محسن نظری روز پنجشنبه ۱۲ شهریور در همایش دو روزه «بازآفرینی در بحران؛ کد بقا» از سلسله رویدادهای «کلینیک صنعت» در تبریز،با تعریف تفکر انتقادی بهعنوان «تفکر درباره تفکر»، اظهار کرد: انسانها بهطور مداوم فکر و تصمیمگیری میکنند، اما کمتر شیوه فکر کردن خود را مورد ارزیابی قرار میدهند. تفکر انتقادی به افراد کمک میکند تا نسبت به باورها، پیشفرضها، خطاهای ذهنی و عوامل اثرگذار بر تصمیمهای خود آگاهتر شوند.
وی با بیان اینکه ذهن انسان همواره کاملاً منطقی عمل نمیکند، افزود: ذهن برای رسیدن سریعتر به نتیجه، از میانبرهای ذهنی استفاده میکند و همین مسئله میتواند زمینهساز خطاهای شناختی و قضاوتهای نادرست شود. از این رو، شناخت خطاهای شناختی، استدلال صحیح و توانایی تشخیص مغالطهها از مؤلفههای مهم تفکر انتقادی است.
این استاد اقتصاد با تأکید بر پیوند تفکر انتقادی و اخلاق، گفت: تفکر انتقادی نباید به ابزاری برای تمسخر یا تحقیر دیگران تبدیل شود. نقد باید بر پایه استدلال و همراه با احترام باشد و در کنار آن، مهارت گفتوگو و بهویژه گوش دادن نیز اهمیت زیادی دارد.
وی «استقلال فکری» را از دیگر ویژگیهای تفکر انتقادی دانست و خاطرنشان کرد: افراد نباید صرفاً براساس نظر دیگران تصمیمگیری کنند، بلکه باید توانایی بررسی شواهد و شکلدهی به دیدگاه مستقل خود را داشته باشند.
نظری با اشاره به کاربرد تفکر انتقادی در مدیریت، پیشنهاد کرد در جلسات تصمیمگیری فردی نقش منتقد یا «وکیل مدافع شیطان» را برعهده بگیرد تا نقاط ضعف و پیامدهای احتمالی تصمیمها مورد بررسی قرار گیرد.
وی همچنین تنوع فکری در تیمها را عاملی مؤثر در کاهش خطاهای مشترک دانست و افزود: مدیر نیز بهتر است نخستین فردی نباشد که نظر خود را مطرح میکند، بلکه ابتدا باید دیدگاه اعضای تیم را بشنود و پس از بررسی نظرات مختلف، جمعبندی کند.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اهمیت تحلیل دادهها و توجه به واقعیتهای پنهان، اظهار کرد: نباید تنها نمونههای موفق را مبنای تصمیمگیری قرار داد؛ شکستها نیز میتوانند درسهای مهمی داشته باشند و گاهی آنچه در دادهها دیده نمیشود، به اندازه اطلاعات آشکار اهمیت دارد.
وی آموزش تفکر انتقادی، خلاق، تحلیلی و مشارکتی را برای مدیران و تصمیمگیران ضروری دانست و تأکید کرد که تقویت این مهارتها میتواند به تصمیمگیری دقیقتر، آگاهانهتر و مسئولانهتر منجر شود.
مشکلات تولید را به بهانهای برای توقف تبدیل نکنیم
رئیس اتاق بازرگانی تبریز نیز با تأکید بر ضرورت تمرکز فعالان اقتصادی بر مسیر توسعه، گفت: مشکلات و دشواریهای تولید بخشی از طبیعت فعالیت اقتصادی هستند و نباید به بهانهای برای توقف در مسیر تبدیل شوند.
یونس ژائله با تشبیه فعالیت تولیدی به صعود به قله، اظهار کرد: کسی که قصد صعود به قله را دارد، نمیتواند انتظار داشته باشد پایش زخمی نشود. در مسیر تولید نیز مشکلات متعددی وجود دارد، اما فعال اقتصادی نباید اجازه دهد مسائل روزمره او را از هدف اصلی خود دور کند.
وی افزود: اگر هدف توسعه است، باید در کنار مواجهه با مشکلات، تمرکز بر تولید، کیفیت، بازار و رضایت مشتری حفظ شود. به جای صرف همه توان برای یافتن مقصر، باید دید برای توسعه بنگاه و تولید محصولی رقابتپذیر در بازارهای داخلی و خارجی چه اقداماتی میتوان انجام داد.
رئیس اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به ظرفیت صنایع کشور، بر ضرورت حرکت به سمت بازارهای جهانی تأکید کرد و گفت: صنایعی همچون نساجی، کفش، چرم، پوشاک و صنایع غذایی ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه دارند، اما بهرهگیری از این ظرفیتها نیازمند سرمایهگذاری، افزایش مهارت، آموزش و تولید محصولات باکیفیت است.
وی فرش دستباف تبریز را نمونهای از پیوند مهارت، کیفیت و برند دانست و افزود: همان مسیری که موجب شده فرش تبریز در سطح جهانی شناخته شود، میتواند در حوزههایی مانند کیف و کفش، چرم، پوشاک و صنایع غذایی نیز طی شود؛ مشروط بر اینکه کیفیت و مهارت در مرکز توجه قرار گیرد.
ژائله همچنین نقش اتاقهای بازرگانی را در توسعه صنایع مهم دانست و اظهار کرد: اتاق نباید صرفاً محلی برای طرح مشکلات فعالان اقتصادی باشد، بلکه باید برای صنایع ریلگذاری کند، مقصدی روشن تعیین کرده و زمینه آموزش، انتقال تجربه و ارتقای مهارت را فراهم آورد.
وی تدوین نقشه راه و برنامه عملیاتی را از الزامات توسعه صنایع دانست و افزود: برای هر صنعت باید اهداف مشخص و قابل اندازهگیری در حوزه تولید، صادرات و ارزشآفرینی تعیین شود تا اهداف از روی کاغذ وارد مرحله اجرا شوند.
رئیس اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به تحولات فناوری و نقش هوش مصنوعی در کسبوکارها، گفت: فعالان اقتصادی میتوانند از ظرفیت ابزارهای هوش مصنوعی برای بررسی وضعیت بنگاه، تدوین نقشه راه و شناسایی نقاط ضعف کسبوکار خود استفاده کنند، هرچند فناوری جایگزین تجربه و مسئولیت مدیران نخواهد شد.
ژائله در بخش دیگری از سخنان خود، «اعتبار» را یکی از مهمترین سرمایههای فعالان اقتصادی دانست و تأکید کرد: پول میتواند فرصتهای اقتصادی ایجاد کند، اما پول بهتنهایی نمیتواند اعتبار ازدسترفته را بازگرداند.
وی افزود: فعالان اقتصادی باید به تعهدات خود پایبند باشند و افزایش قیمت یا زیان کوتاهمدت نباید بهانهای برای عمل نکردن به قراردادها شود؛ چراکه اعتباری که از عمل به تعهدات به دست میآید، در بلندمدت میتواند ارزشی بهمراتب بیشتر از سود یک معامله داشته باشد.
رئیس اتاق بازرگانی تبریز همچنین خوشحسابی، شفافیت مالی، نداشتن چک برگشتی و عمل به تعهدات را از عوامل مهم افزایش اعتبار بنگاهها و تسهیل دسترسی آنها به منابع مالی عنوان کرد.
وی با تأکید بر نقش بخش خصوصی در توسعه اقتصادی، گفت: نباید انتظار داشت همه مسائل از سوی دولت حل شود. بخش خصوصی نیز باید برای آینده خود برنامه داشته باشد، مهارت کسب کند و از دانش و تجربه افراد متخصص بهره ببرد.
ژائله در پایان با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و بحرانهای موجود، خاطرنشان کرد: بحرانها و محدودیتها دائمی نیستند و نباید اجازه داد این شرایط، فعالان اقتصادی را از مأموریت اصلی خود دور کند.
وی افزود: فعالان اقتصادی باید زمان و انرژی خود را به جای حاشیهها، صرف توسعه کسبوکار، ارتقای کیفیت محصولات، افزایش توان رقابتی و گسترش بازار کنند.
نگاه مثبت نباید ما را از واقعیتهای اقتصاد دور کند
دبیر اتاق بازرگانی تبریز نیز در ادامه این نشست با اشاره به دغدغه جوانان برای ورود به عرصه کسبوکار، گفت: یکی از مهمترین پرسشهای جوانان این است که چگونه باید فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند تا بتوانند مسیر موفقیت را طی کنند.
جعفر محرمپور با تأکید بر ضرورت نگاه واقعبینانه به فضای کسبوکار، اظهار کرد: گاهی لازم است نگاه خود را نسبت به مسائل و مشکلات تغییر دهیم و واقعیتهای موجود را از زاویه دیگری ببینیم. شاید آنقدر به مشکلات، محدودیتها و موانع اقتصادی عادت کردهایم که بسیاری از دردهای واقعی فعالان اقتصادی را دیگر بهدرستی احساس نمیکنیم.
وی افزود: بخش عمدهای از فعالیت روزانه در اتاق بازرگانی به شنیدن دغدغهها و مشکلات فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان اختصاص دارد و به همین دلیل نمیتوان از واقعیتهای موجود در فضای کسبوکار بهسادگی عبور کرد.
محرمپور با اشاره به مشکلات فعالان اقتصادی در حوزههای حملونقل، صادرات، واردات، تأمین مواد اولیه، تحریمها و محدودیتهای بینالمللی، خاطرنشان کرد: داشتن نگاه مثبت ارزشمند است، اما این نگاه نباید ما را از واقعیتها و مشکلاتی که تولیدکنندگان هر روز با آن مواجه هستند، غافل کند.
وی تأکید کرد: برای کمک به جوانانی که قصد ورود به عرصه کسبوکار و تولید را دارند، باید علاوه بر بیان تجربههای موفق، واقعیتها، موانع و سختیهای مسیر نیز بهدرستی تشریح شود تا آنان با شناخت و آمادگی بیشتری وارد این عرصه شوند.
به گزارش ایسنا، در پایان این نشست، نشان «ملکالتجار» از سوی هیئتمدیره انجمن جوانان کارآفرین استان آذربایجانشرقی به یونس ژائله، رئیس اتاق بازرگانی تبریز اهدا شد.
انتهای پیام
