به گزارش ایسنا، از پایان جنگ سرد و فروپاشی اتحاد شوروی سابق در سال ۱۹۹۱ هدف آمریکا نمایش خود به عنوان ابرقدرت بلامنازع در یک جهان تک‌قطبی بود و بر مبنای همین هدف مهم‌ترین رکن قدرت سخت در جهان یعنی ارتش خود را نیز به عنوان قدرتمندترین ارتش جهان مجهز به پیشرفته‌ترین تسلیحات تبلیغ کرده است.

جان مرشمایر، استاد سرشناس دانشگاه شیکاگو و متفکر بزرگ حوزه ژئوپلتیک آمریکا در گفتگویی در دسامبر ۲۰۲۴ با آلکساندر دوگین، فیلسوف و نظریه‌پرداز بزرگ روس به وضوح به این باور اشاره می‌کند که پس از فروپاشی شوروی، آمریکا خود را قدرت مسلط تک‌قطبی می‌دانست و دولتمردان آمریکایی مانند زبیگنیو برژینسکی، مشاور اسبق امنیت ملی و مادلین آلبرایت، وزیر خارجه اسبق ایالات متحده بر این باور بودند که آمریکا می‌تواند نظم جهانی را یک‌طرفه تعیین کند.

بالدیو راج نایر و تی.وی پال، اساتید و نظریه‌پردازان دانشگاه کمبریج در کتاب خود تحت عنوان «هند در نظم جهانی» اشاره می‌کنند که ایالات متحده با بهره‌گیری از «انقلاب در امور نظامی» (RMA) ، مصمم بود تا به‌عنوان تنها ابرقدرت باقی بماند.

با این وجود در طی دهه‌های گذشته از قرن ۲۱ ایالات متحده ضمن وضع بودجه‌های نظامی هنگفتی که بیشترین بودجه‌ها در نوع خود در جهان بودند هزینه‌های عظیمی را برای تولید تسلیحات پیشرفته اعم از جنگنده‌ها، سامانه‌های پدافندی، ناوهای دریایی و دیگر سامانه‌های تسلیحاتی با محوریت شرکت‌های بزرگ تسلیحات سازی سرشناسی همچون لاکهید مارتین، ریتون، بوئینگ، نورثروپ گرومن و جنرال داینامیکس صرف کرد. حاصل این سرمایه‌گذاری هنگفت تولید و معرفی تسلیحات بزرگی همچون جنگنده‌های اف-۱۵، اف-۱۶، اف‌ای-۱۸، اف-۲۲، اف-۳۵، سامانه‌های پدافندی تاد و پاتریوت، ناوهای هواپیمابر و دیگر تسلیحات پرهزینه عظیم بوده است.

ارتش ایالات متحده عمدتا بسیاری از تسلیحات فوق‌الذکر را به عنوان تسلیحاتی که قرار بوده از نمونه‌های روسی برتر باشند طراحی و تولید کرده است. به عنوان مثال پیش از جنگ متجاوزانه آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران، جنگنده اف-۱۵ در تمام عملیات‌های نظامی به رهبری ایالات متحده بدون متحمل شدن هیچ گونه خسارتی از آتش دشمن شرکت کرده بود و این رکورد باعث شده بود که این جت جنگنده به عنوان "جنگنده شکست‌ناپذیر" نیروی هوایی ایالات متحده در نظر گرفته شود.

اما این ایران بود که افسانه شکست‌ناپذیری این جنگنده را آن هم به رغم ادعای مکرر مقامات آمریکایی مبنی بر منهدم ساختن سیستم‌های پدافند هوایی ایران و برتری کامل هوایی، در فروردین ماه امسال با سرنگون کردن یک فروند جنگنده اف-۱۵ ایگل با استفاده از پدافند خود باطل کرد.

نقطه اوج ماجرا زمانی بود که ایران در ۲۹ اسفند گذشته یک جنگنده رادارگریز نسل پنجمی اف-۳۵ را هدف قرار داد و این حمله که نخستین اصابت تاریخ این جنگنده در طی انجام عملیات بود توسط ارتش آمریکا تایید شد.

عقاب‌های آمریکایی 

سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (Congressional Research Service) در گزارشی که در تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شد به تلفات هوایی ایالات متحده در جریان جنگ متجاوزانه علیه ایران پرداخت. این گزارش در آن زمان به طور رسمی تعداد هواپیماهای آمریکایی را که در جریان عملیات ۴۰ روزه علیه ایران (که از ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد) از دست رفته یا آسیب دیده‌اند، مشخص کرده است. این گزارش به طور خاص به آسیب دیدن یک فروند جنگنده اف-۳۵ در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ بر اثر آتش ضدهوایی ایران اشاره دارد و آن را اولین مورد از هدف قرار گرفته شدن این جنگنده در یک مأموریت هوایی عنوان کره است.

 برخی از مهمترین موارد ذکر شده در این گزارش عبارتند از:

- یک فروند جنگنده اف-۳۵ که پیشرفته‌ترین جنگنده رادارگریز آمریکا محسوب می‌شود، بر اثر آتش ضدهوایی ایران آسیب دیده است. این نخستین بار در تاریخ عملیاتی این جنگنده است که در یک مأموریت هوایی هدف قرار می‌گیرد.

- چهار فروند جنگنده اف-۱۵ئی استرایک ایگل نیز در این مدت از دست رفته یا آسیب دیده‌اند که نشان از آسیب‌پذیری حتی جنگنده‌های نسل چهارم در برابر سامانه‌های پدافندی ایران دارد.

- سنگین‌ترین تلفات مربوط به پهپادهای ام‌کیو-۹ ریپر است که تعداد ۲۴ فروند از آنها سرنگون یا منهدم شده‌اند. این عدد معادل حدود یک‌چهارم کل ناوگان این پهپادها در اختیار آمریکا است.

- همچنین ۷ فروند سوخت‌رسان کی‌سی-۱۳۵ استراتوتانکر که برای سوخت‌گیری هوایی جنگنده‌ها ضروری هستند، از دست رفته‌اند که ضربه‌ای سنگین به توان عملیاتی نیروی هوایی آمریکا محسوب می‌شود.

- یک فروند هواپیمای هشدار ئی-۳ سنتری (AWACS) که نقش چشم‌های هوایی را برای فرماندهی و کنترل نیروهای آمریکایی ایفا می‌کند، نیز در این جنگ منهدم شده است.

- در ۵ فروردین ۱۴۰۵، نیروهای مسلح ایران اعلام کردند که با استفاده از یک سامانه دفاع هوایی جدید دوش‌پرتاب، یک جنگنده اف-۱۸ متعلق به آمریکا را بر فراز شهر چابهار سرنگون کرده و این جنگنده به اقیانوس هند سقوط کرده است و تصاویر آن در رسانه‌ها منتشر شد.

 در این میان سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز بارها در طی سالهای اخیر در برابر حملات موشکی ایران از جمله به سرزمین‌های اشغالی و پایگاه‌های آمریکا در منطقه غرب آسیا شکست خورده‌اند.

غول‌های دریایی آمریکا

غیرقابل نفوذ بودن ناوگان دریایی آمریکا، به ویژه ناوهای هواپیمابر، نیز با چالش مواجه شده است و نیروهای مسلح ایران و دیگر نیروهای مسلح مقاومت در منطقه از جمله نیروهای مسلح یمن بارها حملات موفقی را به ناوهای آمریکایی از جمله ناوهای هواپیمابر داشته‌اند.

این موارد نشان می‌دهد که فناوری‌های نظامی پیشرفته آمریکا، مانند جنگنده، سامانه‌های پدافندی همچون پاتریوت، پهپادهای شناسایی گران‌قیمت و ناوهای هواپیمابر، در برابر تاکتیک‌های جدید، حملات ترکیبی و اشباع، و تسلیحات روزافزون ایران و متحدانش، آسیب‌پذیر شده و افسانه شکست‌ناپذیری آن‌ها فرو ریخته است.

مطالعه ای که در سال ۲۰۰۹ میلادی برای دانشکده جنگی نیروی دریایی آمریکا انجام شد، درباره توانایی رو به رشد ایران در زمینه کمین‌های گسترده دریایی در تنگه هرمز هشدار داده است. موشک های ضد ناو جدید "خلیج فارس" که دارای سیستم های هدایت داخلی، کلاهک قدرتمند هزار و ۴۰۰ پوندی و بردی ۱۸۰ مایلی هستند، انبار مهمات جنگی ایران شامل مجموعه متنوعی از موشک های ضد ناو و از جمله موشک های ضد ناو "سیلک ورم" (کرم ابریشم Silkworm") ساخت چین، توسعه و تولید اژدرهای پرسرعت طراحی روسیه، موشک‌های بالستیکی مجهز به ردیاب هایی که قابلیت مانور به سمت کشتی ها در جریان جنگ را دارند، ناوهای بزرگ و پر سر و صدای آمریکا را در معرض خطرات جدی قرار داده‌اند. 
ناوهای مدرن آمریکا به سیستم های دفاعی متعدد و از جمله سپر موشکی "ایجیس" مستقر روی کشتی مجهز هستند اما ایران از طریق تقویت توانایی حمله از جهات مختلف در آن واحد، پیشرفت های فناوری آمریکا را خنثی کرده است؛ این استراتژی نوظهور ایران نه تنها به پرتاب گرهای سیار موشکی بلکه به زیردریایی های کوچک جدید، بالگردها و صدها قایق کوچک به شدت مسلح که تحت عنوان قایق های تندرو شناخته می شوند، متکی است.

قایق های تندروی ایران می توانند درست مانند ابری از زنبورهایی که به یک طعمه بزرگ تر حمله می کنند، در آن واحد، از چندین جهت و به صورت جمعی سریعا ۲ هزار مین ضد ناو را برای حمله به ناوهای بزرگ کار بگذارند.

دنیل پلتکا کارشناس دفاعی مؤسسه آمریکایی اینترپراز به کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفته بود ایران قابلیت حمله از آرژانتین تا ونزوئلا، در آسیا، در اروپا و سراسر خاورمیانه را دارد و ساده لوحانه است که اینطور تصور کنیم که ایران قابلیت حمله به آمریکا را نداشته باشد.
جامعه اطلاعاتی آمریکا در گزارش خود از قدرت ارتش ایران نوشت که تهران توانسته است تولید موشک‌های پیشرفته ضد ناو خود را در طول چند سال گذشته ارتقاء دهد. جامعه اطلاعاتی آمریکا در قالب گزارشی تحت عنوان "قدرت ارتش ایران"، اینطور اعلام کرد که نیروی دریایی ایران ذخیره موشکی خود را در طول چند سال گذشته گسترش داده‌؛ بر اساس اعلام این مقامات آمریکایی، برد و دقت موشک‌های ایران به ویژه تسلیحات ضد ناو این کشور در حال افزایش است.

کریستوفر هامر، فرمانده ارشد سابق نیروی دریایی آمریکا زیردریایی‌های کوچک ایران را تهدیدی برای نیروهای آمریکایی دانسته و رهگیری آنها در خلیج فارس را دشوارتر از زیردریایی های اتمی روسیه دانست. 

مثال روشن این قدرت ایرانی را می‌توان در آنچه این روزها به شدت در محافل سیاسی و نظامی سر و صدا به پا کرده دانست، مشکلات و دردسرها در پیشرفته‌ترین ناو آمریکا و فاجعه در غول ۱۰۰ هزار تنی. پیش از این نیز ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد آر فورد، که بزرگترین ناو هواپیمابر جهان است به بهانه آتش‌سوزی در محوطه رختشویخانه و در واقع از ترس حملات ایران از منطقه خارج شد، اما شبکه بلومبرگ افشا کرد که مشکلات این ابرناو بسیار فراتر از یک حادثه ساده بوده و پرسش‌های جدی درباره کارایی‌های آن در جنگ وجود دارد.‌

نیویورک‌تایمز در گزارشی از آسیب پذیر بودن ناوگان آمریکایی این پرسش را مطرح می‌کند که آمریکا تا چه اندازه می‌تواند عملیات دریایی طولانی‌مدت در خاورمیانه را ادامه دهد؟ این استقرار به یک چالش استراتژیک برای واشنگتن تبدیل شده است.

نویسنده گزارش: علی مدنی

انتهای پیام