حجتالاسلام جواد نیکبین در گفتوگو با ایسنا با گرامیداشت هفته وحدت، با تأکید بر اینکه خراسان رضوی به عنوان استانی که میزبان حرم مطهر امام رضا(ع) و درعینحال دارای جوامع متعدد سنی و شیعه در شهرستانهای مختلف به خصوص مرزی است، نقشی کلیدی در پیوند دادن دو مذهب بزرگ اسلام در سطح محلی و ملی ایفا میکند، اظهار کرد: در عصر حاضر، مرزهای مذهبی و کلامی به تنهایی دیگر نمیتوانند مبنای اصلی و پایدار تعاملات بینالمللی یا حتی روابط داخلی جوامع مسلمان باشند؛ این امر در منطقهای همچون خراسان رضوی که همسایگی نزدیک شیعه و سنی در یک بستر جغرافیایی، فرهنگی و معیشتی شکل گرفته، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
وی با توجه به شرایط کنونی کشور و پیچیدگیهای عرصه سیاست خارجی و اقتصادی، وحدت و یکپارچگی را مهمترین مؤلفه بازدارندگی در برابر هجمههای بیگانگان دانست و تأکید کرد: امروز در شرایطی که بدخواهان نظام با هدف ایجاد گسستهای اجتماعی، تمامی توان خود را به کار گرفتهاند، تقویت پیوند میان مذاهب، راهبردیترین اقدام برای عبور از چالشهای پیشرو و حفظ اقتدار ملی محسوب میشود. در مقطع فعلی، هیچچیز بهاندازه همصدایی و همدلی در برابر دشمنان خارجی، نمیتواند مسیر توسعه کشور را هموار کند.
نیکبین افزود: گفتمانهای سنتی که قرنها بر تفاوتهای فقهی، کلامی و تاریخی تمرکز داشتند، باید به سمتی حرکت کنند که بر مشترکات تمدنی، فرهنگی، اجتماعی و انسانی تکیه کنند. این رویکرد نوین، به هیچ وجه به معنای انکار هویتهای مذهبی، محو تفاوتهای ظاهری یا اجبار به یکدستی نیست، بلکه به معنای بازتعریف اولویتها و اولویتبندی مجدد در مواجهه با چالشهای عظیم و مشترک جهانی است.
نقش قدرتهای سلطهطلب در شعلهور کردن آتشسوزیهای مذهبی
نماینده مردم منطقه ترشیز در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه وحدت واقعی زمانی معنا مییابد که تفاوتها به جای عامل تفرقه، به عامل غنای فرهنگی و تمدنی تبدیل شوند، تصریح کرد: نقش قدرتهای خارجی و سلطهطلب در شعلهور کردن آتشسوزیهای مذهبی در خاورمیانه و جهان اسلام قابل توجه است و استانهایی مانند خراسان رضوی که در آنها مسلمانان شیعه و سنی نسلهاست همسایه و همکار یکدیگر بودهاند، بیش از هر جای دیگری به خطر تفرقهافکنی خارجی آسیبپذیرند.
وی وحدت را نه یک انتخاب اخلاقی یا دینی صرف، بلکه یک پاسخ منطقی، عقلانی و حیاتی به توطئههای بیگانه و مداخلهگرانه دانست و تصریح کرد: گفتمان وحدت باید بر اساس دشمنشناسی مشترک، منافع ملی و منطقهای و حفظ منابع بازسازی شود تا از حالت انتزاعی و شعارگونه خارج شده و به عملیاتی دقیق و مؤثر در سطح سیاست خارجی، دیپلماسی و سیاست داخلی تبدیل شود؛ رویکردی که در شهرستانهای مختلط خراسان رضوی از قبیل تایباد، خواف، تربتجام و صالحآباد، نخستین و ملموسترین موهبت آن را برای مردم به همراه دارد.
نیکبین خاطرنشان کرد: اگر رهبران مذهبی، روشنفکران و سیاستگذاران بتوانند پیام وحدت را به زبانی مدرن، شفاف و مرتبط با دغدغههای روزمره نسل جوان ترجمه کنند، میتوانند یک جنبش اجتماعی قدرتمند و پایدار ایجاد کنند. این جنبش، به جای تمرکز بر بحثهای پیچیده و گاه نامفهوم کلامی، بر عدالت اجتماعی، مبارزه با فساد، توسعه اقتصادی و ارتقای سطح زندگی تمرکز خواهد کرد.
خلأهای دیپلماسی مذهبی و ضرورت نقشآفرینی نهادهای مدنی
این نماینده مجلس به خلاءهای موجود در دیپلماسی مذهبی و ضعفهای ساختاری آن اشاره و اظهار کرد: دیپلماسی کنونی اغلب توسط نهادهای دولتی و با محوریت منافع سیاسی کوتاهمدت و گاه حتی منافع حزبی هدایت میشود و از عمق، ثبات و استقلال لازم برخوردار نیست.
وی تصریح کرد: نهادهای مدنی، دانشگاهها، انجمنهای علمی مستقل و سازمانهای غیردولتی باید نقشآفرینی بیشتری در دیالوگهای بینمذهبی داشته باشند. این نهادهای غیردولتی میتوانند فضای امنتر، بازتر و عاری از فشارهای سیاسی فوری برای تبادل ایدهها، گفتوگو و شناخت متقابل فراهم کنند.
نیکبین خاطرنشان کرد: تعاملات آکادمیک و فرهنگی میتوانند دیوارهای تعصب و سوءتفاهم را تخریب کنند؛ تعاملاتی که در خراسان رضوی، جایی که دانشگاهها، حوزههای علمیه و نهادهای فرهنگی شهرستانهایی که شیعه و سنی در مجاورت فکری و جغرافیایی با یکدیگر قرار دارند، ظرفیت بالایی برای شروع این گفتوگوها از سطح محلی و ریشهدار فراهم میآورد.
دیپلماسی وحدت بدون آزادیهای مدنی و عدالت اقتصادی شعاری بیش نیست
وی با تأکید بر لزوم نهادینهسازی گفتمان وحدت، اظهار کرد: دیپلماسی عمومی بین مذهبی باید به یک سیاست بلندمدت، مستمر و نهادینه شده تبدیل شود و نباید صرفاً بهعنوان یک تاکتیک مقطعی و اضطراری برای رفع بحرانهای لحظهای به آن نگریست.
این نماینده مجلس با هشدار نسبت به نقش پررنگ رسانهها و فضای مجازی در شکلدهی به افکار عمومی، گفت: الگوریتمهای شبکههای اجتماعی گاهی اوقات به طور ناخودآگاه یا حتی عمدی، حبابهای اطلاعاتی ایجاد میکنند که در آنها کاربران فقط با دیدگاههای مشابه خود مواجه شده و از تنوع و پیچیدگیهای جهان اسلام غافل میمانند.
ابعاد مهم اقتصادی وحدت
این نماینده مجلس همچنین به ابعاد مهم اقتصادی وحدت اشاره و اظهار کرد: یکپارچگی اقتصادی مسلمانان میتواند موتور توسعهای قدرتمندی باشد که وابستگی به قدرتهای خارجی را کاهش دهد. جهان اسلام با وجود منابع عظیم نفت، گاز، نیروی انسانی جوان و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، هنوز نتوانسته است از این ظرفیتها به طور بهینه و عادلانه بهره ببرد.
وی اظهار کرد: همکاریهای اقتصادی بین کشورهای مسلمان، به ویژه در حوزههای فناوری، انرژی، کشاورزی و تجارت، میتواند پایهای محکم و ملموس برای وحدت سیاسی و فرهنگی باشد.
نیکبین خاطرنشان کردد: سازمانهای بینالمللی مسلمان باید بر ایجاد بازارهای مشترک، تسهیل تجارت، انتقال فناوری و سرمایهگذاری متقابل تمرکز کنند؛ چراکه وقتی منافع اقتصادی مشترک و متقابل ایجاد شود، انگیزهای قوی و پایدار برای حفظ صلح، پرهیز از درگیری و همکاریهای بلندمدت شکل میگیرد.
وی با تأکید بر ظرفیتهای کشاورزی و تجاری شهرستانهای شیعه و سنی نشین در خراسان رضوی، گفت: در این مناطق، اقتصاد محلی از دیرباز بر پایه تعامل و همکاری میان جوامع شیعه و سنی شکل گرفته و حفظ و تقویت این تعاملات اقتصادی، مهمترین ضامن وحدت پایدار در سطح محلی و بستر مناسبی برای تعمیم این الگو به سطح ملی و منطقهای است.
وحدت اصلیترین مؤلفه برای حفظ امنیت پایدار
نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه وحدت میان برادران شیعه و سنی در خراسان رضوی الگویی برای سایر نقاط کشور است، اظهار کرد: این همدلی و همافزایی نه تنها یک ضرورت دینی، بلکه اصلیترین مؤلفه برای حفظ امنیت پایدار و شتاببخشی به جریان توسعه اقتصادی و عمرانی در مناطق مرزی استان به شمار میرود.
نیکبین با اشاره به ظرفیتهای عظیم فرهنگی و اجتماعی حاصل از همزیستی مسالمتآمیز پیروان مذاهب اسلامی در خراسان رضوی، تصریح کرد: دشمنان نظام همواره تلاش کردهاند با بهرهگیری از تفرقه، سدی در برابر پیشرفت مناطق محروم ایجاد کنند، اما بصیرت و هوشمندی علمای شیعه و اهلسنت در استان، تمام نقشههای بدخواهان را خنثی کرده است.
وی خاطرنشان کرد: هرچه این پیوند مستحکمتر باشد، بستر برای جذب سرمایهگذاری و اجرای طرحهای کلان رفاهی در شهرستانهای تلفیقی فراهمتر خواهد بود.
این نماینده مجلس در ادامه با بیان اینکه مسئولان اجرایی باید با رویکردی فراجناحی و بدون تبعیض، پیگیر مطالبات تمامی اقشار استان باشند، افزود: خدمترسانی صادقانه به همه آحاد مردم، بهترین نمود عملی وحدت است و میتواند اعتماد عمومی را تقویت کند.
نیکبین تأکید کرد: تداوم این فضای برادری و صلح، زمینهساز شکوفایی ظرفیتهای گردشگری و کشاورزی استان شده و میتواند خراسان رضوی را به کانون ثبات در شرق کشور تبدیل کند.
انتهای پیام
