در خراسان رضوی، این نهاد نهتنها بهعنوان یک مرکز آموزشی، بلکه بهمثابه یک شبکه گسترده خدمترسانی عمل میکند که از درمانگاههای تخصصی و مراکز پیشگیری از سرطان گرفته تا فرهنگسراها، آزمایشگاههای مرجع و پژوهشکدههای علوم انسانی و فناوری، زنجیرهای از خدمات را به مردم ارائه میدهد.
همزمان با چهلوششمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی، بههمراه جمعی از خبرنگاران، بازدیدی میدانی از بخشهای متنوع جهاد دانشگاهی در مشهد انجام شد تا از نزدیک با دستاوردها، رویکردهای نوآورانه و نقشآفرینیهای اجتماعی آن در مسیر رفع نیازهای واقعی جامعه آشنا شوند. آنچه در ادامه میخوانیم مروری بر توانمندیهای این نهاد در خدمترسانی به زائران و مجاوران امام رضا(ع) است.
مجتمع فرهنگی، ورزشی و آموزشی اندیشه در مسیر توانمندسازی جوانان
اولین مقصد مجتمع فرهنگی، ورزشی و آموزشی اندیشه وابسته به جهاد دانشگاهی در شهر مشهد بود و رسول مرداننیک، مدیر این مجتمع با اشاره به رویکرد نوین این مرکز در توسعه آموزشهای مهارتی، اظهار کرد: مجتمع فرهنگی، ورزشی و آموزشی اندیشه از سال ۱۳۹۲ فعالیت خود را آغاز کرده و اکنون با بهرهگیری از پنج کارگروه تخصصی در حوزههای مهندسی کامپیوتر، علوم انسانی، زبانهای خارجی و کشاورزی، گامهای مؤثری در مسیر توانمندسازی جوانان برداشته و در تابستان پیشرو، حدود ۲۵۰۰ فراگیر در دورههای مختلف این مرکز ثبتنام کردند که بخش عمدهای از آنها را کودکان و نوجوانان تشکیل میدهد.
مرداننیک درباره تنوع دورههای آموزشی این مرکز گفت: در حوزه فناوری و بازار کار، دورههای موفقی نظیر دیجیتال مارکتینگ و پک جامع طراحی (شامل فتوشاپ تا موشنگرافی) برگزار شده است. همچنین با توجه به نیازسنجیهای صورتگرفته، دورههایی در حوزههای مالی و سرمایهگذاری نیز با استقبال بسیار خوبی از سوی جوانان مواجه شده است.
مدیر مجتمع اندیشه، با اشاره به رویکرد توسعهای این مرکز فراتر از آموزشهای زبان، افزود: اگرچه جهاد دانشگاهی در نگاه عمومی عمدتاً با کلاسهای زبان شناخته میشود، اما در ترم جاری از مجموع تعداد فراگیران، ۶۰۰ نفر در دورههای غیرزبان مشغول به تحصیل بودهاند. استقبال از دورههای تخصصی مانند هوش مصنوعی، برنامهنویسی سیپلاسپلاس و طراحی، نشاندهنده تغییر ذائقه آموزشی جوانان منطقه و تمایل آنها به کسب مهارتهای کاربردی است.
وی به دورههای ویژه کودکان (گروه سنی ۵ تا ۱۰ سال) اشاره کرد و گفت: علاوه بر دورههای کامپیوتر که با بهرهگیری از زیرساختهای استاندارد برگزار میشود، برگزاری دورههای خلاقانهای همچون آموزش زبان از طریق بازی (مافیا) نیز با استقبال بسیار خوب خانوادهها مواجه شده است.
مجموعه ورزشی جهاد دانشگاهی با ظرفیت تقریبی ۵۰۰ نفر برای میزبانی از مسابقات مختلف ورزشی
در ادامه طی بازدید از بخش ورزشی این مجتمع، جواد کاهانی مدیر گروه تربیتبدنی و مسئول بخش ورزشی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با بیان اینکه این مجموعه از اردیبهشتماه سال ۱۳۹۱ افتتاح شده است، اظهار کرد: این سالن با رعایت دقیق استانداردهای مهندسی، از جمله پوششهای آکوستیک برای جذب صدا و کفپوشهای استاندارد غیرلغزنده، فضایی ایمن و مطلوب را برای ورزشکاران فراهم کرده و با ظرفیت تقریبی ۵۰۰ نفر، قابلیت میزبانی از مسابقات مختلف ورزشی را دارد.
کاهانی در تشریح امکانات این مجموعه افزود: بخش بدنسازی در طبقه فوقانی با چشماندازی مناسب و تجهیزات مدرن هوازی و قدرتی طراحی شده است. علاوه بر این، سالنهای مجزایی برای برگزاری دورههای متنوع ورزشی شامل ایروبیک، پیلاتس، یوگا، TRX، EMS و رشتههای دفاع شخصی در نظر گرفته شده که مجموعاً بیش از ۱۶ رشته ورزشی را پوشش میدهد.
تخصصیسازی خدمات روانشناختی؛ رویکرد کلیدی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در ارتقای سلامت جامعه
سپس از مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره جهاد دانشگاهی بازدید بهعمل آمد وحمیده عادلیان حقیقی، مدیر این مرکز با اشاره به سابقه یازدهساله این مجموعه در ارائه خدمات تخصصی، اظهار کرد: مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره جهاد دانشگاهی با بهرهگیری از ۴۰ متخصص در حوزههای خانواده، زوجدرمانی، پیش از ازدواج، مشاوره فردی، حقوقی و کودک و نوجوان به صورت تفکیکشده فعالیت میکند و ماهانه پذیرای ۸۰۰ مراجعکننده است و برخلاف روال معمول در بسیاری از کلینیکهای روانشناسی که یک درمانگر به تمامی حوزهها میپردازد، در این مرکز هر حوزه توسط متخصص همان رشته پیگیری میشود.
مدیر مرکز خدمات روانشناسی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به تفاهمنامههای همکاری با سازمانهای مختلف، افزود: علاوه بر مراجعین آزاد، این مرکز با سازمانهایی همچون سازمان بهزیستی و مجتمع شوق زندگی جهت ارزیابی و معرفی افراد نیازمند به رواندرمانی همکاری دارد، همچنین بخشی از فرآیند سنجش سلامت روان برای تاکسیرانان جهت صدور پروانه فعالیت، با همکاری شهرداری مشهد در این مرکز انجام میشود.
مرکزی جامع برای بررسی و درمان بیماریهای کبدی، بهویژه هپاتیت در جهاد دانشگاهی
همچنین سری به درمانگاه تخصصی داخلی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی زدیم و راحله میری، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی و مدیر این درمانگاه اظهار کرد: درمانگاه تخصصی داخلی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در سال ۱۳۹۵ و با توجه به فعالیتهای پژوهشی جهاد دانشگاهی در حوزه بیماریهای منتقله از خون راهاندازی شد. هدف اولیه، ایجاد مرکزی جامع برای بررسی و درمان بیماریهای کبدی، بهویژه هپاتیت، بود.
وی افزود: در این مرکز، متخصصان داخلی، عفونی و فوقتخصصهای مرتبط فعالیت خود را آغاز کردند و درمانگاه در طرحهای مرتبط با ریشهکنی هپاتیت C نیز نقش داشت. در همین راستا، داروهای ضدویروس هپاتیت C در اختیار بیماران قرار میگرفت و روند درمان آنان پیگیری میشد، همچنین پس از بررسی نیازهای جامعه و انجام پایشهای مختلف و با توجه به افزایش آمار ابتلا به سرطان و هزینههای بالای درمان، جهاد دانشگاهی ورود جدیتری به حوزه خدمات سرطان را در دستور کار قرار داد.
میری با بیان اینکه بخش شیمیدرمانی سرپایی این مجموعه با همکاری متخصصان و فوقتخصصهای حوزه سرطان راهاندازی شده است، تصریح کرد: این بخش در حال حاضر با ظرفیت شش تخت فعالیت میکند. با وجود محدودیت ظرفیت، تختها بهطور مستمر مورد استفاده بیماران قرار میگیرد و معمولاً ظرفیت پذیرش تکمیل است. همچنین بیماران مبتلا به بیماریهای خونی و هماتولوژیک، به دلیل نیاز بیشتر به شیمیدرمانی، بخش قابل توجهی از مراجعان این واحد را تشکیل میدهند.
وی با اشاره به دیگر خدمات درمانگاه تخصصی داخلی گفت: خدمات آندوسکوپی و کولونوسکوپی نیز در این مجموعه ارائه میشود که تجهیزات آن، از تجهیزات پیشرفته موجود در کشور است.
ارائه خدمات مشاورهای و آزمایشهای ژنتیک در جهاد دانشگاهی خراسان رضوی
در ادامه رضا جعفرزاده، مدیر مراکز خدمات تخصصی و پزشکی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: واحد مشاوره ژنتیک این مجموعه با حضور چهار مشاور، خدمات تخصصی پیش از ازدواج، پیش از بارداری، حین بارداری و مشاوره مرتبط با بیماریها و سرطانهای ژنتیکی را به مراجعان ارائه میدهد.
وی افزود: مشاوران ژنتیک جهاد دانشگاهی، علاوه بر ارائه خدمات در مرکز، با توجه به همکاریهای این نهاد با سازمانها و دستگاههای مختلف، به مناطق و شهرستانهای استان نیز مراجعه میکنند. این خدمات در مناطقی که دسترسی به مشاوره ژنتیک محدودتر است و میزان بروز معلولیتهای ژنتیکی در آنها بیشتر گزارش میشود، ارائه خواهد شد و در صورت نیاز، نمونهگیری نیز در همان مناطق انجام میگیرد.
کیفیت آزمایشگاههای جهاد دانشگاهی فراتر از تصور عموم است
همچنین مدیر مراکز آزمایشگاه تشخیص طبی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به اینکه بزرگترین چالش این مجموعه در حوزه رسانه، لزوم اصلاح و ارتقای شناخت عمومی نسبت به بنیه علمی جهاد دانشگاهی است، اظهار کرد: بسیاری از شهروندان و مراجعان، ما را صرفاً در حد بخشهای عمومی مانند پذیرش، نمونهگیری یا تعرفههای مناسب میشناسند و از زنجیره پیشرفته فنی، زیرساختهای آزمایشگاهی و سطح علمی کارشناسان ما در پشت صحنه اطلاع دقیقی ندارند.
سید امیرحسین قاسمی افزود: کارشناسانی که در بخشهای فنی آزمایشگاههای جهاد دانشگاهی مستقرند، ترکیبی از نیروهای باتجربه و پیشکسوت حوزه آزمایشگاهی و فارغالتحصیلان نخبه دانشگاههای برتر کشورند. این نیروی انسانی متخصص در کنار استفاده از کیتهای معتبر و برندهای برتر تجهیزات آزمایشگاهی، بنیه علمی این مرکز را شکل داده است.
وی با اشاره به فرآیندهای نظارتی دقیق در این مرکز گفت: علاوه بر ارزیابیهای داخلی، در برنامههای کنترل کیفیت خارجی که توسط مراکز مرجع و بیرونی سنجیده میشود، آزمایشگاه جهاد دانشگاهی همواره موفق به کسب بازخوردها و رتبههای ممتاز شده است؛ این همان بخش مهمی است که شاید از چشم عموم مردم پنهان مانده باشد.
قاسمی با اشاره به توسعه جغرافیایی خدمات این نهاد در سطح شهر مشهد بیان کرد: در حال حاضر شعب ما در خیابانهای رازی، مفتح و بلوار وکیلآباد به شهروندان خدمترسانی میکنند. آزمایشگاه شعبه وکیلآباد که از سال ۱۴۰۰ آغاز به کار کرده، یکی از جدیدترین مراکز ما است که از نظر دستگاهی، فضا و زیرساخت فنی در تراز بسیار ممتازی در سطح استان و شرق کشور قرار دارد. یکی از این اقدامات، راهاندازی سامانه پاسخگویی تلفنی متمرکز به شماره ۳۱۹۷۷ است و شهروندان میتوانند پیش از مراجعه حضوری، تمامی شرایط لازم برای انجام آزمایشها، هزینهها، زمان پاسخدهی و اطلاعات مورد نیاز خود را به راحتی از این طریق دریافت کنند.
تغییر ریل آموزش زبان و مهارت در جهاد دانشگاهی؛ از یادگیری بدون کتاب تا هدایت شغلی نوجوانان مشهدی
مقصد بعدی مرکز آموزشهای تخصصی کودکان و نوجوانان جهاد دانشگاهی مشهد بود. مدیر این مرکز با اشاره به پیشینه فعالیت این مرکز اظهار کرد: مرکز آموزشهای تخصصی کودکان و نوجوانان جهاد دانشگاهی مشهد، با بیش از ۲۰ سال سابقه درخشان، به ردههای سنی ۸ تا ۱۸ سال خدمات آموزشی و مهارتی ارائه میدهد و تأکید ما بر واژه تخصصی، ناشی از تفکیک دقیق گروههای سنی فراگیران و نیازسنجی مستمر دورهها متناسب با سن و دغدغههای آنها است.
علی اخلاقی با بیان اینکه مخاطبان این مرکز به سه گروه سنی هشت تا ۱۱ سال، ۱۱ تا ۱۵ سال و ۱۵ تا ۱۸ سال تقسیم میشوند، افزود: متناسب با هر یک از این بازهها، محتوای آموزشی خاصی تعریف شده است. تنوع دورههای ما بسیار بالاست و موضوعاتی از جمله زبانهای خارجی، مهارتهای کاربردی و حوزههای تحصیلی را متناسب با نیاز جامعه و خواست والدین پوشش میدهد.
وی با تشریح تغییر رویکرد این مرکز در سالهای اخیر اظهار کرد: طی یک تا دو سال گذشته، به سمتی حرکت کردهایم که دورههای آموزشی صرفاً جنبه گذران اوقات فراغت نداشته باشند؛ بلکه هدفمند بوده و در آینده شغلی و زندگی شخصی فراگیران اثر مثبت بگذارند. در همین راستا، دورههای مهارتی ویژهای همچون تعمیرات تلفن همراه، کاربردهای هوش مصنوعی، طراحی و خیاطی و دیگر مهارتهای فنی و کاربردی را راهاندازی کردهایم.
اخلاقی با اشاره به تغییرات بنیادین در شیوه تدریس زبانهای خارجی که پرمخاطبترین بخش مرکز است، تصریح کرد: تلاش کردهایم آموزش زبان را از قالبهای سنتی مانند کلاس، معلم، کتاب و پشت میزنشینی خارج کنیم. یکی از طرحهای نوین و پرطرفدار ما در این حوزه، دوره Kids Can است که در آن هیچ کتاب و آزمون کتبی وجود ندارد. کودکان در چهار اتاق با بافتها و فضاسازیهای موقعیتی متفاوت قرار میگیرند و زبان انگلیسی را در قالب سناریوها، بازیها و تعاملات واقعیِ تعریفشده در آن محیطها آموزش میبینند.
فرهنگسرای جهاد دانشگاهی خراسان رضوی؛ ۴۰ سال تداوم آموزش هنر و میزبانی سالانه از هزاران هنرجو
در ادامه این بازدید ، مدیر فرهنگسرای جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: فرهنگسرای جهاد دانشگاهی خراسان رضوی یکی از بخشهای هنری خوشنام مشهد به شمار میرود که بیش از ۴۰ سال است در حوزه آموزش و هنر فعالیت دارد. یکی از ویژگیهای شاخص این مجموعه، تداوم و استمرار برگزاری دورههای هنری در همه فصلهای سال است؛ بهگونهای که در فصل جاری، یکصد و سیونهمین دوره آموزشی این فرهنگسرا در حال برگزاری است.
محمد پورسروقد با اشاره به تنوع رشتههای آموزشی بیان کرد: در طول هر سال، بیش از ۸ هزار هنرجو در دورههای مختلف این مجموعه شرکت میکنند و در هر ترم ۲۲۰۰ هنرجو در کلاسهای آموزشی حضور دارند. این حجم از مخاطب، فرهنگسرای جهاد دانشگاهی را به یکی از مجموعههای شاخص در استان و حتی کشور تبدیل کرده است. در ترمهای گذشته ۵۴ رشته هنری در این مجموعه برگزار میشد که در ترم جاری چهار رشته جدید به آن اضافه شده است؛ بر این اساس، اکنون ۵۹ رشته در گروههای مختلف از جمله هنرهای تجسمی، سینما، عکاسی، نمایش و دیگر حوزههای هنری در فرهنگسرا ارائه میشود.
وی ادامه داد: در سال جاری تلاش کردهایم دورههای مهارتمحور ازجمله چرمدوزی، سفالگری، طراحی لباس و نیز دوره بینرشتهای شاهنامه با محور بازخوانی داستانهای شاهنامه برای کودکان را نیز اضافه کنیم.
پورسروقد به فعالیت نگارخانه فردوسی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از بخشهای مهم مجموعه، نگارخانه فردوسی است که با امکانات موجود، سالانه میزبان حدود ۳۰ نمایشگاه در حوزههایی همچون عکاسی، نقاشی و دیگر هنرهای تجسمی است.
عرضه بیش از ۲۰ هزار عنوان کتاب و محصول فرهنگی در کتابفروشیهای جهاد دانشگاهی خراسان رضوی
سپس سری به کتابفروشی جهاد دانشگاهی واقع در پردیس دانشگاه فردوسی مشهد، زدیم. مدیر انتشارات جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: انتشارات جهاد بیش از ۴۵ سال است که در شهر مشهد فعالیت میکند و در حال حاضر سه شعبه کتابفروشی دارد. نخستین شعبه این مجموعه در منطقه احمدآباد قرار دارد. این شعبه علاوه بر عرضه کتابهای پزشکی و دانشگاهی، کتابهای عمومی و دیگر محصولات فرهنگی را نیز ارائه میکند. شعبه دوم در پردیس دانشگاه فردوسی قرار دارد که بهتازگی بازسازی شده است و شعبه سوم نیز در سهراه ادبیات، جنب مجتمع دکتر علی شریعتی جهاد دانشگاهی فعالیت میکند.
سینا سهیلیفر با اشاره به حوزه فعالیت تخصصی هر یک از شعب گفت: شعبه سهراه ادبیات بهصورت تخصصی در حوزه کتابهای هنری فعالیت میکند؛ شعبه احمدآباد بیشتر بر کتابهای پزشکی و دانشگاهی تمرکز دارد و شعبه دانشگاه فردوسی پس از بازسازی، علاوه بر عرضه کتابهای عمومی، دانشگاهی و محصولات فرهنگی مورد نیاز دانشجویان، به فضایی برای برگزاری نشستهای فرهنگی نیز مجهز شده است.
جهاد دانشگاهی خراسان رضوی مجموعهای با حوزههای متنوع فعالیت، که هویت آن را شکل میدهد
در پایان و بهمناسبت چهلوششمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی، نشستی میان رئیس و اعضای هیئت رئیسه سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اصحاب رسانه صورت گرفت وعلیرضا حاتمی، رئیس جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اظهار کرد: جهاد دانشگاهی خراسان رضوی مجموعهای با حوزههای متنوع فعالیت است و همین تنوع، بخشی از هویت این نهاد را شکل میدهد و مجموعههای مختلفی از حوزههای فرهنگی و ترویجی تا خدمات پزشکی، آموزشی، پژوهشی و فناورانه در آن فعال هستند که هر یک بخشی از نیازهای جامعه را پوشش میدهند.
وی با اشاره به ظرفیتهای پژوهشی این نهاد بیان کرد: جهاد دانشگاهی خراسان رضوی دارای سه پژوهشکده مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شامل پژوهشکده بیوتکنولوژی، پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی و پژوهشکده گردشگری است. علاوه بر این، گروههای پژوهشی متعددی در حوزههایی همچون توسعه پایدار و علوم پزشکی در این مجموعه فعالیت میکنند که هر یک در راستای پاسخگویی به نیازهای علمی و کاربردی جامعه شکل گرفتهاند.
حاتمی تصریح کرد: آنچه در جهاد دانشگاهی بهعنوان هدف اصلی دنبال میشود، برقراری ارتباط میان محیط علمی و دانشگاهی با جامعه است؛ به این معنا که ظرفیتها، دانش و توان علمی دانشگاه به خدمت مردم درآید و در حل مسائل واقعی جامعه به کار گرفته شود. اولویت مجموعه جهاد دانشگاهی، ارائه خدمت به مردم بر پایه توان علمی، پژوهشی و تخصصی است و همه بخشهای این نهاد نیز در همین مسیر فعالیت میکنند.
آغاز عملیات اجرایی پروژه مرکز پیشرفته پیشگیری از سرطان شرق کشور
در ادامه معاون مالی و پشتیبانی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی از آغاز عملیات اجرایی پروژه مرکز پیشرفته پیشگیری از سرطان شرق کشور خبر داد و اظهار کرد: این پروژه در هفت طبقه و با زیربنای ۳۶۰۰ مترمربع، با هدف پاسخگویی به نیازهای درمانی و تشخیصی منطقه در حال احداث است و با توجه به نیازهای احصاشده در سطح استان و شرق کشور، این پروژه برنامهریزی و عملیات ساخت آن از حدود یک ماه پیش آغاز شده است.
مصطفی غلامی برآورد اعتباری این پروژه را حدود ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد که شامل هزینههای ساخت تا تجهیز کامل آن خواهد بود و درباره زمانبندی اجرایی پروژه افزود: پیشبینی ما برای تکمیل ابنیه این پروژه ۱۸ ماه است که شامل شش ماه مرحله سفتکاری و ۱۲ ماه مرحله نازککاری و تکمیل ساختمان خواهد بود و با این زمانبندی، پیشبینی میشود این پروژه کمتر از ۲۴ ماه آینده بهطور کامل آماده بهرهبرداری و ارائه خدمات به مردم باشد.
سپس خسرو شمسیان معاون پژوهشی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به فعالیتهای مرکز تشخیص زودهنگام سرطان در شرق کشور گفت: این مرکز با هدف غربالگری، پیشگیری و کمک به تشخیص زودهنگام بیماریها، بهویژه سرطان، راهاندازی شده و تلاش دارد در پاسخ به یکی از نیازهای مهم نظام سلامت ایفای نقش کند.
وی افزود: ممکن است این پرسش مطرح شود که آیا در خراسان رضوی مراکزی برای ورود به موضوع سرطان وجود نداشته که جهاد دانشگاهی نیز به این حوزه ورود کرده است؟ پاسخ روشن است؛ این ورود به معنای تکرار فعالیتها نیست، بلکه تلاشی برای پاسخگویی به یک نیاز مهم در نظام سلامت است.
معاون فناوری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی بیان کرد: جدا از موضوع درمان، توجه به پیشگیری از بروز بیماریها اهمیت فراوانی دارد و اگر این پیشگیری در زمان مناسب انجام شود، میتواند نتایج مؤثری همچون افزایش شانس درمان، کاهش عوارض، کاهش هزینهها و بهبود کیفیت زندگی بیماران را به همراه داشته باشد.
شمسیان ادامه داد: در این مرکز بخشهای مختلفی پیشبینی شده است که هر یک میتوانند به تشخیص زودهنگام و ارائه خدمات درمانی کمک کنند. از جمله این بخشها میتوان به آزمایشگاه تشخیص طبی، کلینیکهای تخصصی غربالگری، تصویربرداری، شیمیدرمانی، دیالیز، مرکز سلولدرمانی، جراحی محدود، داروخانه و همچنین برخی خدمات مرتبط با ارائه خدمات در منزل اشاره کرد.
مرکز یادگیری هوشمند شرق کشور با محوریت هوش مصنوعی راهاندازی میشود
در ادامه جواد سخدری، معاون آموزش جهاد دانشگاهی خراسان رضوی از ایجاد مرکز یادگیری هوشمند شرق کشور خبر داد و گفت: این مرکز با تکیه بر هوش مصنوعی و با هدف خلق تجربهای نوین، منعطف و شخصیسازیشده در آموزش، در حال شکلگیری است. امروز در حوزه آموزش با یک تغییر اساسی در الگوی یاددهی و یادگیری مواجه هستیم و بر همین اساس، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی راهاندازی مرکز یادگیری هوشمند شرق کشور را در دستور کار قرار داده است.
وی افزود: اساس این مرکز، خلق یک تجربه جدید برای هر فراگیر است تا بتواند بهصورت انعطافپذیر، در هر ساعت از شبانهروز و با دسترسی به استادان خبره در سطح ملی و حتی بینالمللی، از ظرفیتهای آموزشی بهرهمند شود. ما ایجاد فضایی برای یادگیری عمیقتر و مؤثرتر است و برای تحقق این رویکرد، شخصیسازی آموزشها در دستور کار قرار گرفته که تکیهگاه اصلی آن هوش مصنوعی است.
سخدری تصریح کرد: در مرکز یادگیری هوشمند، هوش مصنوعی رکن اصلی آموزش خواهد بود و تلاش میکنیم در کنار هر فراگیر، یک دستیار هوش مصنوعی قرار گیرد تا بتوانیم همتراز با الگوهای بینالمللی در این حوزه حرکت کنیم و آموزش را بهصورت گسترده و عادلانه در اختیار همگان قرار دهیم. یکی از مهمترین راهکارها برای فراهمسازی دسترسی عمومی به آموزش باکیفیت، بهرهگیری از سکوهای آموزشی هوشمند است تا کیفیت آموزش برای همه اقشار جامعه بهصورت عادلانه فراهم شود.
معاون آموزشی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی از طراحی دورهای ویژه برای توسعهدهندگان هوش مصنوعی خبر داد و افزود: برای افرادی که علاقهمند به فعالیت در حوزه توسعه هوش مصنوعی هستند، دورهای تخصصی تعریف شده است که میتواند علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی مناسب، به توسعه این فناوری در کشور نیز کمک کند. برنامههای آموزشی این مجموعه محدود به یک گروه سنی خاص نیست و از نوجوانان تا بزرگسالان را دربرمیگیرد. در بخش نوجوانان، تمرکز بر مهارتهایی همچون حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت و کار گروهی است تا نسل جوان برای زندگی شغلی آینده آماده شود.
وی افزود: در این مسیر، آموزشهای نرمافزاری و سختافزاری از جمله رباتیک نیز مورد توجه قرار گرفته است. در بخش بزرگسالان نیز آموزشها متناسب با نیازهای شغلی و مهارتی طراحی میشود؛ بهعنوان مثال، دوره توسعهدهنده هوش مصنوعی برای این گروه پیشبینی شده است. برخی دورهها نیز متناسب با نیازهای بازار کار، از جمله در حوزههای فنی و زیرساختی، برای بزرگسالان در حال اجرا یا برنامهریزی است.
تکمیل زنجیره مهارتآموزی دانشجویان تا اشتغال دنبال میشود
ابراهیم مروتی، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی نیز اظهار کرد: فعالیتهای جهاد دانشگاهی با نظام آموزشی دانشگاهها همپوشانی دارد و تلاش میکند بخشی از نیازهای آموزشی و مهارتی دانشجویان را که در چارچوب آموزشهای رسمی دانشگاهی بهطور کامل پوشش داده نمیشود، تکمیل کند.
وی افزود: بر اساس برخی آمارها، حدود ۴۰ درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی بیکار هستند و از میان شاغلان نیز بخش قابلتوجهی در مشاغلی فعالیت میکنند که ارتباط مستقیمی با رشته تحصیلی آنها ندارد. از سوی دیگر 34 درصد شاغلین در رشته های غیر مرتبط با تحصیلات خود مشغول به کار اند که این آمارها نشان میدهد باید برای تقویت مهارتهای دانشجویان و تسهیل ورود آنها به بازار کار، برنامهریزی جدیتری انجام شود.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی ادامه داد: یکی از محورهای اصلی فعالیت ما در حوزه دانشجویی، کمک به دانشجویان برای کسب مهارتهایی است که آنان را سریعتر به اشتغال برساند. آموزشهای دانشگاهی عمدتاً بر مباحث نظری متمرکز است و جهاد دانشگاهی تلاش میکند با ارائه مهارتهای شغلی، این زنجیره را تکمیل کند؛ البته فعالیت سازمان دانشجویان صرفا مهارت های شغلی نیست بلکه فرصتی است تا هر یک بتوانند در سریع ترین زمان ایده های خود را پیاده سازی و محقق کنند.
وی تصریح کرد: توجه جهاد دانشگاهی تنها به مهارتهای شغلی محدود نمیشود، بلکه مهارتهای ارتباطی نیز در برنامههای آموزشی و توانمندسازی دانشجویان مورد توجه قرار دارد؛ چراکه این مهارتها در موفقیت شغلی و شکلگیری یک زندگی مطلوب نقش مهمی ایفا میکند.
مروتی با اشاره به فعالیتهای خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) بیان کرد: تاکنون حدود سه هزار دانشجو مسیر حرفهای خود را در این خبرگزاری طی کردهاند و بسیاری از آنها به اشتغال رسیدهاند. این تجربه نشان میدهد که فراهمکردن فرصت کسب مهارتهای عملی میتواند نقش مؤثری در آمادهسازی نسل جوان برای ورود به بازار کار داشته باشد.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با تأکید بر اینکه دانشجویان محور اصلی فعالیتهای این معاونت هستند، گفت: برنامههای فرهنگی و توانمندسازی جهاد دانشگاهی با هدف کمک به رشد فردی، اجتماعی و حرفهای دانشجویان طراحی و اجرا میشود. مرکز افکارسنجی نیز یکی از بخشهای معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی است که با ارائه دادههای دقیق و واقعی، به مجموعهها و سازمانها برای اتخاذ تصمیمهای بهتر کمک میکند. این مرکز میتواند دیدگاههای پنهان جامعه را شناسایی و در اختیار نظام تصمیمگیری و حکمرانی قرار دهد تا تصمیمها متناسبتر و مبتنی بر واقعیتهای اجتماعی اتخاذ شود.
وی درباره فعالیتهای حوزه انتشارات جهاد دانشگاهی اظهار کرد: این بخش دو رویکرد مهم را دنبال میکند؛ نخست، تولید آثار مبتنی بر داده های علمی و آیندهنگرانه درباره کلان مسئله های کشور و دوم ترویج فرهنگ کتاب و کتاب خوانی با تقویت رویکرد تعاملی است. جهاد دانشگاهی از سالها پیش موضوعاتی مانند بحران آب، خشکسالی، کشاورزی و مسائل زیستمحیطی را شناسایی و درباره آنها تولیدات علمی و محتوایی منتشر کرده است؛ مسائلی که امروز آثار آنها با شدت بیشتری در جامعه مشاهده میشود.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به جایگاه ایسنا در میان خبرگزاریهای کشور گفت: خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) در خراسان رضوی یکی از بخشهای فعال این مجموعه است و بر اساس ارزیابیهای انجامشده، سال گذشته نیز رتبه برتر خبرگزاریهای کشور را به دست آورده است. این خبرگزاری علاوه بر فعالیت حرفهای در حوزه اطلاعرسانی، بستری برای آموزش و توانمندسازی دانشجویان فراهم کرده و به آنها فرصت میدهد تا در کنار تحصیل، مهارتهای خبرنگاری، ارتباطی و حرفهای را کسب کنند.
وی همچنین درباره فعالیت فرهنگسراهای جهاد دانشگاهی گفت: یکی از وظایف این مراکز، انتقال میراث فرهنگی و مفاهیم تمدنی به نسل جوان، بهویژه دانشجویان، است. این موضوع در برنامههای فرهنگی جهاد دانشگاهی مورد توجه قرار دارد و تلاش میکنیم زمینه آشنایی نسل جدید با ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی کشور را فراهم کنیم.
بومیسازی مواد اولیه صنعت غذا؛ راهکار کلیدی ارتقای امنیت غذایی کشور
در ادامه فرشته حسینی، رئیس پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با معرفی این پژوهشکده بهعنوان یکی از مجموعههای تخصصی جهاد دانشگاهی، اظهار کرد: صنایع تبدیلی غذا که محصولات خام کشاورزی و دامپروری را به فرآوردههای مورد نیاز مردم تبدیل میکند، از صنایع پیشران در اقتصاد ایران محسوب میشود. این صنعت حدود ۱۸ درصد از اشتغال کشور را پوشش میدهد و علاوه بر بازده اقتصادی مناسب، سهم بسزایی در تولید ناخالص داخلی و ایجاد ارزشافزوده دارد.
وی با بیان اینکه جهاد دانشگاهی بهعنوان یک سازمان مسئلهمحور، از سال ۱۳۶۹ با درک ظرفیتهای ویژه استان خراسان به عنوان قطب صنعت غذای کشور، پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی را در مشهد راهاندازی کرد، افزود: هدف اصلی از تأسیس این پژوهشکده، انجام پژوهشهای کاربردی برای حل چالشها و مشکلات این صنعت است.
رئیس پژوهشکده علوم و فناوری مواد غذایی درباره محورهای اصلی فعالیت این مرکز گفت: تمرکز جدی ما بر بومیسازی مواد اولیه مورد نیاز صنعت غذاست. واقعیت این است که صنعت غذا در برابر تکانههایی نظیر تحریمها و اختلال در زنجیره تأمین کالاهای وارداتی آسیبپذیر است؛ لذا بومیسازی این مواد با هدف افزایش تابآوری صنعت و تقویت امنیت غذایی که امروزه به عنوان ابزاری حیاتی برای پایداری سیاسی و اجتماعی کشورها مطرح است، در اولویت قرار دارد.
حسینی به تلاشهای این پژوهشکده برای ارتقای سلامت محصولات غذایی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از اهداف مهم ما، رساندن محصولات سالمتر به دست مصرفکنندگان است. در همین راستا، اقداماتی همچون تولید رنگها و نگهدارندههای طبیعی به منظور افزایش ماندگاری مواد غذایی و کاهش ضایعات – بدون دارا بودن عوارض مواد شیمیایی و سنتزی از دستاوردهای شاخص این پژوهشکده محسوب میشود. این پژوهشکده با تکیه بر دانش متخصصان داخلی و رویکردهای مسئلهمحور، مسیر خود را برای کاهش وابستگی به خارج از کشور در تأمین مواد اولیه صنعت غذا با جدیت ادامه میدهد.
اجرای بیش از ۷۰۰ طرح کاربردی در حوزه گردشگری و توسعه
سپس هادی رفیعی اظهار کرد: در حوزه علوم انسانی جهاد دانشگاهی مشهد، دو محور کلی دنبال میشود که یکی حوزه گردشگری و زیارت و دیگری حوزه توسعه است. آنچه طی حدود سه دهه فعالیت در این مجموعه پیگیری شده، عمدتاً انجام مطالعات و طرحهای کاربردی در پاسخ به نیاز دستگاههای اجرایی استان و در برخی موارد بخش خصوصی بوده است.
وی افزود: هر زمان که در سطوح مختلف اداری، اجرایی و حتی در بخش خصوصی نیازی احساس شده، این موضوع به جهاد دانشگاهی ارجاع شده و ما نیز متناسب با آن، مطالعات و پژوهشهای مورد نیاز را انجام دادهایم. حاصل این روند، اجرای بیش از ۷۰۰ طرح مطالعاتی و پژوهشی بوده که بیش از ۹۵ درصد آنها ماهیت سفارشی و کاملاً اجرایی داشتهاند.
رئیس پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی ادامه داد: همین مسئله، یکی از وجوه تمایز فعالیتهای مطالعاتی جهاد دانشگاهی نسبت به بسیاری از مجموعههای دیگر است؛ چراکه این پژوهشها صرفاً جنبه نظری نداشته و مستقیماً در پاسخ به نیازهای واقعی و اجرایی تعریف و انجام شدهاند.
رفیعی با اشاره به بخشی از مهمترین اقدامات این پژوهشکده تصریح کرد: تهیه مطالعات و اسناد بالادستی استان از جمله مأموریتهای مهم این مجموعه در حوزه گردشگری و توسعه بوده است. از جمله این اسناد میتوان به برنامه توسعه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، سند سرمایهگذاری و اشتغال استان، سند توسعه اقتصادی و اشتغالزایی مناطق روستایی، و برنامه راهبردی صنعت گردشگری استان اشاره کرد.
وی بیان کرد: این اسناد و مطالعات بالادستی، به درخواست نهادهایی همچون استانداری، سازمان مدیریت و برنامهریزی، شهرداری و مراکز پژوهشی وابسته به مدیریت شهری تدوین شده و با همت پژوهشگران جهاد دانشگاهی و نیز همکاری با دیگر مراکز تحقیقاتی استان به سرانجام رسیده است. رویکرد جهاد دانشگاهی در حوزه علوم انسانی، تکیه بر پژوهشهای مسئلهمحور و کاربردی است؛ رویکردی که تلاش میکند با پاسخگویی به نیازهای واقعی استان، در مسیر توسعه و تصمیمسازی مؤثر نقشآفرینی کند.
آنچه در بازدید از بخشهای مختلف جهاد دانشگاهی خراسان رضوی بیش از هر چیز نمایان است، مسئلهمحوری و تعهد به ارتقای سطح کیفی زندگی جامعه است. از تغییر ریل آموزشها بهسمت مهارتهای کاربردی همچون هوش مصنوعی و دیجیتال مارکتینگ تا راهاندازی پروژههای عظیم درمانی همچون مرکز پیشرفته پیشگیری از سرطان شرق کشور؛ جهاد دانشگاهی خراسان رضوی با تکیه بر دانش بومی و سرمایههای انسانی متخصص، در حال بازتعریف نقش خود در توسعه منطقهای است.
این نهاد با درک هوشمندانه از تغییرات عصر جدید و حرکت بهسمت فناوریهای نوین، نهتنها باری از دوش نظام سلامت و آموزش کشور برمیدارد، بلکه با حفظ جایگاه خود بهعنوان بازوی پژوهشی و فرهنگی، امیدوار است در سالهای آینده با بهرهبرداری از پروژههای توسعهای، گامهای بلندتری برای پاسخ به نیازهای مبرم مردم در حوزههای سلامت، اشتغال و فرهنگ بردارد. تداوم این مسیر، نیازمند حمایتهای فرابخشی و نگاه ویژه به ظرفیتهای عظیم این نهاد در نقشه راه توسعه استان و کشور است.
انتهای پیام
