به گزارش ایسنا جلسه فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی امروز ( دوشنبه ۲ شهریور) به منظور بررسی اصلاح آییننامه اجرایی ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو، سیاستهای کلی اسقاط خودروهای فرسوده و همچنین برنامههای آتی در این حوزه در حال برگزاری است.
در این جلسه سمیه رفیعی، رییس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی و جمعی از معاونان وزرای دستگاههای اجرایی مرتبط حضور دارند.
در ابتدای این نشست سمیه رفیعی، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی، بیان کرد: باتوجه به جنگی که اخیرا رخ داد، حقیقتا انرژی ما دچار مشکلاتی شد. مجبور هستیم برای مصارف منابع ثابت و متحرک سوخت را بی کیفیت کرده و یا از سوختهای غیراستاندارد استفاده شود. بحث بعدی موضوع آلودگی هواست که برای ما خیلی اهمیت دارد.
وی در ادامه اظهار کرد: بر اساس مطالعات صورت گرفته، همچنان بزرگ ترین و مهم ترین عامل آلودگی هوا منابع متحرک است. پس مدیریت منابع متحرک به شدت اهمیت دارد.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی در ادامه گفت: بحث بعدی مباحث پیرامون کیفیت ساخت خودرو و البته اسقاط خودرو است که میتوانست کیفیت خودرو را بالا ببرد. چرا خودروسازان ما ملزم نمی شوند دست کم خودروهای کم مصرف تولید کنند. این برای ما خیلی مهم است. طبق برنامه هفتم در سال باید ۵۰۰ هزار خودرو اسقاط شود.
وی در ادامه با اشاره به اشکالاتی که در آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو وجود داشت، اظهار کرد: با تلاش فراکسیون محیط زیست مجلس و ایجاد اجماع نظر در این حوزه، این آییننامه چند هفته گذشته اصلاح شد و هماکنون در صف اجرا قرار گرفته است.
رفیعی در ادامه گفت: پیشتر ما به ازای هر ۴ خودرو باید یک خودرو را از رده خارج می کردیم، اما این اتفاق نمی افتاد و صرفا تولید گواهی رقم می خورد. گواهی که دردی از این حوزه درمان نمی کرد. اجرای این آیین نامه مهم است. وزارتخانه ای نمی تواند چه در زمینه خودروهای سبک و چه خودروهای سنگین وظایف خود را نادیده بگیرد.
حدود ۳۷ درصد کل وسایل نقلیه کشور در سن فرسودگی هستند
در ادامه این نشست، نماینده پلیس راهور در خصوص تعداد خودروهای فرسوده موجود در کشور بیان کرد: در بحث خودروهای شخصی، سن خودروهای فرسوده شخصی بین ۲۰ تا ۲۵ سال در نظر گرفته شده است. خودروهای بنزینی ما که بالای ۲۰ سال هستند، حدود ۹ درصد در سن فرسودگی قرار داشته و ۱۸ درصد خودروهای دیزلی در سطح کشور در سن فرسودگی هستند.
وی در ادامه تاکید کرد: سواری های دولتی حدود ۳۵ درصد مشمول سن فرسودگی هستند و در حوزه خودروهای عمومی ۵۸ درصد شامل سن فرسودگی می شوند.در موتورسیکلت وضع خیلی خراب است. علی رغم همه طرح هایی که برای نوسازی انجام شده است، ۹۹ درصد موتورسیکلت ها در سن فرسودگی قرار دارند. در مجموع حدود ۳۷ درصد کل وسایل نقلیه کشور در سن فرسودگی هستند. حدود ۶۳ درصد اتوبوس های برون شهری ما در سن فرسودگی قرار دارند.
رفیعی در ادامه با اشاره به تصمیمات اتخاذ شده برای واردات ۳ هزار اتوبوس کارکرده گفت: تقاضای ما این است که تاییده لازم برای واردات این اتوبوس ها اخذ شود. تا پلیس مجبور به ممانعت از تردد این اتوبوس ها نشود.
تاکنون عملا اسقاط موتورسیکلت در کشور انجام نمی شد
در ادامه این نشست، نماینده سازمان محیط زیست گفت: قبل از اصلاح آیین نامه عملا اسقاط موتورسیکلت در کشور انجام نمی شد. علی رغم اینکه سالی بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار موتورسیکلت به ناوگان حمل و نقل اضافه می شود اما اسقاط نداشتیم. در آیین نامه جدید سعی کردیم این موضوع را بر طرف کنیم.
وی در ادامه گفت: در بحث آلودگی هوا و بحث مدیریت سوخت یکی از مهم ترین اقداماتی که باید انجام شود، اسقاط است. هر خودرو فرسوده دو برابر مصرف سوخت و ۹ برابر آلودگی در مقایسه با خودروهای نو ایجاد می کند.
نماینده وزارت صمت در این نشست بیان کرد: ما تلاش کردیم ظرفیت هایی جدیدی به حوزه اسقاط اضافه کنیم. در بهترین حالت هدف گذاری ابن است که به سالی ۶۰۰ هزار اسقاط در سال برسیم اما اکنون حدود ۲۰ میلیون خودرو فرسوده در کشور داریم. این ۶۰۰ هزارتا اثربخشی بالایی ندارد.
وی در ادامه با اشاره به اینکه حدود ۴۹ هزار خودرو پرپیمایش در تهران وجود دارد گفت: ما برای اثربخشی باید روی این موضوع تمرکز کنیم. در آیین نامه جدید تردد خودروهای فرسوده در ناوگان حمل و نقل عمومی ممنوع است. اما حتما باید تسهیلاتی در نظر گرفته شود. طبق بررسی ها ما میزان یارانه ای که دولت برای سوخت خودروها پرپیمایش در تهران پرداخت می کند از میزان درآمد این افراد بیشتر است.
طرح بنزینی استان کرمان مصوبه همه نهادهای ذی ربط را داشت
در ادامه این نشست نماینده شرکت پخش و پالایش بیان کرد: اگر بخواهیم مسئله اسقاط را بررسی کنیم باید به وضعیت فعلی توجه کنیم. عدم تناسب تولید و اسقاط خودرو مشهود است. در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون ۲۴۰ هزار دستگاه جدید وارد شده که ۳۴۹ هزار دستگاه فقط اسقاط شده است. از این آمار حدود ۳۲۰ هزار فقط خودروهای سواری بوده اند و سایر دستگاه ها نادیده گرفته شده اند. این عدم تناسب بخاطر چیست؟
وی در ادامه به هدف گذاری برنامه هفتم برای اسقاط ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال اشاره کرد و گفت: در چند سال اخیر نوسازی انجام نشده است. الان در حوزه نفت و گاز مصارف ما متنوع است. در بخش حمل و نقل بین ۵۵ تا ۶۵ میلیون لیتر بنزین در روز مصرف سال های مختلف ما بوده است. به طور میانگین در سال ۱۴۰۴ روزانه ۵۸ میلیون لیتر بنزین مصرف کرده ایم.
وی با اشاره به مصوبه اخیر هیأت وزیران گفت: از نگاه ما مصوبه خوبی است اما امیدواریم همه همکاران ابتدا تکالیف خود را اجرا کنند. اتفاقات اخیری که در زمینه بنزین افتاد ما طرح کرمان را داشتیم و در رسانه ها طرح سازمان بهینه سازی مصرف شد. الان نزدیک به ۲ میلیون خودرو داریم که بالای ۲۰ سال سن دارند اگر ناگهان بخواهیم سهیمه سوخت این ها را قطع کنیم با مشکل موجه می شویم. طرح بنزینی کرمان مصوبه همه جا را داشت، اما مجددا گفتند چرا اجرا کردید؟
وی با اشاره به موضوع ناترازی سوخت در کشور گفت: ما از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۰ توانستیم صادرکننده شویم و بنزین اولین کالای صادراتی شد. امروز مجبور به واردات شده ایم. در سال ۹۸ اعمال سیاست های قیمتی بنزین را داشتیم که به بدترین شکل بود. اعتقاد داریم تنها چیزی که می تواند کشور را از وضعیت ناترازی نجات دهد، توسعه حمل و نقل عمومی و نوسازی ناوگان است.
در زمینه سن فرسودگی مینی بوس ها وضعیت اسفناک است
در ادامه این نشست نماینده سازمان حمل و نقل جاده ای با اشاره به اولویت های وزارت راه و نیاز این وزارتخانه به انواع خودروها بیان کرد: ما تقریبا ۵۲۰ هزار کشنده و کامیون داریم که در حوزه حمل و نقل کالا در کشور فعال بوده و متوسط سن عمر آنها ۱۹ سال است. بر اساس آیین نامه جدید سن فرسودگی ۲۵ سال در بخش کشنده است. مشکل ما سن فرسودگی نیست بلکه تعدد و تعداد است.
وی با اشاره به اینکه تعدد ناوگان یکسر خالی و صف تحویل بار افزایش یافته است گفت: نتیجه این امر بالا رفتن میزان مصرف بنزین و ایجاد آلودگی بیشتر است. اکنون ۸ هزار ۶۰۰ اتوبوس فعال ما بالای سن فرسودگی است و ۳ هزار دستگاه نیز در آستانه فرسودگی است. در وضعیت مینی بوس وضعیت اسفناک است ما ۳۲ هزار دستگاه مینی بوس داریم سن آنان حدود ۲۹ سال است. بیش از ۳ هزار دستگاه تاکسی بین شهری فرسوده داریم.
وی در ادامه گفت: در برنامه هفتم وزارت راه و شهرسازی مکلف به نوسازی ۱۱۰ هزار دستگاه شده است اما اختیاری به وزارتخانه در این زمینه داده نشده است. ما در حوزه نوسازی و اسقاط دارای تعدد مراکز تصمیم گیر هستیم. به نظرم هماهنگی بین این مراکز نشدنی است. تا وقتی تکلیف این موضوع بر عهده یک دستگاه خاص گذاشته نشود، این اتفاق رخ نخواهد داد. ما هیچ نقشی در ورود کشنده نداریم.
وی در ادامه تاکید کرد: بروکراسی حاکم بر واردات اجازه واردات اتوبوس را به ما نمی دهد. اگر ما ناوگان جدید داشته باشیم دیگر اجازه تردد اتوبوس های کهنه را نمی دهیم. اما وقتی امکان عرضه اتوبوس جدید نداریم نمی توانیم برای تردد ناوگان فرسوده محدودیت بگذاریم.
اوضاع ناوگان مسافری ما دچار فاجعه است
در ادامه این نشست سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی، با تاکید بر اینکه ما در حال حاضر معطلی و بلاتکلیفی برای تردد مسافران داریم گفت: ما برنامه ای داشتیم که خانواده های دانش آموزان میناب را به تهران دعوت کنیم. حقیقتا در بحث تأمین اتوبوس برای این ها دچار مشکل بودیم. وضعیت پروازها و خطوط راه آهن مشخص است. ساده ترین راه اتوبوس است اما اوضاع ناوگان مسافری ما دچار فاجعه است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: نزدیک به ۷۰ درصد آنان نیز فرسوده هستند. فرسودگی یعنی آلودگی بالا و عدم حفظ ایمنی مسافران؛ همه می دانیم واردات اتوبوس حاشیه سود کشنده ها را ندارد، پس جذابیت برای افرادی که دنبال کسب سود حداکثری هستند ندارند.
نماینده سازمان برنامه و بودجه نیز در این نشست بیان کرد: در اجرای ماده ۱۰ قانون سازماندهی بازار خودرو، حدود ۱۱/۷ همت به صندوق سخا تخصیص داده شده که حدود ۷/۵ همت صرف افزایش سرمایه این صندوق شده که باید صرف تسهیلات برای نوسازی خودروها فرسوده شود. طبق آخرین گزارشی که به ما اعلام کردند ۱۱/۳ همت تسهیلات برای نوسازی ناوگان اختصاص یافته است.
وی در ادامه گفت: بخشی صرف برقی سازی ناوگان حمل و نقل به منظور توسعه تاکسی های برقی و اتوبوس های برقی شده است. اما جزئیات دیگر را نمی دانیم.
در ادامه این نشست نماینده مراکز اسقاط خودرو در کشور گفت: بحث اسقاط خودروهای فرسوده یک رکن اصلی دارد که آن بحث تأمین مالی است. دوستان یک واژه ای را به کار بردند به نام گواهی صرفه جویی انرژی که سال هاست مغفول مانده است. تأمین مالی نقش بسزایی در خروج ناوگان فرسوده دارد.
وی در ادامه گفت: از طرف دیگر گواهی که تولید می شود که به عنوان گواهی اسقاط می گوییم، تک کاربری است. فقط برای واردات خودرو استفاده می شود. هیچ گاه فکر نکردیم این گواهی اسقاط را می توانیم برای زنجیره کنترل آلاینده ها استفاده کنیم. ما باید گواهی اسقاط را به معنای واقعی مولد کنیم.
وی در ادامه تاکید کرد: از طرف دیگر وزارت راه یکسری تسهیلات در این حوزه می دهد. صندوق سخا می گوید من ۱۱/۵ همت منابع دادم اما ما اثر آن را در بازار نمی بینیم. یک سرمایه گذاری در احداث مراکز اسقاط خودرو انجام شده است. قسمتی از این افراد به واسطه ایجاد این مراکز بدهکار بانک ها هستند. برای آمایش واردات خودرو، تناسب و نیاز آن کاری نکردیم. آمایش سرزمینی برای مجوز های احداث مراکز اسقاط خودرو انجام نشده است. در کجا به این مراکز نیاز بیشتری داریم. نتیجه بی توجهی به این دو موضوع رقابت ناسالم است.
نماینده مراکز اسقاط خودرو در ادامه گفت: در تهران ۱۲ مرکز اسقاط خودرو داریم در خراسان رضوی ۲۵ مرکز اسقاط خودرو داریم. نگاه آزمایشی درستی در این حوزه وجود ندارد.
در ادامه این نشست دیگر نماینده مرکز اسقاط کشور گفت: فرآیندهای اسقاط بسیار شفاف هستند اما زمان بر است. این برای مراکز اسقاط رکود سرمایه به همراه دارد.
نماینده وزارت صمت در این نشست گفت: در حال حاضر حدود ۱/۹ میلیون خودرو فرسوده سواری داریم که یک میلیون در کلانشهرها در حال تردد است. ۲۳۰ هزار از این خودروها تاکسی فرسوده است. منابع حاصل از ماده ۱۰ باید به نوسازی حمل و نقل عمومی اختصاص پیدا کند. تسهیلاتی از ۴۰۰ میلیون و ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۵۰۰ برای نوسازی حمل و نقل عمومی داریم.
وی در ادامه گفت: اگر فرد یا متقاضی در فرآیند نوسازی و اسقاط ورود کند تا پنج سال فرصت دارد فرآیند جایگزینی را با آرامش طی کند. تلاش می کنیم تسهیلات مرتبط را هم فراهم کنیم تا فرد بتواند خودروی خود را جایگزین کند. هدف وزارت صمت ایجاد وحدت رویه در این حوزه است که نفع آن به کل کشور می رسد.
نماینده وزارت صمت در ادامه گفت: ما تلاش کردیم فرآیند واردات خودرو با اولویت خودروهای کم مصرف باشد.
بخش عمده نارضایتی ها در بازار خودرو به مداخله گری دولت باز میگردد
در ادامه این نشست رفیعی، عضو هیات رئیسه مجلس، با تاکید بر اینکه عامل اصلی اسقاط، مراکز اسقاط هستند گفت: عامل اجرای اسقاط، این مراکز هستند. نظارت دقیق بر مراکز اسقاط برای ما بسیار مهم است.
عضو هیات رئیسه مجلس در ادامه گفت: در حوزه اجرا نباید ذی نفعی وجود داشته باشد. به خصوص دولت و انجمن صنفی. دولت در بازار حضور ذی نفعانه و مداخله جویانه نباید داشته باشد. در حوزه خودرو، چه در بحث واردات و چه در بحث تولید، بخش عمده نارضایتی به همین مداخلهگری بازمیگردد.
رفیعی در ادامه این نشست بیان کرد: سامانه برای ایجاد شفافیت به وجود آمده است. اما سامانه صدور گواهی اسقاط هیچ شفافیتی ندارد. به عنوان مثال من خودرو فرسوده دارم. دولت باید از من حمایت کند تا بتوانم خودروی فرسوده خود را نو کنم. صندوق سازمان برنامه که برای این موضوع ایجاد شده باید از مردم حمایت کند. از طرف دیگر وقتی یک نفر با سرمایه خود مرکز اسقاط خودرو تاسیس کرده نباید سال ها معطل تصمیم ستاد برای اصلاح سامانه خود باشد.
وی در ادامه گفت: اکنون تولیدکننده خودرو ما پیشاپیش پول اسقاط خودرو را از مردم می گیرد اما آیا گامی در این جهت بر می دارد یا خیر. در آئین نامه جدید هنوز برای من ابهام وجود دارد که مشوق ها و حمایت ها از مردم برای نوسازی خودروهای فرسوده چیست.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: ما دنبال این هستیم بازار گواهی اسقاط خودرو شکل بگیرد. تا زمانی که قیمت گذاری آن دستوری باشد و بازار اجباری باشد نه دردی از میزان مصرف سوخت حل می شود و نه اسقاط متناسب با خودروهای فرسوده انجام می شود. بالغ بر ۷۰ درصد خودرو حمل و نقل عمومی و ۴۰ درصد خودروهای شخصی فرسوده است. اگر همین ۵۰۰ هزار خودرو هم سالانه اسقاط شود باز دردی دوا نمی شود.
وی در ادامه گفت: دولت باید نظارت و تنظیمگری خود را داشته باشد. برخی از مراکز اسقاط گواهی خالی تولید میکنند. نظارت دولت براین مراکز باید باشد.
انتهای پیام
