امیر هدایتی در آیین بهرهبرداری از طرح اصلاح منصوبات چاههای کشاورزی خواف که دهم شهریورماه در چاه شماره ۴ بخش سلامی از توابع این شهرستان برگزار شد، با اشاره به ضرورت تغییر پارادایم از یارانههای برق به سمت سازوکارهای بازاری برای ایجاد منابع جدید انرژی در بخش کشاورزی، گفت: این رویکرد باید مغتنم شمرده شود.
وی بهترین مکانها برای اجرای آزمایشی و پایلوت این طرحها را مناطقی برشمرد که از زیرساختهای لازم نظیر چاههای برقی مجهز به کنتور هوشمند برخوردارند و کشاورزان آن نیز مشارکتجویی بالایی در مدیریت منابع آب دارند؛ از این رو دشت خواف نقطه بسیار مناسبی برای اجرای این طرح است.
هدایتی با بیان اینکه هماکنون چهار پایلوت بازار آب در کشور اجرا شده و خواف یکی از موفقترین آنها از حیث مکانیابی است، اظهار کرد: کشور دارای حدود ۴۱۶ هزار حلقه چاه کشاورزی دارای پروانه بهرهبرداری است که از این تعداد، ۲۲۰ هزار حلقه برقی و حدود ۱۹۶ هزار حلقه دیزلی هستند.
وی افزود: چاههای برقی و تجهیزات پمپاژ آب، سالانه حدود ۲۳ میلیون مگاوات ساعت برق مصرف میکنند که این رقم ۵۰ درصد برق مصرفی بخش کشاورزی را شامل میشود و همین مسئله موجب شده تا ناترازی برق در چاههای کشاورزی نمود بیشتری داشته باشد.
مدیرکل دفتر آب وزارت جهاد کشاورزی در ادامه ضمن هشدار نسبت به چالشهای احتمالی پیشروی این طرح، خاطرنشان کرد: تورم، پایداری مالی، چالش نقدینگی بهرهبرداران و الزامات و اقدامات بینبخشی دستگاههای دولتی، از جمله ریسکهایی است که میتواند اجرای طرح را تحتالشعاع قرار دهد؛ لذا ضروری است با ایجاد انگیزههای اقتصادی، از سرمایهگذاران بخش کشاورزی و کشاورزان حمایت جدی صورت گیرد.
رئیس فراکسیون کشاورزی پویا و عشایر مجلس شورای اسلامی در ادامه این مراسم، نیز اصلاح منصوبات چاههای کشاورزی را یکی از حساسترین و حیاتیترین موضوعات در مدیریت منابع آب و انرژی کشور عنوان کرد.
وی با بیان اینکه کشور همزمان با چالش کاهش سطح آبهای زیرزمینی و تأمین انرژی برای استحصال آب مواجه است، افزود: دولت پیشتر کشاورزان را به برقی کردن چاههای دارای سوخت فسیلی ترغیب میکرد که حاصل آن وجود ۳۵۰ هزار چاه برقی مجاز است؛ با این حال برآورد میشود که به همین تعداد نیز حلقه چاه غیرمجاز در کشور وجود داشته باشد.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیطزیست مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت منابع آبی و انرژی در بخش کشاورزی، خواستار گذار از رویکرد محدودسازی به سمت ارتقای بهرهوری شد.
پیمان فلسفی، با اشاره به چالشهای کنونی در تأمین برق چاههای کشاورزی، اظهار کرد: در حالی که در گذشته برقی کردن چاهها به عنوان یک ضرورت مطرح بود، امروز کشاورزان برای تأمین همین برق با مشکلات جدی مواجه هستند؛ بنابراین، مدیریت منابع آبی نباید صرفاً به معنای محدودسازی برای کشاورزان باشد، بلکه باید بستری برای عبور از مدیریت سنتی کمیت و کیفیت به سمت بهرهوری بهینه فراهم شود تا کشاورزان با محدودیتهای غیرمنطقی در فعالیتهای تولیدی خود روبرو نشوند.
وی ارتقای بهرهوری در حوزههای آب و برق را امری اجتنابناپذیر خواند و افزود: تجربه جهانی نشان میدهد که حرکت به سمت استفاده از پنلهای خورشیدی مجزا برای هر پمپ یا چاه کشاورزی، مسیری پیشرو است. از این رو، نوسازی منصوبات چاههای کشاورزی با بهرهگیری از فناوریهای روز بدون آسیب به حقابه کشاورزان، همراه با اعمال نظارتها و پایشهای هوشمند ضروری است.
نایبرئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیطزیست مجلس شورای اسلامی، در ادامه اجرای این پروژه در خواف را ضرورتی اجتنابناپذیر دانست و اظهار کرد: کشور در حال حاضر با بحرانهای جدی در حوزه آب و برق مواجه است و به دلیل محدودیت منابع مالی دولت، در موقعیت دشواری برای تصمیمگیری قرار داریم. با این حال، حفظ امنیت غذایی اولویت اصلی است و باید با بهرهگیری از الگوهای موفق، زمینههای لازم برای پایداری انرژی چاههای کشاورزی فراهم شود.
حامد یزدیان، با اشاره به رویکرد اجرای این طرح در خواف، افزود: این مدل با تمرکز بر بهینهسازی مصرف انرژی در چاههای کشاورزی، علاوه بر کاهش چشمگیر مصرف برق، مدیریتپذیری منابع را ارتقا میدهد. در صورتی که این طرح با همکاری دستگاههای متولی از جمله شرکتهای آب منطقهای و سازمان جهاد کشاورزی به صورت سراسری اجرایی شود، شاهد کاهش اتلاف منابع آب و انرژی خواهیم بود که منافع آن نه تنها شامل حال کشاورزان و صنعتگران، بلکه ضامن بقای منابع برای نسلهای آینده خواهد بود.
معاون نوآوری و اقتصاد دانشبنیان شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در ادامه مراسم با اشاره به ناترازی ۲۰ هزار مگاواتی برق در کشور، تأکید کرد: وضعیت موجود نتیجه عملکرد مدیران ادوار گذشته است و تداوم بیعملی در شرایط فعلی، بحرانهای کنونی را به مدیران آینده منتقل خواهد کرد.
داور نظری اردبیلی، افزود: ورود مسئولان به طرحهای مسئلهمحور و حل چالشهای گروههای هدف مانند کشاورزان از طریق راهکارهای نوآورانه، رویکردی حیاتی است که هلدینگ سیتا نیز به آن توجه ویژهای دارد.
محمدرضا محمدی، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری سیمان تأمین (سیتا) نیز در این مراسم با بیان اینکه باید ناترازیهای انرژی را با اقدامات عملی تسهیل کرد، گفت: با توجه به ماهیت انرژیبر صنعت سیمان، این هلدینگ برنامهریزی برای تولید ۱۰۴ مگاوات برق خورشیدی را در دستور کار قرار داد که تاکنون ۲۷ مگاوات آن به شبکه متصل شده و ۵ مگاوات دیگر نیز بهزودی وارد مدار خواهد شد.
وی با اشاره به همکاری در طرح زیستآب و بازار آب برای بهینهسازی مصرف انرژی در دشت خواف، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه چاههای کشاورزی ۱۵ درصد از برق کشور را مصرف میکنند، طرح ارائه شده ظرفیت کاهش ۵۰ درصدی این مصرف را دارد. این پروژه به صورت پایلوت در ۱۱ حلقه چاه کشاورزی در خواف با مشارکت شرکتهای سیمان شاهرود و قاین اجرایی شده است و در حال حاضر فرآیند معرفی و ترویج این الگو برای ذینفعان در سطح ملی در جریان است.
انتهای پیام
