فاطمه فولادی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به شکاف میان سیاستهای رسمی و واقعیتهای بومی لرستان، اظهار کرد: یکی از مهمترین مشکلاتی که امروز سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی در استان لرستان با آن مواجه است، فاصله میان سیاستهای متمرکز کشور و واقعیتهای زندگی مردم این استان است.
وی افزود: برنامههایی که در پایتخت و در شرایط متفاوت طراحی و تدوین میشوند، در بسیاری از موارد با زیستبوم و شرایط خاص لرستان هماهنگی کافی ندارند و به همین دلیل نهتنها گرهی از مشکلات باز نمیکنند، بلکه در برخی موارد بر پیچیدگی مسائل نیز میافزایند.
فولادی ادامه داد: دستگاههای اجرایی متولی امور کودکان، نوجوانان و جوانان نیز به دلیل نبود وحدت رویه و هماهنگی بینبخشی، نتوانستهاند تصویر یکپارچهای از گروههای هدف ارائه دهند و هر دستگاه متناسب با مأموریت و منافع سازمانی خود بخشی از مسائل و آسیبهای اجتماعی را دنبال کرده است، بدون اینکه ارتباط میان این مسائل بهصورت جامع مورد توجه قرار گیرد.
کارکرد دوگانه سنتها در جامعه لرستان
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان درباره نقش ساختارهای سنتی و غیبت نخبگان، بیان کرد: ساختارهای سنتی حاکم بر جامعه لرستان، بهویژه نهاد کدخدامنشی و ریشسفیدی، در طول تاریخ کارکردهای متفاوتی داشتهاند.
وی تصریح کرد: این ساختارها از یک سو در حلوفصل اختلافات قومی و خانوادگی نقش داشته و از بروز بسیاری از تنشها و درگیریها جلوگیری کردهاند، اما از سوی دیگر، نسل امروز که در شرایط متفاوتی رشد کرده و با جهانبینی جدیدی آشنا شده است، بسیاری از این سنتها را متناسب با نیازهای خود نمیداند و ممکن است آنها را مانعی برای استقلال فردی و پیشرفت اجتماعی تلقی کند.
فولادی با اشاره به ظرفیت نخبگان لرستان، گفت: استان لرستان با وجود برخورداری از نخبگان متعدد در حوزههای علمی، فرهنگی و اجتماعی، امروز از حضور مؤثر این سرمایههای انسانی بهره کافی نمیبرد.
وی افزود: بسیاری از نخبگان استان مهاجرت کرده و به دیگر نقاط کشور رفتهاند و برخی دیگر نیز به دلیل ساختارهای بسته و غیرشفاف تصمیمگیری، به حاشیه رانده شده و از چرخه اصلی برنامهریزی و مطالبهگری فاصله گرفتهاند.
آسیبهای اجتماعی لرستان چندعاملی است
فولادی با اشاره به علل چندلایه و پیامدهای زنجیرهای مسائل اجتماعی، اظهار کرد: مسائل و آسیبهای اجتماعی استان لرستان پدیدههایی تکعاملی و ساده نیستند، بلکه ماهیتی چندلایه و چندبعدی دارند و هر یک از آنها بر دیگری تأثیر میگذارند.
وی ادامه داد: برای نمونه، بیکاری مزمن تنها یک مشکل مستقل نیست، بلکه میتواند زمینهساز مسائلی مانند طلاق، اعتیاد، مهاجرت، حاشیهنشینی و سرپرست خانوار شدن زنان شود.
معاون سلامت اجتماعی اداره کل بهزیستی لرستان اضافه کرد: طلاق نیز میتواند به تشدید اختلافات خانوادگی و قومی منجر شود و فرزندان درگیر این شرایط را با آسیبهای روانی، تحصیلی و رفتاری مواجه کند.
وی درباره خودکشی نیز گفت: خودکشی که اکنون به یکی از هشداردهندهترین پدیدههای اجتماعی استان تبدیل شده، بیش از آنکه یک علت باشد، معلول زنجیرهای از ناکامیها، محرومیتها و ناامیدیهایی است که میتواند از بیکاری، فقر، اعتیاد و فروپاشی خانوادهها ناشی شود.
فولادی افزود: بر اساس ارزیابی انجامشده، خودکشی از نظر شدت و اثرگذاری نمره ۱۰ از ۱۰ را به خود اختصاص داده و به همین دلیل باید بهعنوان یک زنگ خطر جدی برای آینده فرهنگی و اجتماعی استان مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت ریشهیابی علمی آسیبهای اجتماعی
این مسئول با اشاره به راهکارهای جامع و ریشهمحور، اظهار کرد: برای خروج از این بحران چندوجهی، نخستین گام، ریشهیابی علمی و دقیق مسائل و کنار گذاشتن رویکردهای مقطعی و ظاهری است؛ رویکردهایی که تاکنون نتوانستهاند مشکلات بنیادین استان را برطرف کنند.
وی تأکید کرد: تمرکز بر مسائل اقتصادی و معیشتی بهعنوان محور اصلی تحول ضروری است، چراکه بسیاری از مشکلات فرهنگی و اجتماعی امروز، تحت تأثیر بحرانهای اقتصادی حلنشده قرار دارند.
فولادی گفت: نظام تعلیم و تربیت، دستگاههای فرهنگی و رسانه ملی نیز باید با رویکردی مبتنی بر شفافیت، گفتوگو و پیشگیری فعال، به جای انکار یا تابو کردن مسائل حساس، زمینه آگاهیبخشی و توانمندسازی نسل جوان را فراهم کنند.
وی ادامه داد: همچنین باید از ظرفیتهای گردشگری و طبیعت لرستان بهعنوان ابزاری برای اشتغالزایی و توسعه اقتصادی استفاده شود و با پدیده کشت گیاهان مخدر در برخی مناطق نیز بهصورت علمی و همهجانبه مقابله شود.
بیکاری جوانان؛ نخستین اولویت لرستان
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان با اشاره به اولویتبندی مسائل استان، بیان کرد: بر اساس یافتههای این گفتوگو و با در نظر گرفتن نمرات شدت و اثرگذاری، پنج مسئله در اولویت مداخله فوری و برنامهریزی راهبردی قرار دارند.
وی افزود: بیکاری جوانان با نمره ۱۰ از ۱۰ در هر دو شاخص شدت و اثرگذاری، مهمترین و بحرانیترین مسئله استان است و حل آن میتواند زمینهساز تغییرات مثبت در سایر حوزهها باشد.
فولادی ادامه داد: پس از بیکاری، «اعتیاد» با نمره ۸ از ۱۰ در شدت و اثرگذاری، در اولویت دوم قرار دارد. «مهاجرت و حاشیهنشینی» با نمره ۷ از ۱۰ در رتبه سوم و «طلاق» با نمرات ۵ و ۶ در رتبه چهارم قرار میگیرند.
وی خاطرنشان کرد: «خودکشی» نیز با نمره ۱۰ از ۱۰ در شدت و اثرگذاری، نباید صرفاً بهعنوان مسئلهای مستقل دیده شود، بلکه باید آن را پیامدی هشداردهنده از مجموعهای از مسائل اجتماعی دانست که نیازمند توجه ویژه مدیران و سیاستگذاران است.
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان ادامه داد: موضوعاتی مانند بیکاری، اعتیاد، مهاجرت، طلاق و خودکشی باید بهصورت علمی و با استفاده از نظرات نخبگان دانشگاهی و بومی ریشهیابی شوند و راهکارهای عملیاتی متناسب با واقعیتهای استان به اجرا درآید.
وی تأکید کرد: اگر سیاستهای اقتصادی دولت بهگونهای تنظیم شود که نیازهای معیشتی اقشار مختلف مردم استان تأمین و از خروج سرمایههای انسانی و فکری لرستان جلوگیری شود و در کنار آن، مهارتهای نوین فرزندپروری و ارتباط مؤثر با نسل جدید به والدین آموزش داده شود، میتوان امیدوار بود بخش قابل توجهی از آسیبها و بحرانهای اجتماعی استان با همت جمعی و برنامهریزی مناسب کاهش یابد.
انتهای پیام
