به گزارش ایسنا، روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی تحلیلی به بررسی تأثیرات مخرب جنگافروزی دونالد ترامپ علیه ایران بر اقتصاد آمریکا و چشمانداز سیاسی او در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره پرداخته است. این گزارش با یادآوری ناکامی جیمی کارتر، رئیسجمهور اسبق آمریکا در بحران گروگانگیری سال ۱۳۵۸، شرایط کنونی ترامپ را نیز درگیر باتلاقی مشابه ارزیابی میکند.
بر اساس این تحلیل، تلاشهای کاخ سفید برای پایان دادن به جنگی که خود ترامپ به همراه رژیم صهیونیستی در اوایل اسفندماه سال گذشته آغاز کرد، به دنبال فروپاشی تفاهمنامه اعلام شده در ماه ژوئن به بنبست خورده است. گاردین تصریح میکند که جمهوری اسلامی ایران همچنان کنترل کامل را بر تنگه راهبردی هرمز دارد؛ آبراهی که پیش از تنشهای اخیر، شاهراه حیاتی عبور یکپنجم نفت مصرفی جهان بود.
این روزنامه انگلیسی میافزاید: «انسداد عملی این مسیر حیاتی توسط ایران، قیمت جهانی نفت را افزایش داده، تورم را در آمریکا شعلهور ساخته و هزینههای زندگی شهروندان آمریکایی را بالا برده است. این در حالی است که نظرسنجیها نشان میدهند اکثریت رأیدهندگان آمریکایی معتقدند وضعیت معیشتیشان از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید وخیمتر شده است؛ شاخصی که به گفته تحلیلگران، پژواک همان پرسش معروف رونالد ریگان از رایدهندگان در زمان مناظره انتخابات ۱۹۸۰ با کارتر است: آیا وضع شما نسبت به چهار سال پیش بهتر شده است؟»
گاردین با اشاره به شباهتهای تاریخی وضعیت ترامپ با کارتر، به نقل از لری ساباتو، مدیر مرکز سیاست دانشگاه ویرجینیا مینویسد: «کارتر نتوانست مسیر را عوض کند و شاید همین بیش از هر چیزی با عملکرد ترامپ قابل مقایسه باشد، چون ترامپ هم نمیتواند مسیر را عوض کند. کارتر گیر افتاده بود چون بعد از عملیات نافرجام نجات، گروگانها در سراسر ایران پراکنده شدند و راهی برای بازگرداندنشان وجود نداشت. ترامپ هم گیر افتاده چون از اول استدلال خوبی برای جنگ نداشت. او فقط یک پیروزی دیگر میخواست.»
در ادامه این گزارش، ولی نصر، استاد روابط بینالملل دانشگاه جانز هاپکینز و کارشناس مسائل ایران، تأکید میکند که رهبران ایران به هیچ وجه عجلهای برای دادن فرصت تنفس به ترامپ ندارند و مصمم هستند هزینههای آغاز این جنگ را در انتخابات میاندورهای به او و حزب جمهوریخواه تحمیل کنند. نصر میگوید: «تمام هدف ایران این است که نشان دهد اجازه نمیدهد ترامپ جزر و مد این جنگ را تعیین کند. موضع آنها این است که ما یک رایگیری را پیش رو داریم و قرار نیست کار را برای او راحت کنیم. آنها اعلام کردهاند که چهار هفته به او فرصت میدهند تا به یادداشت تفاهم بازگردد و آن را به طور کامل اجرا کند، وگرنه اوضاع را علیه او تشدید خواهند کرد. این یعنی حملات گستردهتر به اهداف خلیج فارس، حملات بیشتر به پایگاههای آمریکا و داراییهای نظامی آمریکا؛ دقیقاً برعکس خواسته ترامپ برای آن که جنگ کمرنگ و از صفحه اول روزنامهها خارج شود.»
گاردین در ادامه به تغییرات اخیر در ساختار امنیتی ایران اشاره کرده و آن را نشانهای آشکار از عزم تهران برای مدیریت میدانی و امنیتی این رویارویی ارزیابی میکند. بر اساس این گزارش، ارتقای محسن رضایی، فرمانده اسبق کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوران جنگ تحمیلی، به سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی و همچنین انتصاب حسین طائب، رئیس سابق سازمان اطلاعات سپاه، به فرماندهی سازمان بسیج با مأموریت تبدیل آن به شبکه نظارت محلهای، از جمله این تغییرات راهبردی است.
این رسانه غربی با اشاره به دستپاچگی ترامپ در هفتههای اخیر، تهدیدهای متناقض او علیه عمان تا این ادعای مضحک وی که تنگه هرمز «قلمرو جدید آمریکا» است را نشانههایی از سرخوردگی کاخ سفید از نبود گزینههای عملی دانسته است. به نوشته گاردین، تهدیدهای اقتصادی جدید ترامپ علیه ایران نیز بدون ارائه جزئیات، صرفاً تلاشی برای فرار از پذیرش شکست در برابر اراده ایران ارزیابی میشود.
مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی و معاون دانشگاه علم و فناوری میزوری نیز در اینباره به گاردین میگوید: «منصفانه است که بگوییم ایرانیها تصمیم گرفتهاند زندگی را برای ترامپ به طرق مختلف تلختر کنند. آنها قطعاً هر کاری از دستشان بربیاید انجام میدهند تا در انتخابات میاندورهای به او ضربه بزنند. هر نظرسنجی که من دیدهام، ارتباط مستقیمی با جنگ ایران برقرار میکند و این موضوع در ذهن کاخ سفید است. اما واقعیت این است که ایرانیها عجلهای ندارند و شرایط اقتصادی خود را آنقدر بحرانی نمیبینند.»
در بخش دیگری از این گزارش، به وضعیت بحرانی اقتصاد آمریکا اشاره شده است. آلن ایر، سخنگوی سابق فارسیزبان وزارت امور خارجه آمریکا در دولت اوباما، ضمن هشدار درباره وقوع یک جهش تورمی قریبالوقوع میگوید: «همینطور که به انتخابات میاندورهای نزدیک میشویم، اوضاع زشت خواهد شد. ما تا حدی با آزادسازی نفت از ذخایر استراتژیک، فشار بر بازار و کاهش واردات نفت چین آن را مهار کردهایم، اما تابآوری سیستم بهشدت در حال کاهش است و جهش تورمی در راه است.»
ایر با اشاره به افزایش افسارگسیخته قیمت گازوئیل به عنوان موتور محرک این بحران اقتصادی تصریح میکند: «قیمت گازوئیل الان ۵.۴۴ دلار در هر گالن است. یک هفته پیش ۵.۳۰ دلار بود. یک ماه پیش ۵.۰۶ دلار بود. یک سال پیش ۳.۷۰ دلار بود.» او در نهایت تأکید میکند که کمضررترین گزینه برای ترامپ این است که هرچه سریعتر تنگه هرمز تحت کنترل ایران را بپذیرد و آن را باز کند، اما به نوشته رسانه انگلیسی «مشکل اینجاست که ایران در این لحظه حساس، شاخه زیتونی به او تعارف نمیزند.»
گاردین در پایان نتیجهگیری میکند که شکست انتخاباتی جمهوریخواهان در کنگره میتواند دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ را به کابوسی سیاسی تبدیل کند. به نوشته این روزنامه، نسل رهبران انقلاب اسلامی ایران، تاریخ را به خاطر دارند و همانطور که کارتر را در بحران گروگانگیری به زانو درآوردند، این بار نیز در برابر دشمنی که به مراتب منفورتر از کارتر است، به دنبال تکرار آن پیروزی هستند. ولی نصر از دانشگاه جانز هاپکینز در همین زمینه هشدار میدهد: «نتیجه انتخابات که حالا کمتر از سه ماه با آن فاصله داریم، میتواند دو سال آخر ریاستجمهوری ترامپ را برای او بسیار دشوارتر کند و او را بسیار کماثرتر سازد. موضوع فقط انتخابات میاندورهای نیست. یک روز بعد از انتخابات، همه تمرکزها به سال ۲۰۲۸ منتقل خواهد شد.»
انتهای پیام
