عبدالرضا حاجعلیبیگی در جریان بازدید از جهاد دانشگاهی استان مرکزی، افزود: این نهاد نزدیک به نیم قرن پیش با یک فلسفه مشخص شکل گرفت و تجربه سالهای گذشته نشان داده است که جهاد دانشگاهی توانسته در بسیاری از حوزهها، مأموریتهایی را بر عهده بگیرد که شاید ساختارهای مرسوم علمی و اجرایی به تنهایی قادر به پاسخگویی به آنها نبودهاند.
فرماندار اراک با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم کار جهادی تصریح کرد: جهاد دانشگاهی حاصل یک نوع نگاه و باور است که در کنار دانش و تخصص، انگیزه، تعهد و روحیه جهادی را نیز به میدان میآورد؛ از این رو باید یک بار دیگر درباره مفهوم جهاد و کار جهادی مطالعه و بازتعریف جدی صورت گیرد و این مفهوم از یک واژه عمومی و روزمره، دوباره به یک فرهنگ اثرگذار در فضای جامعه تبدیل شود.
حاجعلیبیگی ادامه داد: اگر در ابتدای انقلاب دانشگاهها و پژوهشکدههای متعددی وجود داشتند، ممکن بود این پرسش مطرح شود که چه ضرورتی برای ایجاد یک نهاد علمی جدید وجود دارد؛ اما عملکرد جهاد دانشگاهی نشان داد که این مجموعه قرار نیست صرفاً یک نهاد موازی باشد، بلکه باید در حوزههایی ورود کند که خلاء وجود دارد و بتواند بخشی از بار کشور را بر دوش بگیرد.
وی با اشاره به فعالیتهای جهاد دانشگاهی در حوزه درمان گفت: مأموریت جهاد دانشگاهی در حوزه بهداشت و درمان، بهویژه در بخش درمان، باید تا زمانی استمرار داشته باشد که بخش خصوصی، دانشگاههای علوم پزشکی و سایر مجموعههای درمانی وارد آن حوزه نشدهاند. زمانی که یک خدمت فراگیر و متکثر شد، باید مأموریت جهاد دانشگاهی نیز به سمت یک خلاء جدید هدایت شود.
فرماندار اراک بر ضرورت آیندهپژوهی در جهاد دانشگاهی تأکید کرد و گفت: جهاد دانشگاهی باید از امروز برای موضوعاتی که ممکن است در آینده به مسئله کشور و استان تبدیل شوند، برنامه داشته باشد. امروز دیگر صرفاً با یک «آینده» مواجه نیستیم، بلکه با آیندههای متعدد روبرو هستیم و میتوان بر اساس دادهها و مطالعات آیندهپژوهانه، سناریوهای مختلف را ترسیم و از میان آنها آینده مطلوب را انتخاب کرد.
حاجعلیبیگی با اشاره به موضوع جمعیت افزود: امروز جهاد دانشگاهی در حوزه جمعیت بخشی از بار مسئله را بر عهده گرفته است، اما باید از هماکنون برای مسائل جمعیتی آینده نیز چارهاندیشی شود؛ چراکه در کنار کاهش جمعیت، در سالهای آینده با پدیده سالمندی و تبعات اجتماعی و اقتصادی آن مواجه خواهیم شد.
وی ادامه داد: ساختار جمعیتی آینده نشان میدهد که نسبت جمعیت سالمند به افراد در سن کار و نگهداری تغییر خواهد کرد و ممکن است در آینده تعداد افرادی که مسئولیت مراقبت از سالمندان را بر عهده دارند، بهشدت کاهش یابد؛ بنابراین باید از امروز برای این مسئله آیندهپژوهی صورت بگیرد و راهکارهای عملی طراحی شود.
فرماندار اراک، علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان را از مهمترین عرصههای مأموریتی جهاد دانشگاهی دانست و اظهار کرد: جهاد دانشگاهی باید در حوزههایی که خلاء وجود دارد، بهویژه فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و موضوعاتی که در آینده نزدیک به مسائل اصلی جامعه تبدیل میشوند، پیشگام باشد.
وی افزود: جهاد دانشگاهی باید بر اساس نظام مسائل کشور در سطح ملی و نظام مسائل استان در سطح منطقهای، یک برنامه اجرایی دقیق طراحی کند تا مأموریتهای این نهاد متناسب با نیازهای واقعی جامعه و آینده پیش رو تعریف شود.
حاجعلیبیگی با اشاره به ظرفیتهای پزشکی و علمی استان مرکزی گفت: استان مرکزی از سرمایههای علمی و پزشکی ارزشمندی برخوردار است و وجود چهرههای برجستهای همچون پروفسور قوامزاده، پروفسور خرسندی و دیگر دانشمندان استان، ظرفیت بزرگی برای توسعه علمی و درمانی محسوب میشود.
وی با اشاره به برخی نیازهای درمانی استان ادامه داد: برای نمونه، در حوزه استفاده از خدمات درمانی مبتنی بر رادیواکتیو، بیماران استان در برخی موارد ناچارند برای دریافت خدمات به شهرهای بزرگ، بهویژه تهران، مراجعه کنند. همچنین برخی روشهای نوین درمانی در حوزه سرطان و بیماریهای مرتبط، تنها در تعداد محدودی از مراکز کشور ارائه میشود.
فرماندار اراک خطاب به مسئولان جهاد دانشگاهی تأکید کرد: اگر بتوانیم روی ایجاد و توسعه چنین ظرفیتهایی در جهاد دانشگاهی استان مرکزی کار کنیم، اتفاق بسیار بزرگی برای استان رقم خواهد خورد. به اعتقاد من، باید زنجیره خدمات علمی، تشخیصی، آزمایشگاهی و درمانی را تا حد امکان در داخل استان تکمیل کنیم و اجازه ندهیم بخشی از یک کار مهم که در اینجا آغاز شده، برای ادامه مسیر به خارج از استان واگذار شود.
وی خاطرنشان کرد: آنچه در هیچ جای دیگری پیدا نمیشود، باید اینجا و در جهاد دانشگاهی پیدا شود؛ این میتواند یکی از شاخصههای اصلی هویت جهاد دانشگاهی استان مرکزی باشد.
حاجعلیبیگی در ادامه به ظرفیت پژوهشهای اجتماعی جهاد دانشگاهی اشاره کرد و گفت: جهاد دانشگاهی در حوزه پژوهشهای اجتماعی نیز اقدامات برجستهای انجام داده که یکی از نمونههای مهم آن، مطالعه سرمایه اجتماعی در استان است. در این پژوهش هشدارهای مهمی درباره وضعیت سرمایه اجتماعی و پیامدهای آن ارائه شده بود و حتی درباره نسل جدید و ضرورت اتخاذ اقدامات ایجابی هشدار داده شده بود؛ اما اگر این هشدارها در زمان خود جدی گرفته نشوند، ممکن است مدیران در آینده ناچار شوند به جای اقدامات ایجابی، به اقدامات سلبی متوسل شوند.
فرماندار اراک با اشاره به نتایج این مطالعات اظهار کرد: در آن پژوهش، استان مرکزی از نظر سرمایه اجتماعی در رتبه بسیار پایینی قرار گرفته بود و شاخصهای متعددی برای این ارزیابی تعریف شده بود. چنین مطالعاتی باید به مدیران ارائه و بهدرستی تبیین شود تا مسئولان بدانند وضعیت جامعه در چه نقطهای قرار دارد و پیش از تبدیل شدن مسائل به بحران، برای آنها چارهاندیشی کنند.
وی تأکید کرد: جهاد دانشگاهی باید این دادهها و هشدارهای پژوهشی را به زبان قابل فهم برای مدیران تبدیل کند و در اختیار نظام تصمیمگیری استان قرار دهد تا پژوهش از مرحله تولید گزارش عبور کرده و به تصمیم و اقدام منجر شود.
حاجعلیبیگی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه خبرگزاری ایسنا گفت: یکی از نقاط قوت جهاد دانشگاهی، در اختیار داشتن ظرفیت رسانهای و خبرگزاری ایسناست؛ رسانهای که با وجود ماهیت وابسته به یک نهاد حاکمیتی، توانسته است اعتبار حرفهای خود را حفظ کند و اخبار آن مورد توجه افکار عمومی و رسانههای دیگر قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت مرجعیت رسانهای افزود: اگر رسانههای داخلی از مرجعیت خبری بالایی برخوردار باشند، میتوانند در شکلدهی افکار عمومی و حتی پیشبینی و تحلیل رخدادهای اجتماعی و سیاسی نقش مؤثری ایفا کنند. ایسنا و ظرفیتهای رسانهای جهاد دانشگاهی باید این مرجعیت را حفظ و تقویت کنند.
حاجعلیبیگی در ادامه با خطاب قرار دادن رئیس جهاد دانشگاهی استان مرکزی گفت: آنچه امروز در اختیار شماست، یک امانت است و باید ضمن امانتداری، آن را رشد دهید، تکمیل کنید و برای آینده راهبرد داشته باشید.
وی تصریح کرد: جهاد دانشگاهی نباید صرفاً برای امروز برنامهریزی کند؛ این مجموعه باید برای ۵۰ سال آینده راهبرد داشته باشد. راهبردهای ۵۰ سال قبل ما را به امروز رساندهاند و اکنون باید راهبردهایی طراحی شود که جهاد دانشگاهی را به ۵۰ سال آینده برساند.
فرماندار اراک با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط جهاد دانشگاهی با مجموعه مدیریت استان گفت: ظرفیت جهاد دانشگاهی بسیار گسترده است و نمیتوان نسخه واحدی برای آن پیچید، اما این مجموعه باید ارتباط خود را با مسائل واقعی جامعه و مدیریت استان تقویت کند و در حوزههایی که میتواند گرهی از مسائل مهم کشور و استان، از جمله جمعیت، سرمایه انسانی، سلامت، علم و فناوری و مسائل اجتماعی باز کند، نقشآفرینی جدیتری داشته باشد.
حاجعلیبیگی خاطرنشان کرد: توسعه بدون سرمایه انسانی امکان موفقیت ندارد و جهاد دانشگاهی میتواند با تکیه بر دانش، پژوهش، فناوری، رسانه و روحیه جهادی، بخشی از این سرمایه انسانی را برای آینده کشور و استان حفظ، تقویت و شکوفا کند.
انتهای پیام
