شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۱:۰۶
منبع: نمایندگی آذربایجان شرقی
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی: وضعیت دریاچه ارومیه نشانه‌ای از مشکلات بزرگ‌تر است

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی: وضعیت دریاچه ارومیه نشانه‌ای از مشکلات بزرگ‌تر است

آذربایجان شرقی (ایسنا) - مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی با اشاره به وضعیت دریاچه ارومیه اظهار کرد: دریاچه ارومیه نشانه‌ای از مشکلات بزرگ‌تری است که در صورت بی توجهی، جبران‌ناپذیر می‌شوند. البته شکرگزار بارش‌ها و نزولات الهی هستیم که موجب شده بهبود وضعیت دریاچه شده‌اند. اما این به معنای احیای دریاچه نیست، بلکه فرصتی دوباره برای احیاست تا اقدامات مؤثرتری در بخش کشاورزی، مدیریت مصرف آب، مسیل‌ها و حق‌آبه‌ها انجام شود.

محمدحسین حسن‌زاده روز شنبه هفتم شهریور در نشست خبری این اداره‌کل که به مناسبت هفته دولت برگزار شد، با اشاره به ظرفیت‌ها و ویژگی‌های استان اظهار کرد: آذربایجان‌شرقی استانی صنعتی، معدنی، کشاورزی و سرشار از نعمات و ظرفیت‌های طبیعی است و همین شرایط، انجام اقدامات همه‌جانبه در حوزه‌های مختلف محیط‌زیستی را ضروری می‌کند. آلودگی هوا و سلامتی مردم، دریاچه ارومیه که آینده منطقه را تعیین می‌کند، پسماند و پساب صنایع، کیفیت زندگی شهروندان و حقوق نسل‌های آینده باید مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به وضعیت کنونی دریاچه ارومیه و حق‌آبه محیط‌زیست تأکید کرد: مهم‌ترین حق‌آبه پس از آب شرب، حق‌آبه محیط‌زیست است و نباید این حق‌آبه زایل شود. در حال حاضر حدود سه میلیارد مترمکعب آب در دریاچه وجود دارد، در حالی که این میزان در سال گذشته ۲۵۰ کیلومترمربع بوده است و امیدواریم در زمستان پیش رو وضعیت دریاچه بهبود پیدا کند.

وی با بیان اینکه رویکرد اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان از واکنش به سمت پیشگیری، مدیریت و حل مسئله حرکت کرده است، گفت: تلاش ما این است که مسائل را از ابتدا و به صورت ریشه‌ای حل کنیم. قابل قبول نیست که یک واحد صنعتی زمانی مورد توجه قرار گیرد که موضوع آلودگی آن به رسانه‌ها کشیده شده و به مطالبه عمومی تبدیل شود، بلکه باید با پیشگیری، جای اقدام را بگیریم.

مدیرکل سازمان حفاظت محیط‌زیست استان با اشاره به تشدید نظارت‌ها در سال اخیر، اظهار کرد: تعیین تکلیف زیست‌محیطی واحدها و الزام صنایع به انجام وظایف قانونی با جدیت دنبال شده است. در استان حدود ۱۱ هزار واحد صنعتی، خدماتی، گردشگری، کشاورزی و سایر واحدها وجود دارد که از این تعداد، حدود هزار و ۷۰۰ واحد مشمول خوداظهاری فصلی هستند.

وی افزود: با تحلیل داده‌ها، نظارت میدانی و استفاده از فناوری‌های نوین تلاش می‌کنیم آلودگی را پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی و برای رفع آن اقدام کنیم. این واحدها موظف هستند آزمایش‌های لازم مربوط به تولید و خروجی‌های آب، هوا و خاک را انجام داده و نتایج را در سامانه مربوط ثبت کنند. این آزمایش‌ها نیز باید توسط آزمایشگاه‌های معتمد انجام شود.

وی تصریح کرد: در هر فصل حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ واحد ممکن است به دلیل عدم انجام خوداظهاری، ناآشنایی با وظایف یا آلاینده بودن نتایج، مشمول پیگیری شوند که در صورت وقوع تخلف برای نخستین بار تا سومین بار جریمه و در مرحله بعد اقدامات قضایی در دستور کار قرار می‌گیرد. قصد ما مخالفت با تولید نیست و اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست تلاش می‌کند نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در تولید استان داشته باشد، اما این به معنای سهل‌انگاری در قبال واحد آلاینده نیست. ما با تولید آلاینده مخالفیم و اجازه تداوم آن را نمی‌دهیم.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی بیان کرد: واحدهایی که قانون‌مند، کنترل‌شده و همراه با محیط‌زیست هستند، مورد حمایت قرار می‌گیرند، اما اگر واحدی پس از دریافت اخطار و فرصت‌های لازم به فعالیت آلاینده خود ادامه دهد، وظیفه قانونی ما ورود و برخورد است. در چند ماه اخیر اخطارهای قانونی و ضرب‌الاجل‌های لازم به برخی واحدها داده شده است. تلاش کرده‌ایم نام واحدهای تولیدی و برندها را رسانه‌ای نکنیم، چراکه پس از رفع آلایندگی، همان واحد می‌تواند از ظرفیت‌های تولید استان استفاده کند. در مواردی نیز ناچار به جلوگیری از فعالیت واحد تولیدی شده‌ایم، اما تلاش کرده‌ایم این محدودیت در شرایط سخت اقتصادی، تا حد امکان محدود باشد.

وی سه رویکرد اصلی این اداره‌کل را تشریح کرد: رویکرد نخست، پیشگیری است؛ در مرحله دوم برای واحد آلاینده پشتیبانی و فرصت لازم برای رفع مشکل در نظر گرفته می‌شود و در مرحله سوم، در صورت رفع نشدن آلایندگی، اقدامات قانونی انجام خواهد شد. ما هم به تولید نیاز داریم و هم به حفاظت و صیانت از محیط‌زیست. تولیدی که در بلندمدت موجب تخریب محیط‌زیست شود، در نهایت نتیجه معکوس خواهد داشت و نمی‌توان آن را توسعه پایدار دانست.

حسن‌زاده درباره فهرست واحدهای آلاینده استان نیز اظهار کرد: قصد نداریم این فهرست را طولانی کنیم و معتقدیم هرچه تعداد واحدهای موجود در این فهرست کمتر باشد، اتفاق مثبتی است و بازدهی بیشتری خواهیم داشت. تلاش ما این است که با کمک به واحدها برای انجام اقدامات لازم و بهبود شرایط زیست‌محیطی، آنها از فهرست واحدهای آلاینده خارج شوند و در دو سال اخیر نیز تعداد قابل توجهی از واحدها از این فهرست خارج شده‌اند.

وی آلودگی هوای تبریز را یکی از معضلات مهم استان عنوان کرد و گفت: شهرهایی مانند بناب، اسکو، شبستر و برخی دیگر از مناطق نیز به دلیل نزدیکی به واحدهای صنعتی متعدد با این مسئله مواجه هستند. با ایجاد سنجش زمینی، نسبت به ایجاد و توسعه ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا اقدام کردیم و تلاش می‌شود این ظرفیت تا نیمه دوم سال فراهم شود تا بتوانیم با دقت بالای ۹۵ درصد، آلودگی هوا را به صورت آنلاین و از طریق ماهواره‌ها پایش کنیم. برای سایر شهرها نیز این اقدامات دنبال خواهد شد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت پسماند در استان، گفت: پسماند پنج نوع دارد که بیشترین حجم آن مربوط به پسماند عادی و خانگی است و این موضوع یکی از معضلات استان به شمار می‌رود. متأسفانه در شهرها، مدیریت پسماند به صورت اصولی طراحی نشده است. به شهرداری‌ها فرصت داده‌ایم برنامه سه تا چهار ساله خود را برای مدیریت پسماند ارائه کنند، اما تعداد کمی از شهرها اقدام کرده‌اند و اگر سایر شهرها در مدت تعیین‌شده برنامه خود را ارائه نکنند، اقدامات قانونی انجام خواهد شد. موضوع پسماند عفونی مراکز درمانی نیز با همکاری نظام پزشکی پیش می‌رود. چند روز پیش نیز هماهنگی‌هایی میان واحدهای درمانی و شرکت‌های جمع‌آوری پسماند عفونی انجام شد.

حسن‌زاده با اشاره به پسماندهای کشاورزی اظهار کرد: در این زمینه نیز اقداماتی انجام شده، اما نیازمند افزایش آگاهی هستیم و رسانه‌ها می‌توانند در ماه‌های آینده که فصل برداشت است، در ترویج شیوه‌های صحیح مدیریت پسماند کشاورزی نقش مؤثری داشته باشند. از کشاورزان و جهاد کشاورزی نیز درخواست می‌کنیم در این زمینه همکاری کنند تا شاهد آتش زدن پسماندهای کشاورزی نباشیم.

وی در ادامه افزود: پسماند صنعتی نیز در بسیاری از موارد می‌تواند برای یک کارخانه یا فرآیند تولید دیگری مورد استفاده قرار گیرد و این موضوع در پایش واحدهای صنعتی مورد توجه قرار می‌گیرد و بدون نظارت اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست امکان‌پذیر نیست. برای پسماندهایی که دیگر قابل استفاده نیستند و می‌توانند برای طبیعت مشکل ایجاد کنند نیز مسیر دیگری ایجاد کرده‌ایم. از سال گذشته برای یک شرکت مجوزها و اقداماتی انجام گرفته که اکنون این پروژه تقریباً در مراحل پایانی قرار دارد. با راه‌اندازی این ظرفیت، هزینه واحدهای صنعتی برای انتقال پسماند ویژه کاهش خواهد یافت، چراکه حمل‌ونقل این نوع پسماند دشوار و خطرناک است و هزینه انتقال نیز کاهش پیدا می‌کند.

وی همچنین تفکیک پسماند از مبدأ را بسیار مهم دانست و گفت: رسانه‌ها باید شهروندان را به تفکیک پسماند از مبدأ دعوت کنند و شهرداری‌ها نیز همکاری بیشتری در این زمینه داشته باشند. این موضوع اگرچه از معضلات تمام استان‌هاست، اما یکی از مسائل مهم زیست‌محیطی منطقه و استان محسوب می‌شود.

حسن‌زاده با اشاره به مناطق تحت حفاظت محیط‌زیست در استان، اظهار کرد: ۱۳ درصد از مناطق استان به عنوان مناطق چهارگانه تحت حفاظت محیط‌زیست قرار دارد و تلاش می‌کنیم مدیریت را تا حد امکان به مردم منتقل کنیم تا هم از منابع به شکل صحیح استفاده شود و هم حفاظت از آنها با مشارکت جوامع محلی انجام گیرد. مارال‌ها پیش از رهاسازی نیز در محیطی به وسعت ۱۸۰ هکتار زندگی کرده و با سایر حیوانات در ارتباط بوده‌اند و کاملاً از زندگی طبیعی خود دور نبوده‌اند.

وی با اشاره به برنامه بازگشت مارال‌ها به طبیعت استان گفت: این طرح با همکاری مجموعه محیط طبیعی در حال پیگیری است و پس از حدود ۳۰ سال، حدود ۵۰ رأس مارال آماده رهاسازی هستند. در سال گذشته نیز بیش از ۱۰۰ برنامه آموزشی فشرده و فنی برای جوامع محلی برگزار شده و قرار است این روند در پاییز نهایی شده و مارال‌ها رهاسازی شوند.

وی همچنین بر استفاده از فناوری‌های نوین در حوزه محیط‌زیست تأکید کرد و گفت: استفاده از فناوری و آینده‌پژوهی در واحدهای صنعتی را دنبال می‌کنیم تا با استفاده از سیستم‌های لازم، پایش آنلاین انجام شود و امیدواریم تمام واحدها به این سمت حرکت کنند. در مناطق حفاظتی نیز استفاده از دوربین‌های تله‌ای و حفاظتی و همچنین سیستم‌های پهپادی دنبال می‌شود. استان ناوگان پهپادی دارد، اما به دلیل شرایط جنگی، استفاده از این ظرفیت در مقطعی محدودتر شده است.

وی درباره آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی استان نیز گفت: آخرین مورد آتش‌سوزی حدود دو هفته پیش در جنگل‌های دیزمار رخ داد که خوشبختانه برطرف شد. در این مدت مواردی از آتش‌سوزی رخ داده، اما با حضور امدادی و مشارکت جوامع محلی در ساعات اولیه مهار شده است. در سال‌های قبل، به دلیل خشکی زمین، انباشت برگ‌ها، عوامل انسانی و سایر عوامل، آتش‌سوزی‌ها بیشتر بوده است. امکانات موجود در حد کافی است، اما اگر حادثه بزرگ‌تری رخ دهد، به امکانات و تجهیزات پیشرفته‌تری نیاز خواهیم داشت.

وی با تأکید بر نقش مردم در حفاظت از محیط‌زیست اظهار کرد: مردم سرمایه هستند و بدون حضور و مشارکت آنها نمی‌توانیم در حفاظت از محیط‌زیست پیش برویم. حتی آمادگی داریم تعدادی از مناطق حفاظت‌شده را با سازوکار مناسب در اختیار جوامع محلی قرار دهیم و در مورد تالاب‌ها نیز همین رویکرد را دنبال می‌کنیم. همچنین ارتباط خوبی با انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد داریم. اگرچه امکانات ما محدود است، اما همان امکانات موجود را نیز در اختیار آن‌ها قرار می‌دهیم. یکی از مواردی که موجب پیشرفت محیط‌زیست استان می‌شود، حضور علاقه‌مندان و فعالان محیط‌زیستی است.

وی با تأکید بر شفافیت عملکرد این اداره‌کل گفت: ما شفاف هستیم و موضوعی وجود ندارد که بخواهیم آن را پنهان کنیم. هر اتفاقی که رخ دهد، اطلاع‌رسانی خواهیم کرد و اصل کار ما مدیریت محیط‌زیست است. هر زمان همکاران و اصحاب رسانه بخواهند، پاسخ‌گو خواهیم بود.

به گزارش ایسنا، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی در پایان با اشاره به ضرورت تسهیل سرمایه‌گذاری در کنار صیانت از محیط‌زیست، اظهار کرد: استان ظرفیت‌های مختلفی دارد و با رعایت ضوابط محیط‌زیستی، از محل استقرار واحد گرفته تا میزان آلایندگی، مجموعه‌ای از ملاحظات باید در نظر گرفته شود. تسهیل سرمایه‌گذاری و صیانت از محیط‌زیست در کنار یکدیگر دنبال می‌شوند، اما در این مسیر سلامت محیط‌زیست نباید از قلم بیفتد.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها