فاطمه فولادی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به موقعیت جغرافیایی استان لرستان و تحولات فرهنگی و اجتماعی این استان، اظهار کرد: لرستان با اقلیم چهارفصل و طبیعت بکر، از دیرباز بهعنوان یکی از کهنترین زیستبومهای انسانی در فلات ایران شناخته شده است، اما شرایط خاص جغرافیایی و اقلیمی استان بر ساختارهای فرهنگی و اجتماعی آن نیز تأثیر گذاشته و موجب دگرگونیهایی شده است.
وی افزود: در سالهای اخیر، تحولات فرهنگی و اجتماعی متعددی در استان شکل گرفته که از جمله آنها میتوان به مهاجرتهای گسترده و اجباری به دلیل نبود شغل و درآمد کافی، بیکاری مزمن بهویژه در میان گروههای تحصیلکرده و دانشگاهی، شیوع اعتیاد به انواع مواد مخدر صنعتی و سنتی، افزایش طلاق در پی افزایش تعارضات زناشویی، افزایش بزهکاری و ناهنجاریهای اجتماعی و همچنین افزایش مراجعات به مراکز مشاوره و مددکاری اجتماعی اشاره کرد.
فولادی ادامه داد: علاوه بر این، رویدادهای تلخ سیاسی سالهای اخیر، نظیر اغتشاشات خیابانی و جنگهای تحمیلی، هر یک به سهم خود پیامدهای روانی و اجتماعی سنگینی بر استان وارد کرده و بر عمق مسائل موجود افزودهاند.
فقر و بیکاری؛ ریشه مسائل مزمن لرستان
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان با اشاره به ریشههای مسائل مزمن استان، بیان کرد: اگر به بطن این تحولات توجه کنیم، درمییابیم که فقر فراگیر و بیکاری ساختاری از مهمترین و بنیادیترین عوامل تولید و بازتولید مسائل و مشکلات استان لرستان به شمار میروند.
وی تصریح کرد: پایین بودن سطح درآمد عمومی مردم نسبت به دیگر استانهای کشور، درآمد ناچیز حاصل از کشاورزی سنتی و دامداری خرد و پراکنده و نارضایتی مزمن مردم از وضعیت معیشتی، در کنار یکدیگر موجب شدهاند مهاجرتهای گسترده دروناستانی و بروناستانی بهعنوان یک راه گریز ناخواسته، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی استان تبدیل شود.
فولادی در ادامه اضافه کرد: اختلافات قومی و قبیلهای که ریشه در تاریخ و سنتهای دیرین این منطقه دارد، هنوز در برخی مناطق استان وجود دارد و هر از گاهی با بروز تنشها، امنیت روانی و اجتماعی مردم را تحت تأثیر قرار داده و بر پیچیدگی مسائل فرهنگی استان میافزاید.
تغییر سبک زندگی و افزایش گرایش به مصرفگرایی
وی درباره چالشهای نوپدید و تغییر نگرشهای جمعی گفت: در کنار مسائل کهن و ریشهدار، پدیدههای نوظهوری نیز در عرصه فرهنگ و سبک زندگی استان شکل گرفته که هر یک به نوعی بازتاب دگرگونیهای ارزشی و نگرشی در میان مردم این منطقه است.
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان ادامه داد: از جمله این پدیدهها میتوان به چشموهمچشمی، ولخرجیهای تجملی و تشریفاتی در دورهمیها و آیینهای اجتماعی، مصرف مشروبات الکلی در برخی محافل، مقایسه دائمی خود با الگوهای دستنیافتنی القاشده از سوی رسانهها و روی آوردن شتابزده به فعالیتهای غیرمولد و سوداگرانهای مانند خرید و فروش طلا، ارز و رمزارزها اشاره کرد.
وی اظهار کرد: اگرچه سطح رفاه نسبی مردم در مقایسه با گذشته تا حدی افزایش یافته است، اما به نظر میرسد همزمان با افزایش این رفاه، نارضایتی و احساس محرومیت نسبی نیز افزایش یافته و افراد را به سمت خواستههایی سوق داده که دستیابی به آنها دشوار است و مسیر رسیدن به آنها نیز با موانع فرهنگی و اقتصادی متعددی همراه است.
کودکان؛ در معرض آسیبهای فضای مجازی
فولادی با اشاره به آسیبپذیری کودکان در عصر دیجیتال، افزود: کودکان و نوجوانان بهعنوان حساسترین و آسیبپذیرترین قشر جامعه، بیش از دیگر گروههای سنی از پیامدهای منفی تحولات شتابان فرهنگی و اجتماعی تأثیر پذیرفتهاند.
وی گفت: امروز شاهد استفاده گسترده کودکان و نوجوانان از فضای مجازی و بازیهای رایانهای هستیم، بدون اینکه در بسیاری از موارد نظارت جدی و آگاهانهای از سوی والدین بر این فضا وجود داشته باشد.
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان ادامه داد: برخی والدین به دلیل مشغله کاری و ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای مختلف فرزندان، گوشی همراه یا تبلت را در اختیار آنان قرار میدهند و این ابزارها عملاً به نوعی «دایه دیجیتال» تبدیل شدهاند؛ در حالی که غفلت از نظارت و همراهی با کودک میتواند پیامدهای عاطفی و تربیتی داشته باشد و زمینهساز پرخاشگری، انزوای اجتماعی، اختلال در روابط خانوادگی و انواع آسیبهای روانی و جسمانی شود.
نوجوانان و جوانان در معرض آسیبهای اجتماعی
فولادی افزود: نوجوانان نیز در شرایط فعلی با پدیدههایی مانند روابط بیضابطه و پنهان با جنس مخالف، مصرف سیگار و قلیان و انواع مواد مخدر صنعتی و روانگردان و همچنین خودکشی مواجه هستند؛ پدیدههایی که میتوانند ریشه در ضعف مهارتهای ارتباطی والدین، نگاههای تابویی حاکم بر گفتوگوهای خانوادگی و کمتوجهی به آموزش مهارتهای زندگی در نظام تعلیم و تربیت داشته باشند.
وی بیان کرد: از سوی دیگر، جوانان دانشگاهرفته و تحصیلکرده که با آرزوها و امیدهای مختلف وارد عرصه اجتماعی میشوند، در بسیاری از موارد با مشکل بیکاری مواجه هستند؛ مسئلهای که میتواند زمینه مهاجرت، ترک محل زندگی، تأخیر در ازدواج یا تجرد قطعی و انزوای اجتماعی را فراهم کند و در نهایت جمعیت استان را به سمت سالمندی سوق دهد.
تغییر الگوی فرزندآوری در میان زنان
فولادی در ادامه گفت: زنان لرستانی نیز از موج تغییرات ارزشی و نگرشی در امان نماندهاند و امروزه شاهد گرایش بخشی از آنان به تکفرزندی یا حداکثر دو فرزندی، افزایش تمایل به تجملات و مدگرایی، استقبال از جراحیهای زیبایی پرهزینه و حتی نگهداری از حیوانات خانگی بهعنوان جایگزینی برای فرزندآوری هستیم؛ گرایشهایی که میتواند نشاندهنده تغییر در اولویتهای ارزشی این قشر باشد.
وی تصریح کرد: پدیده سرپرست خانوار شدن زنان نیز بر اثر عواملی مانند طلاق، فوت همسر، اعتیاد یا متواری شدن مرد خانواده افزایش یافته و زنان را در موقعیتی دشوار و چندوجهی قرار داده است؛ بهگونهای که باید همزمان مسئولیت تأمین معیشت، تربیت فرزندان و حفظ سلامت روان خود را بر عهده داشته باشند.
سالمندان با مشکلات عاطفی، اقتصادی و درمانی مواجهاند
معاون سلامت اجتماعی ادارهکل بهزیستی لرستان با اشاره به وضعیت سالمندان استان اظهار کرد: سالمندان که روزگاری از ستونهای خانواده و نماد تجربه و خرد جمعی بودند، امروز در برخی موارد در تنهایی خانههای خالی از فرزند، با نیازهای عاطفی برآوردهنشده، مشکلات اقتصادی، هزینههای درمانی و بحران مسکن مواجه هستند.
فولادی در پایان تأکید کرد: مجموعه این مسائل، ضرورت برنامهریزی جدی و همهجانبه برای مدیریت آسیبهای اجتماعی و فرهنگی و همچنین برنامهریزی مناسب برای دوران سالمندی را بیش از پیش نشان میدهد.
انتهای پیام
