پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ | ۰۸:۰۵
ضرورت گذار از کالبدگرایی به کیفیت زندگی/ تبیین چالش‌های اساسی نظام مدیریت شهری در کشور

ضرورت گذار از کالبدگرایی به کیفیت زندگی/ تبیین چالش‌های اساسی نظام مدیریت شهری در کشور

کرمان (ایسنا) - نخستین نشست تخصصی مسئله‌محور با هدف شناسایی و تبیین چالش‌های علمی و اجرایی، با موضوع «شکاف ضوابط و قوانین موجود با بومی‌گرایی، هویت شهری و الزامات اقلیمی» در رفسنجان برگزار شد.

حامد مظاهریان ۱۱ شهریور در این نشست اظهار کرد: اینکه ما یک قاعده واحد را همزمان برای یزد کویری، کرمان نیمه‌خشک و بندرعباسِ ساحلی تجویز می‌کنیم، خود بزرگترین گواه بر بی‌توجهی به اصالت مکان و هویت شهری است. 

رئیس دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران و معاون اسبق وزیر راه و شهرسازی بیان کرد: ما نیز باید به سمتی برویم که ضوابط شهری، نه به عنوان عاملی برای محدودیت، بلکه به عنوان ابزاری برای خلق جذابیت و مزیت کیفی عمل کنند. 

وی اظهار کرد: سال ۲۰۱۶ برای نخستین بار بیش از ۵۰ درصد جمعیت جهان شهرنشین شد و امروز این رقم به حدود ۵۳ درصد رسیده؛ اما در ایران وضعیت بسیار شدیدتر است و ۷۳ تا ۷۵ درصد جمعیت کشور شهرنشین‌اند. 

به گفته مظاهریان، هدف غایی از تدوین و اجرای ضوابط شهرسازی، قرار گرفتن شهر در خدمت انسان، روان‌سازی جریان حرکت و در نهایت ایجاد حس تعلق در میان ساکنان است که شهرهای گذشته ایران به‌خوبی از عهده آن برآمده بودند. 

وی افزود: در اقلیم‌ها و مناطق مختلف ایران، نمونه‌ها و فضاهای شهری شاخصی وجود دارد که توانسته‌اند علاوه بر ایفای کارکردها و عملکردهای معمول روزمره، هویتی ماندگار خلق کنند. 

به گزارش ایسنا، رسول میرباقری رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر اصفهان نیز در این نشست گفت: بسیار دردناک است که ارزشمندترین سرمایه‌های تاریخی ما که باید نگین و نماد هویت شهر باشند، امروز به ویرانه‌ترین نقاط تبدیل شده‌اند.  

وی گفت: قوانین فعلی به گونه‌ای وضع شده‌اند که عملاً مالکان بومی و اصلی را فراری داده و زمینه را برای جایگزینی آسیب‌های اجتماعی و سکونت‌های غیررسمی هموار کرده‌اند. 

رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر اصفهان اعلام کرد: ما در شرایطی بر توسعه مداوم پهنه‌ها و ساخت‌وسازهای جدید اصرار می‌ورزیم که بحران بنیادین شهرهای ما مسئله آب است.

وی افزود: وقتی بدون سنجش تاب‌آوری اکولوژیک و ظرفیت منابع آب زیرزمینی اقدام به توسعه می‌کنیم، در حقیقت شهر را با دست خود به مسلخ می‌بریم. 

میرباقری گفت: وقتی تنها با نگاه تک‌بعدیِ درآمدزایی و مسابقه تراکم‌فروشی شهر اداره می‌شود، باید صراحتاً پرسید با این دست‌فرمان، شهرهای ما در ۲۰ سال آینده چگونه زیست‌پذیر خواهند بود؟

وی افزود: معماران قدیم با ابتدایی‌ترین ابزارها اما با تکیه بر درک عمیق اقلیم و حکمت می‌ساختند، در حالی که ما امروز با وجود ادعای علم و فناوری نوین، فرسنگ‌ها از آن هوشمندی بومی فاصله گرفته‌ایم. 

میرباقری تأکید کرد: مدیریت شهری نباید صرفاً به بتن، خیابان و ساختمان(کالبدگرایی) خلاصه شود؛ بلکه هدف بنیادین تمام سیاست‌ها و برنامه‌ها باید ارتقاء تجربه زیست شهروندان، انسان‌محوری و بازگشت به رویکرد اصیل زمینه‌گرایی باشد. 

تحلیل دقیق شکاف میان برنامه‌ریزی و اجرا در مدیریت شهری

نیما جهان‌بین عضو هیئت علمی دانشکده هنر، معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان نیز طی سخنانی در این نشست اظهار کرد: بسیاری از مشکلات شهرهای ما به دلیل استفاده از یک سیاست‌گذاری ساختاری و یکسان برای محیط‌های متفاوت است. مشکلاتی نظیر فرونشست زمین، کمبود آب و تهدید بافت‌های تاریخی، چالش‌هایی هستند که در هر دو شهر کرمان و اصفهان با ماهیت مشابه روبرو هستیم.  

وی گفت: خدمات شهری از جمله توسعه فضای سبز، مدیریت حمل‌ونقل و پروژه‌های بزرگ عمرانی، مستقیماً با کیفیت زندگی شهروندان در ارتباط است.

جهان‌بین ادامه داد: تغییر در نگرش سیاست‌گذاران و مجریان شهری ضروری است و باید به سمت ایجاد یک شهر یادگیرنده حرکت کنیم.  

به گفته وی، هر تصمیمی که در مدیریت شهری گرفته می‌شود، باید پس از اجرا، مورد بازبینی و تحلیل قرار گیرد تا مشخص شود آیا به هدف افزایش کیفیت زندگی رسیده یا خیر؛ ما نیازمند حکمرانی هستیم که از بازخوردها برای اصلاح مسیر استفاده کند.

ضرورت بازنگری در تصمیمات مدیریت شهری 

علی سعیدی مشاور شهردار و معاون پیشین شهرسازی و معماری شهرداری کرمان نیز اظهار کرد: اگر امروز شاهد تکرار آسیب‌ها و معضلات مشابه در کلان‌شهرهای مختلف ایران هستیم، ریشه آن در ساختار معیوب تصمیم‌گیری است. در جلسات مشترکی که با مدیران شهرهای اصفهان و شیراز داشتیم، مشخص شد که بیش از ۸۰ درصد چالش‌ها و مطالعات اولیه ما منطبق بر یکدیگر است. 

وی بیان کرد: فرونشست زمین، افت شدید منابع آب زیرزمینی، صیانت از بافت‌های ارزشمند تاریخی و شباهت‌های بارز اقلیمی، نقاط درد مشترک کرمان و اصفهان به شمار می‌روند. 

وی بیان کرد: شهرداری‌ها همواره با وضع مقررات جدید از سوی سایر دستگاه‌ها مواجه هستند که پیامدهای مالی و عملکردی آن به طور مستقیم دامن‌گیر شهر می‌شود. 

مشاور شهردار کرمان با بیان اینکه با گذشت ۶ دوره از عمر شوراهای اسلامی شهر، زمان آن رسیده که تصمیمات مدیریت شهری بازنگری و سنجش شوند، افزود: تصمیم‌گیری‌ها باید بر پایه داده‌های متقن، کلان‌داده‌ها و بسترهای شهر هوشمند باشد تا مشخص شود هر تصمیم در چه برهه زمانی چه خروجی ملموسی داشته است. 

سعیدی گفت: خروجی هم‌اندیشی‌ها باید مستقیماً بر نهادهای سیاست‌گذار کلان از جمله شورای عالی شهرسازی و معماری، وزارت راه و شهرسازی، شوراها و شهرداری‌ها اثر بگذارد تا از چرخه تصمیمات بی‌بازده خارج شویم.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها