عصر چهارشنبه ۲۸ مرداد، اصفهان میزبان نخستین سالگرد استاد محمود فرشچیان، نگارگر برجسته ایرانی بود؛ مراسمی که با حضور استاندار اصفهان مهدی جمالینژاد، جمعی از هنرمندان، مسئولان و علاقهمندان هنر برگزار شد و در آن، یاد و میراث هنری فرشچیان در کنار روایتهایی از زندگی، آثار و آخرین بدرقه این هنرمند فقید مرور شد.
در این مراسم، پس از قرائت قرآن و پخش سرود ملی، برنامه با یادکردی از جایگاه هنری و فرهنگی استاد محمود فرشچیان ادامه یافت و حاضران با گرامیداشت نخستین سالگرد درگذشت این هنرمند، از بخشهای مختلف برنامه شامل رونمایی از ماکت مقبره، کتاب «روایت تشییع»، نمایشگاه عکس و نمایش یکی از آثار وی دیدن کردند.
فرشچیان تنها یکهنرمند نبود، هنر وی محصول تکنیک صرف نیست
استاد تاریخ و هنر دانشگاه تربیتمدرس، پژوهشگر و نویسنده کتاب «در کوچهباغهای عاشقی» درباره زندگی و هنر استاد محمود فرشچیان در این برنامه اظهار کرد: در مقطعی پیشنهاد شد درباره استاد سریال یا فیلمی ساخته شود و برای اینکه این کار بهدرستی انجام شود، لازم بود ابتدا مبنای فیلمنامه شکل بگیرد. پیشنهاد کردیم این روایت بهصورت رمان نوشته شود و این کار طی چند سال انجام شد. در جریان این مطالعات، روایتهای مختلفی از زندگی استاد، سفرهای او و حضورش در آمریکا و همچنین نوشتهها و خاطرات بسیاری از ایشان مورد بررسی قرار گرفت که در چاپ دوم کتاب نیز از برخی از این مطالب استفاده شد.
علیاصغر فهیمیفر افزود: حدود ۴۰ سال در دانشگاه تاریخ هنر تدریس کردهام و معتقدم برای شناخت استاد فرشچیان، نباید فقط به خاطرات و روایتهای زندگی وی بسنده کرد. زندگی استاد، زندگی یک انسان فرهیخته و یک انسان تمام معنا و معنوی است و اگر این ویژگی در وجود یک هنرمند نباشد، بسیار دشوار است که بتواند خالق چنین آثاری باشد.
این نویسنده و مدرس دانشگاه بیان کرد: در تاریخ هنر و حتی تاریخ سینما، افراد بسیار بزرگی داشتهایم که بهترین آثار خود را در همان سالهای ابتدایی زندگی خلق کردند و هرچه تسلط تکنیکی آنها بیشتر شد، نتوانستند آثاری در همان سطح بیافرینند؛ بنابراین هنر فقط توانایی و مهارت نیست. آنچه در خلوت و زندگی درونی هنرمند میگذرد، اهمیت بسیار زیادی دارد و خلوت استاد فرشچیان نیز از این نظر بسیار عجیب و قابلتأمل است.
فهیمیفر یادآور شد: زمانی که در تهران خدمت استاد میرسیدم، فرصت صحبت و گفتوگو با ایشان فراهم میشد. یکی از آثاری که درباره آن بسیار صحبت شده، تابلوی «عصر عاشورا» است. میتوان گفت این اثر معروفترین تابلوی نقاشی ایرانی محسوب میشود. اگر از مردم بپرسید معروفترین تابلوی نقاشی ایران کدام است، بسیاری از آنها از «عصر عاشورا» نام میبرند.
وی توضیح داد: کتابهای مختلفی نوشتهام و حدود ۳۰۰ مقاله پژوهشی نیز دارم و در حوزههای مختلف هنر و زیباییشناسی مطالعه کردهام. بهنظرم هر کسی که بهعنوان شاگرد در حوزه نقاشی یا سایر حوزههای هنری و دانشگاهی فعالیت میکند، باید بداند که در برخی آثار، نمیتوان بهسادگی رمز یک مسئله را کشف کرد. یک اثر هنری صرفاً محصول یک مصداق یا یک فرایند تکنیکی نیست.
این نویسنده خاطرنشان کرد: در بررسی یک اثر هنری، دو رویکرد داریم. یک رویکرد، زیباییشناسی است که فرد را از نظر ویژگیهای روانشناختی، عقاید، گرایشها و مطالعات مدرن هنر و زیباییشناسی مورد بررسی قرار میدهد. اما رویکرد دوم، بسیار عمیقتر است و به دیدگاه، تعقل، احساسات و محتوای اثر توجه دارد. در طول تاریخ، برخی آثار بهدلیل برخورداری از چنین ویژگیهایی جاودانه شدهاند.
فهیمیفر گفت: در ادبیات ایران نیز آثار و نام بزرگانی مانند فردوسی، نظامی، سنایی، خیام، مولانا و حافظ ماندگار شده است. یکویژگی مشترک در این بزرگان میبینم که آثارشان از یک ریشه عمیق فکری و معنوی برخوردار است. این آثار را نمیتوان بهسادگی از حافظه تاریخی مردم پاک کرد.
وی بیان کرد: استاد فرشچیان نیز از این منظر قابلبررسی است. وی تنها یک نقاش با توانایی تکنیکی بالا نبود، بلکه در وجودش یک اصالت و باور درونی شکلگرفته بود. هنر استاد فرشچیان را نمیتوان صرفاً با تکنیک توضیح داد، بلکه باید به جهانبینی، باورها و ارتباط وی با حقیقت نیز توجه کرد.
این پژوهشگر ادامه داد: بهنظر من محور اصلی بحث درباره استاد فرشچیان، حق و حقیقت است. انسان باید بنده حق و حقیقت باشد. من نیز خود را بنده اهلبیت نبی و خاکپای مسیح میدانم و معتقدم بسیاری از هنرمندان بزرگ، در آثارشان نشانههایی دارند که اگر با دقت مطالعه شود، لایههای عمیقی از باور و جهانبینی آنها آشکار میشود.
فهیمیفر افزود: در میان هنرمندان بزرگی که در اصفهان، کاشان و سایر شهرستانها داشتهایم، گاهی به نکاتی در آثار و زندگی آنها برمیخوریم که انسان را متعجب میکند. برای نمونه، سهراب سپهری یکی از افتخارات استان اصفهان است و در خاطرات وی نیز نکاتی درباره نگاهش به هنر و زندگی دیده میشود که نیازمند مطالعه و پژوهش است.
وی با اشاره به برخی ویژگیهای آثار فرشچیان اظهار کرد: در آثار استاد باید به نشانهها و جزئیات توجه کرد. گاهی یک عنصر در یکاثر هنری بهظاهر ساده است، اما وقتی آن را در کنار مجموعه باورها و مطالعات هنرمند قرار میدهیم، معنای دیگری پیدا میکند. برای نمونه، در برخی آثار استاد میتوان نشانههایی از باورهای دینی و معنوی را مشاهده کرد که نمیتوان آنها را صرفاً اتفاقی دانست.
این نویسنده ادامه داد: معتقدم هنرمند در درجه نخست باید به خودش متعهد باشد و دروغ نگوید. باید بنده حقیقت باشد، نه بنده خلق. اگر انسان در این مسیر حرکت کند و ارتباط خود را با حقیقت مطلق حفظ کند، اثر او نیز میتواند ماندگار شود. این همان چیزی است که باعث میشود یک اثر هنری، فراتر از زمان و مکان حرکت کند.
فهیمیفر افزود: خداوند مودت انسان را در دلها قرار میدهد و اگر کسی در مسیر حقیقت حرکت کند، اثر او نیز میتواند در میان مردم ماندگار شود؛ بنابراین، آثار فرشچیان محصول یک فرایند تکنیکی صرف نیست، بلکه حاصل مجموعهای از باور، اندیشه، معنویت، مطالعه و مهارت است.
وی گفت: در حوزه نمایش نیز زمانی که برخی از صاحبنظران و نظریهپردازان این حوزه با آثار و اندیشههای مرتبط با فرهنگ ایرانی مواجه شدند، تحتتأثیر قرار گرفتند. برای نمونه، در اثری که بر اساس «منطقالطیر» عطار شکلگرفته بود، ساعتها زمان برای اجرا صرف شد و ظرفیتهای بسیار زیادی در این آثار وجود دارد که هنوز بهدرستی شناخته نشده است.
این پژوهشگر و نویسنده تأکید کرد: اعتقاد دارم آثار استاد فرشچیان باید موضوع تحقیق و تدریس در دانشکدههای هنر باشد. امروز دانشجویانی داریم که وارد دانشگاه میشوند، اما با بسیاری از این مفاهیم بیگانه هستند. اگر این مفاهیم در کنار تسلط فنی قرار گیرد، میتواند هنر ایرانی را به یکزبان جهانی تبدیل کند.
فهیمیفر توضیح داد: اگر دانشجوی هنر همزمان با یادگیری تکنیک، با جهانبینی، فرهنگ، ادبیات، عرفان و تاریخ هنر ایران آشنا شود، میتواند اثری خلق کند که فقط یک اثر زیبا نباشد، بلکه حامل معنا و پیام باشد. استاد فرشچیان ازجمله هنرمندانی است که این پیوند را در آثار خود به نمایش گذاشته و بههمین دلیل، شناخت و بررسی آثار وی باید جدیتر دنبال شود.
فرشچیان نگارگری معنوی ایران را به اوج رساند
رئیس اسبق دانشکده هنر کشور با اشاره به اینکه هنر فرشچیان ریشه در فرهنگ، ادبیات و معارف ایرانی - اسلامی دارد، اظهار کرد: خیال، ریشه و منشأ همه هنرهاست و هنرمند با بهرهگیری از خیال نیرومند، اندیشه و احساس، اثری را خلق میکند که میتواند از مرز زمان و مکان عبور کند. استاد فرشچیان نیز با بهرهگیری از آموزههای قرآنی، شعر فارسی و تخیل نیرومند خود، نگارگری معنوی را در ایران اسلامی توسعه داده و آثار جاودانهای آفریده است.
حسن شهرستانی افزود: خیال را نباید با وهم بیمارگونه اشتباه گرفت. خیال، بستر و حوزه آفرینش خلاق انسان است؛ حوزهای که در آن هنرمند میتواند چیزی را که وجود خارجی ندارد، تصور و خلق کند. پروردگار نیز هرگاه اراده کند، به آنچه در عالم خیال شکلگرفته، وجود خارجی میبخشد. ما ممکن است در ذهن خود تصویری را تصور کنیم، اما نمیتوانیم به آن شیئیت خارجی بدهیم، در حالی که این قدرتآفرینش در وجود انسان، ریشه در همان عالم خیال دارد.
این استاد هنر بیان کرد: خیال، ریشه و منشأ همه هنرهاست؛ از شعر گرفته تا نقاشی، معماری و موسیقی. به تعبیر ارسطو نیز هنر با تخیل پیوند دارد. هرچه عالم خیال انسان توسعهیافتهتر باشد، ظرفیت هنرمند برای آفرینش نیز بیشتر میشود. البته منظور از خیال، خیال مثبت و خلاق است، نه وهم بیمارگونه. وقتی مولانا میگوید «شادباش ای عشق خوشسودای ما/ای طبیب جمله سودای ناخوش ما»، میان این دو نوع خیال تفاوت وجود دارد؛ خیال نیرومند، حوزه آفرینش و آرمانخواهی انسان است.
شهرستانی یادآور شد: در گفتوگوهایی که با برخی ایرانشناسان و صاحبنظران هنر داشتم، درباره فرشچیان نیز همین ویژگی مطرح بود؛ یعنی جمعکردن لطافت و استواری. این دو ویژگی در ظاهر ممکن است مقابل یکدیگر قرار بگیرند، اما در آثار استاد فرشچیان بهخوبی در کنار هم قرار گرفتهاند؛ همانگونه که فردوسی، سعدی و حافظ توانستهاند زیبایی و استحکام را در زبان فارسی جمع کنند.
وی خاطرنشان کرد: در زبان فارسی برای مفهوم «حسن» معادل کاملی نداریم، زیرا حسن در زبان عربی هم زیبایی ظاهری و هم زیبایی معنوی و باطنی را شامل میشود. در فرهنگ اسلامی نیز انسان در «احسن تقویم» آفریده شده است؛ یعنی هم زیبایی دارد و هم قوام، استواری و اعتدال. این مفهوم را میتوان در هنر نیز دنبال کرد.
این استاد هنر افزود: شعر سعدی از این جهت ماندگار است که زیبایی و استحکام را با هم دارد. کلمات او هم زیبا هستند و هم محکم. بههمین دلیل، باید از این ظرفیت در هنر استفاده کنیم. ادبیات فارسی بستر بسیار مناسبی برای پرورش انواع هنر است و اگر هنرمندان جوان با این پشتوانه فکری و ادبی آشنا شوند، میتوانند آثار عمیقتر و ماندگارتری خلق کنند.
شهرستانی گفت: خوشبختانه استاد فرشچیان این ظرفیت را بهخوبی درک کرده و از آن بهره گرفته است. پیوند وی با شعر، عرفان، قرآن و فرهنگ ایرانی-اسلامی، در کنار تخیل و توانایی فنی، موجب شده است آثارش تنها از نظر زیبایی بصری قابل توجه نباشد، بلکه حامل معنا و پیام نیز باشد.
وی با اشاره به تابلوی «ضامن آهو» خاطرنشان کرد: وقتی از استاد فرشچیان سخن میگوییم، نام و یاد وی، ما را به صحن و سرای قدسی حضرت امام رضا (ع) نیز میبرد. تابلوی «ضامن آهو» برای بسیاری از مردم آشناست و این اثر نیز نمونه دیگری از پیوند میان هنر، معنویت و فرهنگ ایرانی-اسلامی در آثار استاد فرشچیان است.
این استاد هنر ادامه داد: در آثار بسیاری از هنرمندان بزرگ، این حوزه خیال را میتوان مشاهده کرد؛ چه در شعر و چه در نقاشی. استاد فرشچیان با بهرهگیری از آموزههای قرآنی، شعر فارسی و بهخصوص حافظ، در کنار تخیل نیرومند خود، آثاری جاودان آفریده است. وی حتی به رنگ معنای دیگری داده است؛ در فرهنگ ما رنگها فقط تیرگی و روشنی نیستند، بلکه دارای بار معنایی و ارزشیاند.
شهرستانی خاطرنشان کرد: مولانا میگوید «رنگهای نیک از خم صفاست/رنگ زشتان و سیاه جفاست» و از «صبغه الله» سخن میگوید؛ یعنی رنگ خدا که این نگاه، پشتوانه معنوی میخواهد و نشان میدهد که هنر پیش از آنکه در بوم، آجر، صدا یا کلمه ظاهر شود، در ذهن و خیال هنرمند شکل میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: هنر، در ذات خود تجلی مجموعهای از اندیشه، خیال نیرومند و احساس قوی است. وقتی این تجلی در آجر و بنا ظاهر شود، معماری شکل میگیرد، اگر در صوت بروز کند، موسیقی است، اگر روی بوم نقاشی بنشیند، نقاشی میشود و اگر در لفظ و کلام ظهور کند، شعر پدید میآید. این هنرها از یک سرچشمه و یک خانوادهاند و تفاوت آنها بیشتر در شیوه ظهور و تجلی است.
رئیس اسبق دانشکده هنر کشور گفت: شعر فارسی ظرفیت بسیار بالایی برای پرورش دیگر هنرها دارد. به تعبیر نظامی، شعر میتواند به هر علمی وارد شود و این ظرفیت در ادبیات فارسی وجود دارد. خیال ابتدا در ذهن هنرمند ساخته میشود و سپس میتواند در قالب نقاشی، معماری، موسیقی یا دیگر هنرها ظهور پیدا کند؛ بنابراین، اگر میخواهیم هنر ایرانی را تقویت کنیم، باید به ادبیات و پشتوانههای فکری و فرهنگی آن نیز توجه داشته باشیم.
شهرستانی با اشاره به تابلوی «عصر عاشورا» فرشچیان اظهار کرد: در مراسمی که سال گذشته در فرهنگستان هنر در خدمت دوستان بودیم، درباره این اثر نیز صحبت کردم. همچنین در مراسم اعطای نشان درجه یک هنری به استاد فرشچیان و در افتتاح موزه وی در سعدآباد، از جایگاه این اثر سخن گفته شد. «عصر عاشورا» تنها یک نقاشی نیست، بلکه اثری است که مخاطب را با یک واقعه تاریخی و معنوی عمیق پیوند میدهد.
وی افزود: استاد فرشچیان در آن مراسم با بغض از خاطرهای درباره «عصر عاشورا» سخن گفت و نقل کرد که رهبر انقلاب به وی تلفن کرده و گفتهاند نزدیک به دو ساعت پای این تابلو ایستاده و گریه کردهاند و از وی پرسیدهاند که با این اثر چه کرده است. این تعبیر، نشاندهنده قدرت تأثیرگذاری اثری است که توانسته مخاطب را از نظر عاطفی و معنوی با خود همراه کند.
رئیس اسبق دانشکده هنر کشور ادامه داد: معتقدم استاد فرشچیان در حوزه نگارگری ایرانی، چند عنصر مهم را جمع کرده است؛ از یک سو میراث ادبی و عرفانی ایران و ازسویدیگر تخیل، لطافت و استحکام. این جامعیت را در کمتر هنرمندی میبینیم. وی توانسته است چیزی را در کنار هم قرار دهد که در ظاهر ممکن است جمعکردن آنها دشوار باشد.
شهرستانی با اشاره به پیوند «عصر عاشورا» با ادبیات فارسی گفت: به اعتقاد من، استاد فرشچیان با شعر «نیر تبریزی» نیز ارتباط داشته است. نیر حدود ۱۵۰ سال پیش در «آتشکده» صحنهای را با استفاده از ایهام و اصطلاحات شطرنج به تصویر کشیده است که مخاطب را به واقعه شهادت حضرت سیدالشهدا (ع) نزدیک میکند. نیر میگوید: «ای فرس با تو چه رخداده که خود باختهای/مگر اینگونه که تو شهداختهای». این بیت، به شکل هنرمندانهای همان صحنهای را تداعی میکند که بعدها در تابلوی فاخر و جاودانه «عصر عاشورا» فرشچیان شاهد آن هستیم.
وی با اشاره به خاطرهای از یکی از چهرههای فرهنگی بینالمللی اظهار کرد: ویکتور مایر، مدیرکل فرهیخته و دانشمند یونسکو، ازجمله شخصیتهایی بود که درباره فرشچیان با من صحبت کرد. وی در سال ۱۳۶۹ برای برنامه هزاره شاهنامه به ایران آمد و در شورای اجرایی و برگزاری آن برنامه حضور داشت. پس از افتتاحیه، برنامهای برای حضور وی در اصفهان ترتیب داده شد و اصفهان تأثیر زیادی بر او گذاشت.
رئیس اسبق دانشکده هنر کشور تأکید کرد: مایر پس از دیدن اصفهان در سخنرانی خود گفته بود که وقتی به ایران میآمده، به وی گفتهاند ایرانیها ضربالمثلی دارند که میگویند «اصفهان نصف جهان است»، اما پس از دیدن اصفهان گفته است «امروز دیدم اصفهان تمام جهان است و فرشچیان دستپرورده این الگوی فرهنگی، تمام جهان است». این سخن برای من بسیار ارزشمند است، زیرا نشان میدهد فضای فرهنگی و معنوی اصفهان چگونه میتواند بر یک شخصیت جهانی تأثیر بگذارد.
شهرستانی ادامه داد: همچنین یکی از نسخهشناسان برجسته و استادانی که در کتابخانه ملی پاریس دیدم، درباره فرشچیان تعبیر بسیار زیبایی داشت. وی گفت «فرشچیان نقاشی نمیکند، کیمیاگری میکند». این تعبیر به این معناست که وی در آثار خود کاری فراتر از نقاشی انجام میدهد و عناصر مختلف را به چیزی تازه و اثرگذار تبدیل میکند.
رسالت دانشگاه فرشچیان، تربیت هنرمند متعهد و باورمدار است
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد هنرهای اسلامی - ایرانی استاد محمود فرشچیان اظهار کرد: رسالت دانشگاه فرشچیان، تربیت هنرمندانی متعهد، باورمدار و اخلاقمدار است و ماندگاری هنر ایرانی نیز در گرو توجه به حکمت، اخلاق و ادبیات است؛ مسیری که زندهیاد استاد محمود فرشچیان در تمام سالهای فعالیت هنری خود بر آن تأکید داشت.
سجاد محمد یارزاده افزود: هنردوستان و عاشقان هنر، رسالت دانشگاه استاد فرشچیان دغدغهای است که سالها درباره آن صحبت کردهایم. چرا واژه «حکیم هنر ایران» را برای استاد فرشچیان به کار میبریم؟ حکیم کسی است که حکمت را پیشه خود میکند تا بتواند رسالت و حقیقت هنر را بشناسد و در مسیر آن حرکت کند و از این منظر، بالاتر از استاد فرشچیان وجود ندارد.
رئیس دانشگاه آزاد واحد هنرهای اسلامی-ایرانی استاد محمود فرشچیان بیان کرد: اطلاق عنوان «حکیم هنر ایران» به استاد فرشچیان به این دلیل است که وی هنر را تنها بهعنوان یک مهارت و تکنیک دنبال نمیکرد، بلکه همواره دغدغه حقیقت هنر و حقیقت جهان هستی را داشت. این نگاه در آثار و مسیر هنری وی نیز بهوضوح دیده میشود.
یارزاده یادآور شد: رسالت دانشگاه استاد فرشچیان نیز از سالها قبل دغدغه استاد بود و همه شما در جریان این موضوع قرار داشتید. حتی پس از آسمانی شدن استاد نیز پیگیریهای مربوط به تحقق این اهداف ادامه یافت. در همین راستا، درباره احیای هنرستان هنرهای زیبای اصفهان نیز با استاندار، مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاون وزیر آموزشوپرورش گفتوگوهایی انجام شده است و امیدواریم این اتفاق با همراهی استادان و هنرمندان محقق شود.
وی ادامه داد: هدف ما تربیت هنرمند متعهد است؛ هنرمندی که باور مدار و اخلاقمدار باشد. تواضع، فروتنی و اخلاق از ویژگیهایی بود که در شخصیت زندهیاد استاد فرشچیان بهروشنی دیده میشد و ما نیز تلاش میکنیم این ویژگیها را در نظام آموزشی دانشگاه دنبال کنیم.
رئیس دانشگاه آزاد واحد هنرهای اسلامی-ایرانی استاد محمود فرشچیان خاطرنشان کرد: استاد فرشچیان در راهاندازی این دانشگاه، تغییر نظام آموزش هنر را دنبال میکرد. میدانید که تغییر نظام آموزشی هنر پس از حدود ۳۰ سال و عبور از نظام ترمی-واحدی، کار بسیار دشواری بود و در دورههای مختلف نیز با مقاومتهایی روبهرو شد، اما با حمایت و همراهی شما استادان و هنرمندان، این مسیر دنبال شد.
یارزاده توضیح داد: باید به هنرجویان عشقورزی را یاد بدهیم، نه اینکه فقط تکنیک هنر را آموزش دهیم. رمز ماندگاری هنر ایران و همچنین رمز ماندگاری آثار استاد فرشچیان، توجه به ادبیات و پشتوانه فرهنگی است. اگر به تکتک آثار استاد نگاه کنیم، پیوند عمیق آنها با ادبیات و فرهنگ ایرانی را مشاهده میکنیم.
وی گفت: این همان رسالتی است که استاد فرشچیان برای خود تعریف کرده بود و امروز نیز نام نیک وی بهعنوان میراثی ارزشمند باقیمانده است. امیدوارم با کمک شما هنرمندان و استادان، بتوانیم این مسیر را ادامه دهیم.
رئیس دانشگاه آزاد واحد هنرهای اسلامی-ایرانی استاد محمود فرشچیان در پایان تأکید کرد: شما عزیزان گنجینههای این کشور و ثروت واقعی ایران هستید. اگر کسی تصور کند ثروت یک کشور تنها به منابع مادی آن وابسته است، در اشتباه است؛ سرمایه اصلی یک کشور، انسانهای فرهیخته، هنرمندان و گنجینههای فرهنگی آن هستند و رسالت دانشگاه نیز حفظ و پرورش همین سرمایه ارزشمند است.
شعر و تصویر؛ روایت آیین نخستین سالگرد فرشچیان
در ادامه این برنامه، استاد محمد ملکمسعودی با اجرای آوازی در وصف استاد محمود فرشچیان، یاد و خاطره این هنرمند فقید را گرامی داشت و پس از آن، استاد عباس شاهزیدی، شاعر و مداح اهلبیت (ع)، با خواندن اشعاری در مدح و ستایش فرشچیان، از جایگاه هنری و معنوی این نگارگر برجسته تجلیل کرد.
در بخش دیگری از این آیین، ویدیویی از روز وداع و تشییع پیکر استاد محمود فرشچیان برای حاضران پخش شد؛ تصاویری که روایتگر آخرین بدرقه این هنرمند و حضور مردم و علاقهمندان در آیین تشییع وی بود و فضای مراسم نخستین سالگرد درگذشت فرشچیان را با یاد آخرین وداع با این هنرمند پیوند زد.
رونمایی از «نگار جان ایران» تا «بازگشت به نصف جهان» در سالگرد فرشچیان
در ادامه این آیین، استاد علیاصغر شاهزیدی با بیان خاطراتی از استاد محمود فرشچیان، یاد و خاطره این هنرمند فقید را گرامی داشت و با اجرای آوازی، فضای معنوی مراسم را همراهی کرد.
در بخش پایانی آیین نخستین سالگرد درگذشت استاد محمود فرشچیان، با حضور مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، جمعی از استادان، هنرمندان و مسئولان و رئیس دانشگاه هنرهای اسلامی-ایرانی استاد فرشچیان، از ماکت مقبره این هنرمند و کتاب «روایت تشییع» رونمایی شد.
همچنین در این آیین، از کتاب «نگار جان ایران» نوشته سعید معتمدی رونمایی شد. این کتاب در چهار بخش، زندگینامه استاد فرشچیان از دوران کودکی، زندگی هنری او، دیدگاه هنرمندان بزرگ جهان درباره این هنرمند و مجموعهای از تصاویر آثار وی را در برمیگیرد.
کتاب مستند تصویری «بازگشت به نصف جهان» نیز که به آخرین بازگشت استاد محمود فرشچیان به اصفهان اختصاص دارد، معرفی شد. این اثر مجموعهای از تصاویر گروه عکاسان «معنا» از آخرین سفر و حضور استاد فرشچیان در اصفهان است و روایتی تصویری از بازگشت این هنرمند به شهر خود ارائه میدهد. در پایان این آیین، نمایشگاه عکس با موضوع زندگی و آثار استاد محمود فرشچیان افتتاح شد و یکی از آثار این هنرمند نیز در معرض دید حاضران قرار گرفت.
انتهای پیام
