مسعود رضوی ۲۸ مرداد در نشست خبری سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد، با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه جامعه به موضوع بازیافت، اظهار کرد: تفکیک و بازیافت پسماند باید بهعنوان یک وظیفه شهروندی مورد توجه قرار گیرد، اما متأسفانه این نگاه هنوز در جامعه به شکل مطلوب نهادینه نشده است. شهرداری مشهد روشهای مختلفی برای دریافت پسماند بازیافتی پیشبینی کرده است. از جمله این روشها میتوان به ایستگاههای مبادله پسماند خشک و سامانههای بازیافت آنلاین اشاره کرد و شهروندان میتوانند از طریق آنها درخواست خود را ثبت کنند و پسماند در زمان تعیینشده از در منازل تحویل گرفته شود.
وی درباره پدیده زبالهگردی ادامه داد: زبالهگردی یکی از آسیبها و معضلات اجتماعی کلانشهرها محسوب میشود. بخش قابل توجهی از زبالهگردها اتباع غیرمجاز هستند و فعالیت غیررسمی در حوزه پسماند خشک، از جمعآوری تا انتقال و تفکیک، پیامدهای مختلفی برای کلانشهرها دارد. بخش مهمی از حل معضل زبالهگردی در اختیار شهروندان است، اگر مردم پسماندهای خشک خود مانند پلاستیک، کاغذ و سایر مواد قابل بازیافت را از مبدأ جدا و از مسیرهای رسمی تحویل دهند، مواد قابل بازیافت وارد چرخه رسمی میشود و زمینه فعالیت غیررسمی زبالهگردها نیز کاهش پیدا میکند.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد با بیان اینکه سگهای ولگرد و بلاصاحب یکی از چالشهای شهرهاست، گفت: مشهد در این زمینه نسبت به بسیاری از شهرها آسیب کمتری دارد. سالانه حدود ۱۶ هزار قلاده سگ از معابر سطح شهر جمعآوری میشود. این سگها وارد مرکز پشتیبان بهداشت شهری میشوند و تعدادی از آنها که به بیماریهای مختلف مبتلا هستند، تحت نظر دامپزشک قرار گرفته و وارد فرآیند یوتانایز میشوند و پس از آن، بر اساس استانداردهای تعیینشده دفن میشوند؛ همچنین سگهایی که از سوی اداره دامپزشکی تأیید و معرفی شوند، در صورت مراجعه متقاضی، امکان نگهداری و واگذاری خواهند داشت. یکی از عواملی که موجب ورود سگها از حاشیه و محدودههای پیرامونی به داخل شهر میشود، غذا دادن به آنهاست. این اقدام علاوه بر ایجاد مشکلات شهری، میتواند به خود حیوان نیز آسیب وارد کند و زمینه شکلگیری چرخههای نامناسب زیستی را فراهم آورد.
رضوی درباره وضعیت انبارهای ضایعات بیان کرد: مسئولیت مستقیم انبارهای ضایعات در حیطه وظایف سازمان مدیریت پسماند نیست. این انبارها به دو شکل رسمی و غیررسمی فعالیت میکنند و طبق قانون انبارهای رسمی باید خارج از محدوده شهری مستقر باشند. متأسفانه برخی انبارهای غیرمجاز در منازل ایجاد شدهاند که فعالیت آنها غیرقانونی است. شهرداری برای شناسایی، تخلیه و پلمب این اماکن اکیپهای مشخصی دارد، اما ابزار قانونی شهرداری در این حوزه عمدتاً به همین اقدامات محدود میشود. پهنههای چند هکتاری برای استقرار انبارهای ضایعات آماده واگذاری هستند و از نظر قانونی نیز برای فعالیت انبارهای ضایعات خارج از محدوده شهری مشکلی وجود ندارد، اما متأسفانه بخشی از فعالان این حوزه تمایلی به انتقال فعالیت خود به مکانهای تعیینشده ندارند.
تولید روزانه بیش از ۲۰۰۰ تن پسماند در مشهد
وی با بیان اینکه در مشهد روزانه بیش از دوهزار تن پسماند تولید میشود، خاطرنشان کرد: پلاستیک و ظروف یکبارمصرف به یکی از مشکلات جدی محیط زیست تبدیل شدهاند و لازم است تولیدکنندگان نیز مسئولیت خود را در قبال پسماند محصولاتشان بپذیرند. نمیتوان تنها به بازاریابی و جذابیت محصول توجه کرد و مسئله پسماند آن را نادیده گرفت. بخشی از محصولات پلاستیکی نیز اساساً قابلیت بازیافت مناسبی ندارند. از تولیدکنندگان درخواست داریم هنگام طراحی و تولید محصول، پیوست پسماند و آثار زیستمحیطی آن را نیز مورد توجه قرار دهند. روزانه در مشهد بیش از ۱۰۰متر مکعب شیرابه تولید میشود. تولید شیرابه یکی از مشکلات جدی کلانشهرهاست و کنترل پسماند تر میتواند در کاهش این معضل مؤثر باشد. هر میزان که پسماند آلی و تر از سبد پسماند عمومی خارج شود، میزان شیرابه تولیدی و هزینههای انتقال نیز کاهش پیدا میکند.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد درباره روشهای تفکیک پسماند در مشهد گفت: تعداد ایستگاههای مبادله پسماند خشک در شهر مناسب است و علاوه بر آن، سامانههای آنلاین نیز فعال هستند. در حال حاضر شش نرمافزار اکو، بهروب، بازگشت، نونا، کارو و همپاک در این حوزه فعالیت میکنند. حدود ۱۸ درصد از محتویات سبد زباله خانگی را مواد قابل بازیافت تشکیل میدهد که میزان تفکیک پسماند از مبدا از این مقدار بیش از ۱۲ درصد است. هدف ما این است که بتوانیم بخش عمده این ظرفیت را از مسیرهای رسمی جمعآوری کنیم. در حال حاضر ۲۴ تیم نظارتی در حوزه کنترل و نظارت فعالیت میکنند و عملکرد مجموعههای مختلف مرتبط با پسماند را مورد بررسی قرار میدهند.
رضوی درباره طرح جمعآوری خشکاله تصریح کرد: خشکاله چند مزیت مهم دارد؛ نخست اینکه میتواند به عنوان خوراک دام مورد استفاده قرار گیرد و از هدررفت این مواد جلوگیری شود. از سوی دیگر، با خروج خشکاله از سبد پسماند تر، میزان آب موجود در پسماند و در نتیجه تولید شیرابه کاهش پیدا میکند. شهروندان میتوانند خشکالههای خود مانند پوست و ضایعات میوه و سایر مواد مناسب را پس از خشک کردن، از طریق سامانههای موجود تحویل دهند و در ازای آن مبلغ مربوطه را دریافت کنند.
خرید ۸۰۰ میلیارد تومان تجهیزات و نوسازی ناوگان
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه ماشینآلات گفت: روزانه حدود هزار و ۲۰۰ کیلومتر از معابر با استفاده از ماشینآلات و تجهیزات مربوطه نظافت و رفتوروب میشود. همچنین روزانه حدود یک کیلومتر از کانالهای زیرزمینی انتقال آبهای سطحی نیز با تجهیزات تخصصی شستوشو میشود. در حوزه ماشینآلات و تجهیزات طی سالهای اخیر جهش قابل توجهی داشتهایم و حدود ۸۰۰ میلیارد تومان تجهیزات و ماشینآلات خریداری شده است. در حال حاضر از نظر ماشینآلات تخصصی شرایط مناسبی داریم و تا مدت قابل توجهی نیاز جدی به خریدهای گسترده در این بخش نخواهیم داشت. با نوسازی انجامشده، میانگین عمر ماشینآلات سازمان نیز از حدود ۱۶ سال به کمتر از ۱۴ سال کاهش یافته است. روزانه حدود ۱۲ هزار تن خاک و نخاله در مشهد تولید میشود و برای مدیریت این حجم، کارخانه پردازش خاک و نخاله با ظرفیت حدود دو هزار تن در روز در دست احداث است.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد همچنین از احداث کارخانه تولید سوخت از پسماندهای پلیمری خبر داد و گفت: بخشی از پلاستیکهای سبک مانند بستهبندی چیپس و پفک قابلیت بازیافت ندارند. برای مدیریت این بخش، کارخانه تولید سوخت با ظرفیت ۲۰ تن ایجاد کردهایم که این پسماندها را به محصول سوختی مایع تبدیل میکند. این پروژه اکنون حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. همچنین پروژه تولید برق از پسماند در دستور کار قرار دارد و کارخانه دوم تولید کمپوست نیز کلنگزنی شده است.
تخفیف ۴۰ درصدی عوارض نوسازی برای اعضای بازیافت آنلاین
رضوی با اشاره به پیشبینی مشوقهای مالی برای شهروندان، اظهار کرد: در حال فراهم کردن امکان اعمال تخفیف در قبوض نوسازی برای شهروندانی هستیم که عضو سامانههای بازیافت آنلاین باشند. بر اساس این طرح، شهروندان واجد شرایط میتوانند تا ۴۰ درصد تخفیف در بخش مربوط به عوارض پسماند دریافت کنند و جزئیات آن طی یک تا دو ماه آینده اطلاعرسانی خواهد شد. میانگین سرانه تولید زباله در کشور حدود ۶۵۰ گرم است و مشهد از این نظر پایینتر از میانگین کشوری قرار دارد. حدود ۱۸ درصد محتویات سبد زباله خانگی مشهد را مواد قابل بازیافت تشکیل میدهد که از این میزان، حدود ۱۲ درصد از مسیرهای مجاز جمعآوری میشود. در مجموع روزانه حدود ۲۶۶ تن مواد بازیافتی خشک از سطح شهر و از مبادی رسمی جمعآوری میشود.
وی با اشاره به فعالیت مجتمع صنعتی بازیافت مشهد، اضافه کرد: بخشی از مواد بازیافتی وارد مجتمع صنعتی بازیافت شهرداری میشود و محصولاتی مانند کمپوست در این مجموعه تولید میشود. کمپوست تولیدشده از نظر کیفیت در سطح بالایی قرار دارد و آزمایشگاه کنترل کیفیت نیز به صورت مستمر بر محصولات نظارت میکند. البته تمام مواد بازیافتی جمعآوریشده الزاماً وارد کارخانه بازیافت شهرداری مشهد نمیشود و بخشی از این مواد نیز در سایر واحدهای صنعتی و کارخانههای فعال در این حوزه پردازش و به محصولات جدید تبدیل میشود.
برخورد با فعالیتهای غیرمجاز در حوزه پسماند
سپس مدیر روابط عمومی سازمان مدیریت پسماند شهرداری مشهد در بخش دیگری از این نشست با تشریح فعالیتها و برنامههای این سازمان، اظهار کرد: جمعآوری پسماند خشک از درب منازل، ایستگاههای مبادله پسماند خشک، سامانههای هوشمند جمعآوری پسماند خشک، جمع آوری پسماند اصناف، مدارس، مجتمعهای مسکونی، مساجد و ادارات از جمله روشهایی است که در مشهد دنبال میشود. یکی دیگر از اقدامات سازمان ساماندهی جمعآوری اقلام ضایعاتی خاص است. همچنین کنترل، نظارت و اعمال قانون نسبت به فعالیتهای غیرمجاز در حوزه جمعآوری نیز از وظایف سازمان است و در این زمینه برنامههای نظارتی دنبال میشود. یکی از برنامههای تحولی سازمان، توسعه تفکیک پسماند خشک از مبدأ است که در قالب برنامهای مشخص با زیرساختهای اجرایی و فرهنگی، بودجه و زمانبندی مشخص دنبال خواهد شد.
حامد حبیبی با بیان اینکه بخش دیگری از فعالیتهای این مجموعه مربوط به مدیریت خاک و پسماندهای عمرانی است، گفت: توزیع و مدیریت خاک، نظارت بر خودروهای حمل خاک و ضایعات، بازیافت پسماندهای طبیعی و غنیسازی خاک برای استفاده در فضای سبز شهری از جمله اقدامات این بخش است. بخش دیگری از فعالیتهای سازمان به صنایع بازیافت و کارخانههای مرتبط اختصاص دارد و در نهایت انتقال و دفن بهداشتی پسماند نیز انجام میشود. سایت دفن بهداشتی پسماند در کیلومتر ۳۵ جاده مشهد ـ میامی، یکی از مهمترین زیرساختهای این حوزه محسوب میشود. هدف نهایی این برنامهها، حرکت از مدیریت صرف پسماند به سمت پیشگیری از تولید، کاهش تولید، تفکیک از مبدأ، بازیافت و استفاده مجدد، تصفیه و در مرحله آخر دفع پسماند است تا ضمن کاهش هزینههای مدیریت پسماند، آثار زیستمحیطی آن نیز به حداقل برسد.
در این برنامه از بخشهای مختلف مجتمع صنعتی بازیافت شهرداری مشهد شامل واحد تولید ورمیکمپوست، تولید کمپوست، سالنهای تخمیر، کارخانه فرآوری کودالی (پلت)، کارخانه خاک و نخاله، بازیافت کاغذ و بازیافت لاستیک با حضور مسئولان این سازمان و خبرنگاران بازدید شد.
در ادامه حبیبی در حاشیه این بازدید در جمع خبرنگاران توضیح داد: در واحد ورمیکمپوست روزانه یک تن کود تولید میشود و ظرفیت تولید کود کمپوست نیز روزانه ۶۰ تا ۶۵ تن است. کارخانه فرآوری کود پلت، محصول مورد نیاز فضای سبز شهری را تولید میکند و کارخانه خاک و نخاله نیز با توجه به تولید روزانه حدود ۱۲ هزار تن نخاله ساختمانی در مشهد، با ظرفیت دو هزار تن در روز در حال ساخت است. کارخانه بازیافت کاغذ با ظرفیت ۴۰ تن در روز فعالیت دارد و کارخانه بازیافت لاستیک نیز از دیگر واحدهای مورد بازدید است.
انتهای پیام
