق برای گردشگران، بستری برای حفظ فرهنگ بومی و موتور محرک توسعه اقتصادی منطقه تبدیل شود.
روستای تاریخی سرآقاسید در سال ۱۴۰۰ ثبت ملی شده است
حیدر صادقی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا در خصوص آخرین وضعیت روستای پلکانی و تاریخی سرآقاسید، اظهار کرد: در سفر رهبر شهید ایران به این روستا، موضوع محرومیتزدایی در این روستا مورد تاکید ایشان قرار گرفت، همچنین سفیر سوئیس نیز حدود سال ۹۶ به این روستا سفر کردند و این روستا مورد توجه وی نیز قرار گرفت، گردشگران خارجی زیادی نیز تاکنون از این روستا بازدید کردهاند و ظرفیت گردشگری بالایی دارد.
وی با اشاره به اینکه روستای تاریخی سرآقاسید کمتر از ۲۰۰۰ هزار نفر جمعیت دارد، گفت: منازل این روستا فرسوده شده و نیازمند بهسازی و مقاومسازی هستند، این روستا بهعنوان یک روستای هدف گردشگری ثبت شده است و از نظر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بهعنوان بافت ارزشمند شناخته میشود، این روستا در سال ۱۴۰۰ ثبت ملی شده است.
صادقی افزود: نحوه ساخت و ساز در روستای سرآقاسید، باید بر اساس ضوابط روستاهای تاریخی ثبت شده باشد، تسهیلات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در روستاها بر اساس بازسازی پرداخت میشود، بنابراین اگر ساکنان روستای سرآقاسید بخواهند از این تسهیلات استفاده کنند، باید منازل را تخریب و ساخت و ساز انجام دهند که این مسئله به بافت تاریخی آسیب میزند، اما تاکنون نتوانستهایم سازوکاری بیاندیشیم که علاوه بر حفظ بافت تاریخی، تسهیلات به مردم پرداخت شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحال و بختیاری بیان کرد: پیشنهاد شد پروانه مرمت و بازسازی، برای بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ملاک پرداخت تسهیلات قرار بگیرد و مردم بتوانند بر اساس طرحهای میراث فرهنگی و گردشگری را اجرا کنند.
وی با تاکید بر اینکه روستاهای پلکانی بسیاری در کشور وجود دارد، گفت: اما روستای تاریخی سرآقاسید بینظیر است و نمونهای مثل آن وجود ندارد، بافت این روستا کاملا بکر است و با مسائل اجتماعی نیز در هم تنیده شده و این بافت بدون مردم، آداب و رسوم و ساکنان معنایی ندارد و خارج کردن مردم از بافت تاریخی نباید انجام شود.
صادقی افزود: برای توسعه روستای سرآقاسید میتوان از اراضی اطراف روستا نیز بهرهمند شد، باید حد تعادل در حفظ و احیا روستا را رعایت کنیم، میتوان در منازل تغییراتی برای رفاه مردم ایجاد کرد، اما نما و بافت تاریخی را حفظ کرد، همچنین مردم میتوانند از محل ورود گردشگران درآمد کسب کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی چهارمحال و بختیاری خاطر نشان کرد: خوشبختانه در حوزه مسیرهای دسترسی به روستای تاریخی سرآقاسید اقدامات خوبی توسط دستگاههای متولی صورت گرفته است، البته هنوز جای کار وجود دارد و مقرر شد فاز دوم مسیر دسترسی به این روستا توسط ادارهکل راه و شهرسازی استان نیز انجام شود.
وی با بیان اینکه برای ثبت جهانی روستای سرآقاسید نیازمند تشکیل یک شورای راهبری در چهارمحال و بختیاری هستیم، عنوان کرد: ایجاد زیرساختهایی مانند آب شرب و فاضلاب، بهداشت، امنیت، آموزش، مقاومسازی منازل، مسائل فرهنگی باید در این شورا مدیریت شود تا بتوانیم این امر را محقق کنیم.
۵۵۰ واحد مسکونی در روستای تاریخی سرآقاسید وجود دارد
محسن فرهادی، فرماندار شهرستان کوهرنگ در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ۵۵۰ واحد مسکونی در روستای تاریخی سرآقاسید وجود دارد، اظهار کرد: جمعیت این روستا حدود ۱۶۷۰ نفر است، تاکنون ۳۰ واحد در این روستا برای بازسازی تخریب شده و حدود ۲۰ واحد نیز بازسازی شده است.
وی افزود: بنیادمسکن انقلاب اسلامی معتقد است بازسازی و مقاومسازی واحدهای روستای سرآقاسید باید بر اساس مقررات ملی ساختمان انجام شود تا تسهیلات در اختیار ساکنان قرار بگیرد و امکان دارد این مسئله به بافت تاریخی آسیب بزند، برای حفظ بافت تاریخی روستا و مقاومسازی منازل در برابر حوادث طبیعی نیازمند یک طرح مطالعاتی هستیم تا مغایرتهای قانونی مانع کار نشود و الزامات نیز رعایت شود.
طرح حفظ بافت باارزش روستای سرآقاسید در سال ۱۳۹۳ انجام شد
مهدی مرادی، معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیادمسکن انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه طرح حفظ بافت باارزش روستای سرآقاسید با محوریت کاربری اراضی، معابر و جدارهسازی در سال ۱۳۹۳ انجام شد، اظهار کرد: این روستا دارای بافت باارزش است، بنابراین باید بحث احیای بافت و مقاومسازی را بر اساس کابری اراضی و جدارهسازی رعایت کنیم، آمادگی بازنگری در طرح حفظ بافت روستا وجود دارد.
وی با بیان اینکه روستای تاریخی سرآقاسید بهعنوان روستای هدف گردشگری ثبت ملی شده است، تاکید کرد: بنابراین وقتی یک روستا ثبت ملی میشود، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی برای مقاومسازی و جدارهسازی ورود نمیکند.
مرادی با اشاره به اینکه مقاومسازی، بازسازی و مرمت منازل روستای سرآقاسید باید با نظر ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی انجام شود، گفت: برای بازسازی منازل روستایی در برابر بلایای طبیعی و جلوگیری از خسارت به جان و مال مردم، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۵ درصد و بازپرداخت ۲۰ ساله پرداخت میشود، اما در روستای سرآقاسید باتوجه به ثبت تاریخی بنیادمسکن امکان پرداخت تسهیلات بازسازی را ندارد، اما میتوان در بحث مقاومسازی و بهسازی تسهیلات پرداخت کرد.
معاون بازسازی و مسکن روستایی بنیادمسکن انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه مرجع صدور پروانه ساخت و ساز در روستا دهیاری است، خاطرنشان کرد: اعطای هرگونه پایان کار برای منازل مقاوم شده در روستای سرآقاسید، منوط به مجوز ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی است، باید برای بازسازی از مصالح بومی، در و پنجره چوبی و نشانههای بصری روستا استفاده کرد.
بهسازی منازل روستای تاریخی سرآقاسید معطل بخشنامه نشود
اردشیر آذر، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار چهارمحال و بختیاری نیز با بیان اینکه برای مقاومسازی و بهسازی منازل روستای تاریخی سرآقاسید نمیتوان مردم را معطل بخشنامه و دستورالعمل کنیم، اظهار کرد: اگر آییننامهای در این حوزه وجود ندارد، باید سریعا تهیه شود.
وی تاکید کرد: دستگاههای خدماترسان برای ارائه خدمات در روستای سرآقاسید دچار چالش هستند، برای مثال شرکت آب و فاضلاب برای اجرای شبکه فاضلاب نیاز به حفاری دارد، بنابراین باید سازوکار برای ایجاد زیرساخت در این روستا ایجاد شود، در کارگروه زیربنایی چهارمحال و بختیاری آمادگی داریم به این مسئله ورود کنیم.
انتهای پیام
