زهره بالاگبری مشاور تحصیلی، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به نخستین دغدغه مشترک این روزهای بسیاری از کنکوریها مبنی بر اینکه «هیچچیز بلد نیستم»، گفت: این حس در روزهای پایانی کنکور بسیار شایع است و ریشه در خستگی ذهنی و اضطراب دارد، نه فراموشی واقعی. ذهنِ داوطلب در این مقطع حجم عظیمی از اطلاعات را در خود ذخیره کرده و به دلیل فشار و انباشت مطالعه، بهطور موقت به آنها دسترسی روانی ندارد.
وی افزود: نکته مهم این است که داوطلب باید بداند این حس واقعی نیست و به محض قرار گرفتن در فضای آزمون و مواجهه با سوالات، اطلاعات بازیابی میشود. بهترین واکنش در برابر این حس، مقاومت در برابر وسوسه «مطالعه از صفر» و در عوض مرورِ سطحی و یادآورانه است، چراکه دوبارهخوانی مباحث در این مقطع جز ایجاد اضطراب بیشتر، دستاوردی ندارد.
این مشاور تحصیلی با بیان اینکه در ۴۸ ساعت پایانی داوطلبان باید از مطالعه مطالب جدید صرف نظر کنند، توضیح داد: ورود به مبحث جدید در این بازه زمانی دو آسیب جدی دارد. نخست آنکه ذهن برای تثبیت اطلاعات جدید نیازمند زمان است و این زمان در اختیار داوطلب نیست و دوم آنکه مطالعه مطلب ناآشنا، احساس ناتوانی و عقبماندگی را در داوطلب تشدید میکند و اعتمادبهنفس او را که مهمترین سرمایه سر جلسه آزمون است، تخریب میکند.
بالاگبری «تورق سریع» را راهکار اصلی مرور در این روزها دانست و گفت: در این روش، داوطلب مطلب جدیدی نمیخواند، بلکه با ورق زدن سریع کتابها و نگاهکردن به تیترها، متون، تصاویر، فرمولها و خلاصهها، مطالب خواندهشده قبلی را برای خود یادآوری میکند. این تکنیک برخلاف مطالعه عمیق، فشار روانی ایجاد نمیکند و در عین حال شبکههای حافظه را فعال و آماده نگه میدارد.
وی با اشاره به اینکه تورق سریع یکی از شاهکلیدهای موفقیت و کسب رتبههای برتر در ماراتن کنکور است، خاطرنشان کرد: این روش دلهره ناشی از حجم زیاد مطالب را از بین میبرد و داوطلب را با حس «میدانم چه چیزهایی بلدم» سر جلسه آزمون میفرستد.
توصیههایی برای شب کنکور
این مشاور تحصیلی برای کنترل استرس شبِ قبل آزمون و پیشگیری از بیخوابی، توصیه کرد داوطلب از ساعات ابتدایی شب، گوشی همراه و فضای مجازی را کاملاً کنار بگذارد و محرکهای ذهنی را کاهش دهد و افزود: دوش کوتاه ولرم، تنفس عمیق و خوابیدن در ساعت ثابت و معمول از دیگر توصیهها برای این شب حساس است.
وی تأکید کرد: داوطلب نباید شب امتحان را با تصور «فقط یک بار دیگر مرور کنم» بیدار بماند، زیرا کمخوابی، بزرگترین دشمن تمرکز سر جلسه است. خواب کافی شب قبل، به مراتب بیشتر از هر ساعت مطالعه اضافه، به موفقیت داوطلب کمک میکند.
استراتژی روانی در مواجهه با سوالات دشوار ابتدای دفترچه
بالاگبری در پاسخ به این پرسش که اگر سوالات ابتدایی دفترچه دشوار یا غیرمتعارف باشد، داوطلب چه کند، گفت: مهمترین اصل این است که داوطلب نباید از دشواری چند سوال ابتدایی، کل آزمون را سخت تصور کند. چیدمان سوالات لزوماً از ساده به دشوار نیست و گاه سوالات دشوارتر در ابتدای دفترچه قرار میگیرند. در این لحظه داوطلب باید با یک نفس عمیق و حفظ ترتیب ذهنی خود، به سوالات بعدی مراجعه کند و اجازه ندهد یک سوال، کل آزمون او را تحتالشعاع قرار دهد.
وی افزود: داوطلب باید به خود یادآوری کند که همه داوطلبان با همین دفترچه مواجهاند و دشواری سوال، برای همه یکسان است. این بازخوانی ذهنی، از «دستپاچگی» و تصمیمهای عجولانه جلوگیری میکند.
مدیریت انرژی و تغذیه در روز آزمون
بالاگبری درباره مدیریت انرژی در طول ساعات طولانی آزمون نیز گفت: داوطلب باید انرژی خود را مانند یک دونده ماراتن مدیریت کند، نه یک دونده دوی سرعت. استفاده بیرویه از انرژی در ابتدای آزمون، منجر به خستگی مفرط در ساعات پایانی میشود.
وی با اشاره به اهمیت تغذیه کنکوریها گفت: غذای روز آزمون باید سبک، آشنا و غیرحساسیتزا باشد و داوطلب از خوردن غذاهای جدید یا سنگین خودداری کند. همچنین شب قبل از کنکور، پرهیز از مصرف غذاهای چرب و سنگین و قندهای ساده که موجب بیقراری و اختلال خواب میشوند، ضروری است.
خانوادهها از «سوالات مکرر» دست بکشند
این مشاور تحصیلی با اشاره به نقش پررنگ خانوادهها در روزهای پایانی گفت: والدین در این چند روز بیشترین ضربه را با «سوالات مکرر» درباره آمادگی داوطلب و «مراقبتهای بیش از حد» وارد میکنند. پرسشهای مداوم نظیر «چقدر خواندهای؟» یا «مطمئنی بلدی؟» فشار روانی مضاعفی ایجاد میکند.
وی خطاب به والدین گفت: بهترین رفتار در این روزها ایجاد فضای آرام و عادی، ابراز محبت بدون شرط و اجازهدادن به داوطلب برای مدیریت زمان خودش است. والدین باید از نصیحتهای تکراری، مقایسه با دیگران و کنترلگری بیش از حد دست بکشند و تنها حضورِ مطمئن و آرامبخش داشته باشند.
سکوت مطلق ممنوع؛ فضای عادی و آرام لازم است
بالاگبری در پاسخ به این پرسش که آیا محیط خانه در ۲۴ ساعت پایانی باید سکوت مطلق باشد، تأکید کرد: سکوت مطلق توصیه نمیشود چراکه فضای غیرعادی و سنگین، داوطلب را مضطرب میکند. آنچه لازم است یک فضای عادی، آرام و به دور از تنش است. خانهای که در آن آرامش و روال عادی زندگی جریان دارد، بهترین محیط برای عبور آرام از این روزهای حساس است.
انتهای پیام
