به گزارش ایسنا، عبدالرضا بازدار روز سهشنبه، سوم شهریور در نشست خبری با اصحاب رسانه که به مناسبت هفته دولت در سازمان جهاد کشاورزی البرز برگزار شد، اظهار کرد: البرز در سالهای اخیر همزمان با رشد جمعیت و توسعه فعالیتهای اقتصادی و سکونتگاهی، با محدودیتهای جدی در حوزه آب و زمین مواجه شده است. از یک طرف، ظرفیت توسعه افقی کشاورزی به دلیل محدودیت منابع کاهش یافته و از طرف دیگر، توسعه شهرنشینی و افزایش ارزش اقتصادی زمین، فشار مضاعفی را بر اراضی کشاورزی و واحدهای تولیدی وارد کرده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، رویکرد ما در سازمان جهاد کشاورزی استان این نیست که با اصل توسعه مخالفت کنیم؛ مسئله ما جلوگیری از توسعه نامتوازن است. توسعه زمانی پایدار خواهد بود که در کنار توسعه شهری، صنعتی و جمعیتی، ظرفیت تولید غذا، حفظ اراضی کشاورزی، تأمین آب و استمرار فعالیتهای تولیدی نیز دیده شود.
بازدار ادامه داد: امروز بخش قابل توجهی از دامداریها، مرغداریها، باغها و اراضی زراعی استان در حریم و محدوده شهرها قرار گرفتهاند. اگر توسعه سکونتگاهی بدون توجه به این ظرفیتها ادامه پیدا کند، به تدریج بخشی از زیرساخت تولید غذا را از دست خواهیم داد؛ بنابراین حفظ اراضی کشاورزی مستقیما با آینده امنیت غذایی استان ارتباط دارد.
۲۶ پروژه با سرمایهگذاری بیش از ۸۰۰ میلیارد تومان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در ادامه با تشریح برنامههای هفته دولت گفت: همزمان با هفته دولت، ۲۶ پروژه در بخشهای مختلف کشاورزی استان شامل آب و خاک، تولیدات گیاهی، گلخانهها، صنایع تبدیلی و تکمیلی، منابع طبیعی و دامپزشکی آماده بهرهبرداری شده است.
این مسئول توضیح داد: برای اجرای این پروژهها بیش از ۸۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری انجام شده و پیشبینی میشود با بهرهبرداری از آنها حدود ۵۴۰۰ نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم اشتغال و بهرهمندی داشته باشند. این طرحها در شهرستانهای مختلف استان و در طول هفته دولت به بهرهبرداری میرسند.
بازدار همچنین از آمادهسازی مقدمات اجرای یک پروژه یک میلیون قطعهای تولید گوشت مرغ خبر داد و گفت: اقدامات اولیه این طرح انجام شده و در صورت فراهم شدن شرایط، کلنگزنی آن در هفته دولت انجام خواهد شد. توسعه ظرفیت تولید مرغ از جمله اقداماتی است که با هدف تقویت زنجیره امنیت غذایی استان دنبال میشود و با توجه به روند افزایش جمعیت البرز، توسعه این ظرفیتها باید از هماکنون مورد توجه قرار گیرد.
راه افزایش تولید البرز توسعه بهرهوری است
بازدار با تأکید بر اینکه افزایش تولید در شرایط فعلی باید از مسیر بهرهوری دنبال شود، گفت: وقتی منابع آب و زمین محدود است، دیگر نمیتوان انتظار داشت افزایش تولید تنها با افزایش سطح زیرکشت اتفاق بیفتد. سیاست ما این است که از ظرفیت موجود، تولید بیشتری با مصرف کمتر منابع داشته باشیم.
این مسئول توضیح داد: بهرهوری در واحد تولید یکی از محورهای اصلی برنامه اجرایی سال ۱۴۰۵ سازمان است و این موضوع با سیاستهای برنامه هفتم توسعه نیز همخوانی دارد. در این مسیر از مدیریت مصرف آب و انرژی گرفته تا اصلاح نهادهها، استفاده از فناوری، توسعه کشتهای گلخانهای و ارتقای روشهای تولید را دنبال میکنیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز تصریح کرد: البرز از مزیت ویژهای در حوزه دانش و فناوری برخوردار است. حضور دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و ظرفیت علمی بخش کشاورزی، فرصت مناسبی برای حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان و افزایش بهرهوری فراهم کرده است و تلاش ما این است که این ظرفیت علمی را بیش از گذشته به عرصه تولید متصل کنیم.
مدیریت آب؛ مهمترین اولویت کشاورزی البرز
بازدار در ادامه با اشاره به شرایط اقلیمی کشور گفت: بخش کشاورزی در همه جای دنیا به دلیل ماهیت تولید غذا از مصرفکنندگان اصلی آب است، اما مسئله اساسی برای ما نحوه مصرف این منبع محدود است. ایران از نظر اقلیمی شرایط خاصی دارد؛ رطوبت نسبی پایین، تشعشع و حرارت بالا، وزش باد و ویژگیهای خاک از جمله عواملی هستند که میزان تبخیر و نیاز آبی را افزایش میدهند. متوسط تبخیر در کشور حدود سه برابر متوسط جهانی است و بنابراین مدیریت مصرف آب در کشاورزی برای ما یک الزام جدی است، نه یک انتخاب.
وی ابراز کرد: با وجود این شرایط، راهکار ما حذف تولید نیست، بلکه باید اتلاف آب را کاهش دهیم و بهرهوری مصرف آب را افزایش دهیم. بر همین اساس، توسعه سیستمهای نوین آبیاری در استان به عنوان یکی از اولویتهای اصلی دنبال میشود.
این مسئول تصریح کرد: از مجموع حدود ۶۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی استان، نزدیک به ۳۰ هزار هکتار ب ه سیستمهای نوین آبیاری مجهز شده و توسعه آبیاری قطرهای، بارانی و سایر روشهای نوین در باغها و اراضی زراعی به شهرستانها ابلاغ شده است.
اجرای ۹۰۰ کیلومتر خط انتقال آب با هدف کاهش هدررفت
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز با بیان اینکه مدیریت آب از منبع تا مزرعه باید یکپارچه باشد، اظهار کرد: یکی از نقاط مهم اتلاف آب، مرحله انتقال است و به همین دلیل توسعه خطوط انتقال آب با لوله را با جدیت دنبال میکنیم. در همین راستا قراردادی سهساله به ارزش ۷۶۰ میلیارد تومان با قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا(ص) منعقد شده که در سه محور احیا و بازسازی، احداث خطوط انتقال آب، ایستگاههای پمپاژ و استخرهای آببند اجرا میشود.
بازدار گفت: بخشی از منابع این قرارداد از محل اعتبارات استانی و بخشی از محل اعتبارات ملی تأمین میشود و برای ادامه و تمدید این همکاری نیز اقدامات لازم در حال انجام است.
این مسئول توضیح داد: تاکنون نزدیک به ۹۰۰ کیلومتر خطوط انتقال آب با لوله در استان اجرا شده و با تکمیل این زیرساختها، میزان اتلاف آب در مسیر انتقال کاهش قابل توجهی خواهد داشت. همچنین نزدیک به ۳۰ هزار هکتار از اراضی استان به سیستمهای انتقال و توزیع آب در مزرعه مجهز شدهاند.
بازدار در پاسخ به پرسشی درباره تولید محصولات آببر در استان اظهار کرد: برای بخش کشاورزی استان الگوی کشت مشخصی ابلاغ شده و سطح هر محصول نیز متناسب با ظرفیت شهرستانها تعیین میشود. ممکن است محصولی مانند ذرت از نظر نیاز آبی در زمره محصولات پرمصرف قرار گیرد، اما زمانی که تولید آن در چارچوب الگوی کشت و در سطح مشخص انجام میشود، نمیتوان صرفاً بر اساس عنوان محصول درباره آن قضاوت کرد. آنچه اهمیت دارد، رعایت الگوی کشت و نحوه مصرف آب است که در صورت انحراف از الگوی کشت، حمایتهای سازمان از جمله تأمین نهاده و ارائه خدمات نیز محدود خواهد شد.
وی اضافه کرد: بیش از ۹۰ درصد سطح زیرکشت محصولات صیفی و سبزی استان با نوار تیپ آبیاری میشود و به همین دلیل میزان اتلاف آب در این بخش بسیار پایین است. در سالهای گذشته نیز انحراف استان از الگوی کشت بسیار محدود بوده و در برخی مناطق حتی به دلیل محدودیت منابع آب و اولویت تأمین آب شرب، امکان دستیابی به سطح ابلاغی تولید نیز وجود نداشته است.
تولید سالانه سه میلیارد نشا در البرز
بازدار اصلاح نهادههای تولید را یکی دیگر از مسیرهای افزایش بهرهوری دانست و گفت: مدیریت مصرف آب باید از ابتدای فرآیند تولید آغاز شود. به همین دلیل در حوزه تولید بذر، نشا، قلمه و نهال نیز به دنبال استفاده از ارقام و روشهایی هستیم که بتوانند با مصرف کمتر آب، عملکرد بیشتری داشته باشند.
وی افزود: اکنون نزدیک به سه میلیارد نشا در استان البرز تولید و توزیع میشود و بخشی از این تولیدات به استانهای همجوار ارسال میشود. خوشبختانه کشاورزان استان نیز در این مسیر همراه هستند. شرایط کمآبی از یک سو و سطح دانش و تجربه کشاورزان از سوی دیگر باعث شده استقبال از فناوریها و روشهای کممصرف در استان افزایش پیدا کند.
رشد ۲ برابری گلخانهها در سه سال
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز توسعه گلخانهها را یکی از راهکارهای مهم افزایش بهرهوری از منابع دانست و گفت: سطح گلخانههای استان طی حدود سه سال از ۳۳۰ هکتار به حدود ۶۲۰ هکتار افزایش یافته و تقریباً دو برابر شده است. این رشد در شرایطی اتفاق افتاده که سهم تسهیلات بانکی در سرمایهگذاری گلخانهای کمتر از ۱۰ درصد بوده و بیش از ۹۰ درصد سرمایهگذاری انجامشده توسط مردم و بخش خصوصی تأمین شده است.
این مسئول توضیح داد: در حال حاضر برای نزدیک به یک هزار هکتار گلخانه در استان مجوز صادر شده و روند توسعه ادامه دارد، اما این توسعه باید متناسب با ظرفیت زیرساختهای انرژی استان باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز افزود: یکی از دغدغههای ما تأمین انرژی گلخانهها در فصل زمستان است. اگر قرار است توسعه گلخانهای ادامه پیدا کند، باید همزمان زیرساختهای انرژی نیز مورد توجه قرار گیرد تا سرمایهگذاری انجامشده در معرض آسیب قرار نگیرد.
وی همچنین از ابلاغ حدود ۶۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات و منابع بانکی به بخش کشاورزی استان در قالب سفر دولت خبر داد و گفت: تلاش میکنیم سهم بیشتری از این منابع برای توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری و تقویت بازار بخش کشاورزی اختصاص پیدا کند.
بازدار در ادامه با تشریح ظرفیت تولید محصولات اساسی استان گفت: البرز در برخی محصولات نه تنها نیاز داخلی خود را تأمین میکند، بلکه دارای ظرفیت مازاد نیز هست. حدود ۶۰ درصد گوشت استخواندار مورد نیاز استان در داخل تولید میشود و در حوزه گوشت مرغ نیز حدود ۲۰ درصد نیاز استان از تولید داخل تأمین میشود. در تولید تخممرغ و شیر نیز ظرفیت تولید استان حدود دو برابر نیاز مصرفی است.
وی افزود: امنیت غذایی یک موضوع ملی و به هم پیوس ته است و قرار نیست هر استان به تنهایی همه نیازهای خود را تولید کند. مزیت استانها باید در کنار یکدیگر قرار گیرد و از طریق شبکه مبادلات بین استانی، نیازهای مناطق مختلف تأمین شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز گفت: البرز در صنایع غذایی نیز جایگاه ویژهای دارد و حدود ۷۰ درصد ماکارونی کشور در استان تولید میشود و برخی واحدهای صنایع غذایی استان نیز سهم قابل توجهی در تأمین کالاهای اساسی کشور دارند.
بازدار با اشاره به وضعیت تأمین کالاهای اساسی اظهار کرد: در حال حاضر از نظر تأمین کالاهای اساسی نگرانی خاصی وجود ندارد و ذخایر مرغ منجمد، گوشت گرم، شکر و برنج در وضعیت مناسبی قرار دارد. در برخی محصولات، مسئله اصلی حتی کمبود نیست بلکه مازاد تولید است. برای نمونه، مرغ زنده در حال حاضر حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان عرضه میشود که در برخی مقاطع پایینتر از قیمت تمامشده تولید قرار دارد.
این مسئول ابراز کرد: پایین بودن قیمت محصول در مقایسه با هزینه تولید، در کوتاهمدت ممکن است برای مصرفکننده مطلوب به نظر برسد، اما در بلندمدت میتواند انگیزه تولیدکننده را کاهش دهد. امنیت غذایی زمانی پایدار است که هم محصول در دسترس مردم باشد و هم تولیدکننده امکان ادامه فعالیت اقتصادی خود را داشته باشد.
وی ادامه داد: دسترسی اقتصادی مردم نیز یکی از مؤلفههای امنیت غذایی است. اگر قدرت خرید مردم تقویت شود، تولیدکننده نیز با اطمینان بیشتری تولید خواهد کرد و این تعادل باید در سیاستگذاریهای کلان اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
تغییر کاربری اراضی؛ تهدیدی برای آینده تولید البرز
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشار بالای ساختوساز بر اراضی کشاورزی گفت: قرار گرفتن استان در مجاورت تهران و جذابیت بالای سکونت در البرز، فشار قابل توجهی بر اراضی کشاورزی وارد کرده است.
وی افزود: بخشی از این فشار ناشی از توسعه سکونتگاهی و بخشی ناشی از انگیزههای اقتصادی و ارزش بالای زمین است. نتیجه هر دو، یک مسئله مشترک است و آن کاهش ظرفیت تولید غذا. جهاد کشاورزی به دنبال جلوگیری از توسعه استان نیست، اما نمیتوان اجازه داد توسعه ساختوساز به قیمت از دست رفتن اراضی تولیدی تمام شود.
این مسئول با قدردانی از همکاری دستگاه قضایی، نیروی انتظامی، فرمانداران، بخشداران، دهیاران و شهرداران گفت: صیانت از اراضی کشاورزی نیازمند همکاری همه دستگاههاست و در دو سال گذشته مجموعه جهاد کشاورزی استان با جدیت بیشتری در این حوزه ورود کرده است.
وی با بیان اینکه در پنج ماه نخست امسال، میزان شناسایی تغییر کاربریها و اقدامات نظارتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و گشتها و نظارتهای میدانی نیز تقویت شده است، گفت: هرگونه ساختوساز در اراضی کشاورزی باید با مجوز قانونی انجام شود و افرادی که بدون دریافت مجوز اقدام به ساختوساز کنند، با برخورد قانونی مواجه خواهند شد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان البرز در پایان گفت: امروز مسئله کشاورزی استان را نمیتوان صرفاً در قالب تولید یک محصول یا افزایش سطح زیرکشت دید. مجموعهای از مسائل شامل آب، زمین، بهرهوری، انرژی، سرمایهگذاری، بازار و تغییر کاربری در کنار یکدیگر آینده کشاورزی البرز را تعیین میکنند. راهبرد ما باید این باشد که با منابع کمتر، تولید بیشتری داشته باشیم؛ آب را با کمترین اتلاف به مزرعه برسانیم، فناوری و گلخانه را توسعه دهیم، الگوی کشت را رعایت کنیم، از ظرفیت علمی استان استفاده کنیم و در عین حال اجازه ندهیم اراضی حاصلخیز از چرخه تولید خارج شوند.
انتهای پیام
