پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ | ۰۷:۳۹
منبع: نمایندگی خراسان رضوی
یک مسئول: توسعه کتابخانه‌های روستایی مهم‌ترین پیش‌شرط تحقق عدالت فرهنگی است

یک مسئول: توسعه کتابخانه‌های روستایی مهم‌ترین پیش‌شرط تحقق عدالت فرهنگی است

خراسان رضوی (ایسنا) - مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با تأکید بر اینکه دستیابی به عدالت فرهنگی مستلزم حذف شکاف‌های جغرافیایی در توزیع دانش و امکانات آموزشی است، گفت: راه‌اندازی و تجهیز کتابخانه‌های عمومی در مناطق روستایی و کم برخوردار، راهبردی‌ترین گام برای توانمندسازی سرمایه انسانی و ارتقای شاخص‌های فرهنگی جامعه به شمار می‌رود.

حسین نوربخش در حاشیه آئین بهره‌برداری از کتابخانه عمومی شهدای ارزنه در شهرستان باخزر که همزمان با هفته دولت برگزار شد در گفت و گو با ایسنا، اظهار کرد: این رویداد فرهنگی برگ زرین دیگری در مسیر توسعه فضاهای مطالعاتی استان است.

وی در تشریح مبانی فکری حاکم بر گسترش زیرساخت‌های دانشی در سطح استان تصریح کرد: مفهوم بنیادین عدالت فرهنگی زمانی در ساحت جامعه عینیت می‌یابد و از مرحله شعار فراتر می‌رود که تمامی آحاد مردم، صرف‌نظر از مختصات جغرافیایی، فاصله از مراکز شهری و تنوع خاستگاه‌های اجتماعی، از فرصت‌های برابر و دسترسی بدون تبعیض به منابع اطلاعاتی، سرچشمه‌های دانش، خدمات نوین آموزشی و بسترهای معرفتی بهره‌مند شوند؛ در این چارچوب، جغرافیای سکونت هرگز نباید عاملی بازدارنده برای دستیابی به شکوفایی علمی و فکری استعدادهای درخشان تلقی شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی تأسیس کتابخانه عمومی شهدای ارزنه را پاسخی صریح، دقیق و برنامه‌ریزی‌ شده به مطالبات و نیازهای انباشته ‌شده اطلاعاتی، پژوهشی، مهارتی و مطالعاتی اهالی این منطقه ارزیابی کرد و افزود: راه‌اندازی این مجموعه نوبنیاد، زمینه‌ساز تسهیل حداکثری مسیر دسترسی گروه‌های گوناگون سنی اعم از خردسالان، دانش‌آموزان، نوجوانان، جوانان، پژوهشگران و عموم اقشار محلی به منابع مکتوب، خدمات نوین دانشی و ابزارهای ترویج فرهنگ مطالعه خواهد شد و موانع دسترسی به منابع مرجع را از پیش پای جامعه محلی برخواهد داشت.

توسعه کتابخانه‌های روستایی مهم‌ترین پیش‌شرط تحقق عدالت فرهنگی است

نوربخش با تأکید بر ضرورت بازتعریف رسالت و کارکردهای نهاد کتابخانه در دوران معاصر خاطرنشان کرد: نگرش کلاسیک و سنتی به کتابخانه عمومی که آن را صرفاً ساختمانی برای بایگانی منابع، مخزنی راکد یا محیطی منحصر به امانت کتاب و سالن مطالعه خاموش می‌دانست، منسوخ شده و پاسخگوی نیازهای متکثر نسل امروز نیست.

وی تأکید کرد: امروزه کتابخانه‌های عمومی باید در قامت کانون‌های پویا، زنده و جریان‌ساز فرهنگی، اجتماعی و مهارتی در متن محلات و روستاها نقش‌آفرینی کنند و محور تحولات اثرگذار منطقه‌ای باشند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در ادامه تشریح کارکردهای نوین این مراکز فرهنگی بیان کرد: کتابخانه‌ها پتانسیل کم‌نظیری دارند تا از طریق طراحی و اجرای مستمر رویدادهای گفت‌وگو محور، برپایی نشست‌های تخصصی نقد و بررسی کتاب، برگزاری کارگاه‌های مهارتی، مشاوره‌های ترویجی و ویژه ‌برنامه‌های آموزشی چند وجهی برای طبقات مختلف سنی، نقشی پیش برنده و بی‌بدیل در اعتلا و تعمیق فرهنگ عمومی، صیانت از اصالت‌های بومی و ارتقای نرخ مشارکت فعالانه اجتماعی ایفا کنند.

بهره‌برداری هوشمندانه از توانمندی‌های بالقوه فعالان فرهنگی

وی بهره‌برداری هوشمندانه از توانمندی‌های بالقوه فعالان فرهنگی و کتابداران را عاملی تعیین‌ کننده خواند و یادآور شد: نیروی انسانی متعهد و متخصص در جایگاه کتابدار، تنها توزیع ‌کننده کتاب نیست، بلکه تسهیل‌گر جریان دانایی و مشاور امین فرهنگی جامعه به شمار می‌رود؛ بر این اساس، ترکیب ظرفیت کارشناسی کتابداران، ایده‌پردازی نخبگان بومی و امکانات کالبدی کتابخانه، فضای ایده‌آلی را برای عرضه خدمات فرهنگی متنوع، نوآورانه و متناسب با اقتضائات زیست‌بوم منطقه شکل می‌دهد.

وی با ترسیم افق‌های تجربیات زیسته در محیط‌های نوین کتابخانه‌ای اظهار کرد: کتابخانه‌های عمومی در چشم‌انداز توسعه‌ای، جایگاه‌هایی چند منظوره برای هدایت یادگیری همیشگی، پرورش استعدادها، کارآفرینی فرهنگی، کشف خلاقیت‌ها، تبادل افکار، هم‌اندیشی نخبگانی، تقویت سرمایه اجتماعی و خلق پیوندهای سازنده میان اقشار مختلف جامعه هستند و باید فضایی برای تنفس فکری و تعامل انسانی فراهم سازند.

نوربخش تمرکز ویژه بر نیازهای نسلی را یکی از خطوط قرمز و اولویت‌های خدشه‌ناپذیر این نهاد قلمداد کرد و گفت: سرمایه‌گذاری فرهنگی بر رده‌های سنی کودکان و نوجوانان زیربنایی‌ترین اقدام برای تضمین پویایی آینده میهن است؛ فراهم آوردن فضاهایی امن، نشاط‌آور، جذاب و انگیزاننده در کتابخانه‌ها فرصت مغتنمی برای تقویت سازوکارهای تفکر انتقادی، پرورش هوش هیجانی، ارتقای انضباط ذهنی، توسعه خلاقیت و شکوفایی مهارت‌های اجتماعی و یادگیری در این قشر بنیادین ایجاد می‌نماید.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت‌های عملیاتی پروژه ارزنه تأکید کرد: کتابخانه عمومی شهدای ارزنه صرفاً پروژه‌ای کالبدی برای پوشش نیازهای آماری نیست، بلکه با توجه به امکانات دیداری، شنیداری و منابع ارزشمند تجهیز شده در آن، توانمندی بالایی دارد تا به محوری پرتحرک برای میزبانی از برنامه‌های ترویجی و جشنواره‌های خوانش بدل شود و تمامی گروه‌های جمعیتی روستای ارزنه و آبادی‌های هم‌جوار را در شبکه دانایی استان ادغام کند.

استمرار برنامه‌ریزی هدفمند و پرهیز از نگاه سازه‌ای

وی استمرار برنامه‌ریزی هدفمند و پرهیز از نگاه سازه‌ای را لازمه تداوم پویایی مراکز عمومی دانست و افزود: حیات واقعی و اثرگذاری یک مرکز فرهنگی هرگز با احداث ابنیه و نصب تجهیزات سخت‌افزاری پایان نمی‌پذیرد، بلکه موجودیت حقیقی آن وابسته به پویایی نرم‌افزاری، استمرار فعالیت‌های هدفمند، طراحی رویدادهای سازگار با نیازهای واقعی مخاطبان و بهره‌مندی دائمی از ظرفیت‌های مدنی و هنری منطقه است که می‌تواند قلب کتابخانه را برای همیشه تپنده نگاه دارد.

نوربخش در ادامه کتابخانه‌های عمومی را بنیادی‌ترین رکن توسعه سرمایه انسانی پایدار برشمرد و تأکید کرد: کتابخانه‌ها به عنوان درگاه‌های عمومی دسترسی به اطلاعات، نقشی اساسی در بسط یادگیری مستمر، تعمیق مهارت‌های خواندن، نهادینه‌سازی خرد جمعی و افزایش ظرفیت‌های فردی و اجتماعی افراد ایفا می‌کنند و در غیاب این زیرساخت‌ها، فرایند توسعه با چالش‌های ساختاری روبه‌رو خواهد شد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی توجه راهبردی به عمران فرهنگی روستاها را سرمایه‌گذاری بلندمدت خواند و یادآور شد: توسعه همه‌جانبه زیرساخت‌های دانشی در کانون‌های روستایی، در واقع تضمین آینده روشن ایران اسلامی است؛ چرا که ایجاد بسترهای عادلانه یادگیری و فراهم‌سازی زمینه رشد همگانی، مسیر تربیت نسلی خودباور، آگاه، متعهد، کارآمد و مسئولیت‌پذیر را در سراسر کشور هموار می‌سازد و زمینه بالندگی بومی را فراهم می‌آورد.

وی ضمن تشریح مشخصات فیزیکی این طرح فرهنگی تصریح کرد: کتابخانه عمومی شهدای ارزنه در روستای ارزنه از توابع شهرستان باخرز، در زمینی به مساحت ۱۰۰۰ مترمربع و با زیربنای استاندارد ۲۸۰ مترمربع احداث شده و با اعتباری بالغ بر ۲۰ میلیارد ریال از محل منابع اعتباری تجهیز و آماده خدمات‌رسانی به عموم مردم شده است.

نوربخش با اشاره به جزئیات امکانات و کاربری‌های تعبیه ‌شده در این پروژه فرهنگی خاطرنشان کرد: این مجموعه تخصصی دارای بخش‌های متنوعی از جمله مخزن غنی کتاب، بخش نشریات و دوره‌ای‌ها، فضای اختصاصی و مجهز ویژه کودک و نوجوان و سالن‌های مطالعه مجزا برای خواهران و برادران است و امیدواریم با همت فعالان فرهنگی منطقه و برنامه‌ریزی‌های پیش‌بینی ‌شده، به عنوان کانون درخشان خردورزی، نقشی ماندگار در رفع نیازهای دانشی، پرورشی و ترویجی اهالی فرهنگ دوست روستای ارزنه و حومه ایفا کند.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها