صادق ذباح در گفتوگو با ایسنا درباره مهمترین چالشهای عکاسی خبری در شرایط امروز، اظهار کرد: یکی از مهمترین چالشهایی که عکاسان خبری با آن مواجه هستند، نگاه امنیتی و حساسیتی است که در برخی موقعیتها نسبت به این حرفه وجود دارد. متأسفانه گاهی حتی عکاسی که کارت رسانهای دارد، با این نگاه مواجه میشود که فعالیت او مشکوک است و باید برای گرفتن عکس توضیح بدهد یا مجوز دریافت کند. این مسئله بهویژه در زمان وقوع اتفاقات حساس و رویدادهای خاص، کار عکاس خبری را دشوارتر میکند و باعث میشود عکاس نتواند با تمرکز و آزادی لازم وظیفه حرفهای خود را انجام دهد.
این عکاس مشهدی ادامه داد: عکاس خبری برای ثبت یک رویداد باید بتواند در محل حضور داشته باشد و در کوتاهترین زمان ممکن تصویری واقعی و دقیق از اتفاق ثبت کند. وقتی عکاس به جای تمرکز بر سوژه، مجبور باشد درباره دلیل حضور خود و فعالیت رسانهایاش توضیح بدهد، طبیعی است که بخشی از تمرکز و توان حرفهای او از بین میرود.
ذباح سرعت بالای انتشار تصاویر توسط تلفنهای همراه و افزایش هزینه تجهیزات را از دیگر چالشهای جدی عکاسی خبری دانست و گفت: امروز تقریباً هر فردی یک تلفن همراه در اختیار دارد و میتواند در لحظه وقوع یک اتفاق، تصویری ثبت و آن را در شبکههای اجتماعی منتشر کند. این مسئله فضای رقابت را برای عکاس حرفهای تغییر داده است.
وی به ورود هوش مصنوعی به حوزه تصویر اشاره و اظهار کرد: هوش مصنوعی در حال حاضر نمیتواند ضربه مستقیمی به اصل عکاسی خبری وارد کند، چراکه عکاس خبری باید در محل اتفاق حضور داشته باشد و یک رویداد واقعی را ثبت کند. با این حال، این فناوری در زمینه تولید و بهخصوص ویرایش تصاویر میتواند تغییرات زیادی ایجاد کند و با گسترش آن، مرز میان تصویر واقعی و تصویر دستکاریشده ممکن است کمرنگتر شود.
ذباح خاطرنشان کرد: این موضوع در آینده میتواند بحث اصالت و اعتماد به عکس خبری را جدیتر کند. مخاطب باید بتواند مطمئن باشد تصویری که به عنوان عکس یک رویداد واقعی منتشر میشود، همان چیزی است که در محل اتفاق ثبت شده است. بنابراین رسانهها و عکاسان در آینده با مسئولیت بیشتری در زمینه حفظ اصالت تصاویر مواجه خواهند بود.
درآمد عکاسان خبری با هزینه تجهیزات تناسب ندارد
وی درباره وضعیت اقتصادی عکاسان خبری اظهار کرد: قطعاً درآمد عکاس خبری با هزینههای این حرفه تناسب ندارد. امروز حتی خرید یک دوربین حرفهای برای یک عکاس خبری بهراحتی امکانپذیر نیست و بخش قابل توجهی از درآمد او باید صرف تهیه تجهیزات شود. دوربین و لنز تنها هزینههای یک عکاس نیستند و تجهیزات جانبی، نگهداری، تعمیرات و ارتقای ابزار نیز هزینههای زیادی به همراه دارند.
این عکاس مشهدی افزود: بسیاری از عکاسان به دلیل شرایط اقتصادی مجبورند با تجهیزات قدیمی کار کنند و برای ارتقای ابزار خود با محدودیتهای جدی مواجه هستند. این در حالی است که در عکاسی خبری، تجهیزات مناسب میتواند در ثبت لحظههای حساس و غیرقابل تکرار نقش مهمی داشته باشد.
ذباح ادامه داد: در مجموع میتوان گفت بخش قابل توجهی از عکاسان خبری، ادامه فعالیت خود را بیشتر بر پایه علاقه دنبال میکنند تا تناسب میان درآمد و هزینهها. وقتی درآمد پاسخگوی هزینهها نباشد، طبیعی است که فعالیت حرفهای برای عکاس دشوار شود و این وضعیت میتواند آینده حرفه عکاسی خبری را تحت تأثیر قرار دهد.
تصویر موبایلی جایگزین عکاسی حرفهای نمیشود
وی درباره افزایش نقش تصاویر ثبتشده با تلفن همراه در پوشش رویدادها اظهار کرد: طبیعی است که این موضوع بر جایگاه عکاس حرفهای تأثیر گذاشته و رقابت را افزایش داده است. امروز ممکن است یک فرد عادی در محل وقوع یک اتفاق، تصویری ثبت کند که بسیار سریعتر از عکس عکاس خبری منتشر شود و حتی بیشتر دیده شود.
ذباح خاطرنشان کرد: اما تفاوت اصلی اینجاست که یک تصویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی لزوماً روایت کاملی از یک اتفاق نیست. ممکن است فردی یک حادثه را ببیند و بر اساس چیزی که خودش دیده، برداشت یا توضیحی ارائه دهد، در حالی که واقعیت ماجرا چیز دیگری باشد.
وی با تأکید بر تفاوت میان ثبت یک تصویر و تولید محتوای خبری، ادامه داد: عکاس خبری در کنار یک رسانه فعالیت میکند و تصویر او بخشی از یک روایت خبری است که باید بر اساس اطلاعات درست، بررسی و صحتسنجی شود. بنابراین کار عکاس حرفهای صرفاً فشردن دکمه شاتر و ثبت یک تصویر نیست.
این عکاس خبری اضافه کرد: عکس پس از ارسال به رسانه مورد بررسی قرار میگیرد و پس از تأیید دبیر یا سردبیر، در کنار اطلاعات و روایت خبری منتشر میشود. این فرایند باعث میشود عکس خبری بخشی از یک محصول رسانهای باشد، نه صرفاً تصویری که در فضای مجازی منتشر شده است.
مسئولیت عکاس خبری فراتر از کیفیت تصویر است
ذباح با بیان اینکه تفاوت عکاس حرفهای با فردی که صرفاً با تلفن همراه خود عکس میگیرد، تنها به کیفیت تصویر یا نوع تجهیزات محدود نمیشود، گفت: عکاس خبری بخشی از یک فرایند حرفهای و رسانهای است و نسبت به تصویری که ثبت میکند مسئولیت دارد. ممکن است یک تصویر موبایلی زودتر منتشر شود یا حتی بیشتر دیده شود، اما این مسئله به معنای دقیقتر یا کاملتر بودن آن تصویر نیست.
وی درباره فشار ناشی از سرعت انتشار اخبار بر عکاسان خبری ادامه داد: امروز سرعت انتشار بسیار مهم شده است، بهخصوص در برخی اتفاقات سیاسی، حوادث و رویدادهای مهم که مردم میخواهند همان لحظه از آن باخبر شوند. در چنین شرایطی ممکن است یک عکس موبایلی خیلی سریع منتشر و وایرال شود، در حالی که عکس عکاس خبری با تجهیزات حرفهای و نگاه دقیقتر دیرتر دیده شود.
این عکاس خبری مشهدی تأکید کرد: سرعت نباید جای دقت را بگیرد. ممکن است فردی در همان لحظه یک عکس بگیرد و درباره اتفاق بر اساس برداشت خودش توضیحی منتشر کند، اما یک رسانه حرفهای برای انتشار خبر باید اطلاعات را بررسی کند و تا حد امکان به روایت درست ماجرا برسد.
ذباح خاطرنشان کرد: عکاس خبری نیز باید میان سرعت و دقت تعادل برقرار کند. از یک سو نمیتوان از رقابت رسانهای و اهمیت سرعت انتشار غافل شد و از سوی دیگر، نباید برای زودتر منتشر کردن یک تصویر، اصول حرفهای و صحت خبر را نادیده گرفت.
عکس خبری؛ بخشی از روایت معتبر یک رویداد
وی با اشاره به نقش عکس در انتقال واقعیت یک رویداد، اظهار کرد: یک عکس خبری زمانی میتواند ارزش واقعی خود را نشان دهد که مخاطب بداند این تصویر در چه شرایطی ثبت شده و چه ارتباطی با روایت خبری دارد. عکس به تنهایی ممکن است بخشی از یک واقعیت را نشان دهد، اما رسانه وظیفه دارد این تصویر را در کنار اطلاعات درست و قابل اتکا قرار دهد.
این عکاس خبری گفت: افزایش هزینه تجهیزات، رقابت با تصاویر موبایلی، سرعت شبکههای اجتماعی، نگاههای حساسیتی نسبت به عکاسی در برخی موقعیتها و ورود هوش مصنوعی، همگی باعث شدهاند عکاس خبری برای ادامه فعالیت حرفهای خود با چالشهای بیشتری روبهرو باشد.
وی تصریح کرد: با وجود همه این مشکلات، عکاسی خبری همچنان به حضور انسان در محل رویداد، مشاهده دقیق، انتخاب لحظه و ثبت واقعیتی وابسته است که در همان لحظه در حال رخ دادن است. شاید فناوری بتواند ابزارهای جدیدی در اختیار رسانه قرار دهد، اما مسئولیت ثبت و روایت درست واقعیت همچنان اهمیت خود را حفظ خواهد کرد.
انتهای پیام
